Người lính quân y Hà Nội lừng danh
Nhắc đến GS. TSKH, Anh hùng LLVTND, Thiếu tướng Lê Thế Trung, người ta nhắc đến nhà khoa học đầu ngành của Việt Nam về y học điều trị bỏng. Ông là người đầu tiên tham gia xây dựng Viện Bỏng Quốc gia, cũng là người thực hiện ca ghép gan đầu tiên ở Việt Nam…
 |
Cuộc đời binh nghiệp của ông gắn với biết bao phút giây cân não giành giật lại sự sống của đồng đội, của người dân từ tay tử thần.
Ông sinh năm 1927 tại Lĩnh Nam, Hoàng Mai, Hà Nội. Từ khi còn là học sinh trường Bưởi, ông đã tham gia đoàn Thanh niên cứu quốc. Tổng khởi nghĩa Tháng Tám bùng nổ, ông gia nhập Vệ quốc đoàn bảo vệ thủ đô, sau đó được cử đi học lớp y sĩ đầu tiên của Cách mạng do Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp khai giảng. Bắt đầu từ đó, cuộc đời ông gắn liền với sự nghiệp y tế của nước nhà.
Không phải ngẫu nhiên mà cuộc đời chiến đấu, lao động của ông đã trở thành một bài học trong Sách giáo khoa (Giáo dục công dân lớp 9 – NXB Giáo dục). Từ cương vị của một người Y tá vệ quốc đoàn đến khi trở thành một vị tướng, AHLLVTND, Giám đốc Học Viện Quân y ông luôn là tấm gương tận tụy trong công việc.
Những năm kháng chiến chống Pháp, với trọng trách Chủ nhiệm Quân y quân khu Việt Bắc, trong hoàn cảnh hết sức khó khăn, ông đã hoàn thành công trình nghiên cứu khoa học đầu tiên: Kinh nghiệm chống sốt rét và điều trị sốt rét tại Tây Bắc. Công trình đã giúp bộ đội ta chống chọi với những trận sốt rét ác tính vốn đã quật ngã rất nhiều chiến sĩ, được Cục Quân y đánh giá cao và phổ biến trong toàn quân.
Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Cục Quân y nhận định, giặc Mỹ sẽ sử dụng nhiều loại vũ khí gây sát thương bằng nhiệt như bom napan, bom lân tinh. Vì vậy, Cục quyết định cử ông đi học tại Liên Xô, chuyên ngành điều trị bỏng. Năm 1963, ông tốt nghiệp xuất sắc tại học viện Ki – Rop. Trong cuộc họp lần thứ 2 của Ủy ban Điều tra tội ác của Mỹ tại Đông Dương năm 1971, tại Oslo - Na Uy, với danh nghĩa là chuyên viên y học và vũ khí của đoàn đại biểu Việt Nam, ông đã đứng ra tố cáo trước toàn thể nhân loại tiến bộ về những tội ác ghê rợn mà các loại vũ khí hủy diệt của đế quốc Mỹ gây ra. Đoàn do ông Phạm Văn Bạch, Chủ nhiệm Ủy ban hành chính kháng chiến Nam Bộ, lúc ấy là Chánh án TAND Tối cao nước ta làm trưởng đoàn.
Những va li đoàn mang theo đến hội nghị đều là những “vũ khí tối mật” đối với kẻ thù. Đó là những tài liệu, ảnh về sự hủy diệt của các loại vũ khí mà Mỹ đang sử dụng trên chiến trường, những “bằng chứng câm” về tội ác của đế quốc. Trong đoàn còn có những “bằng chứng biết nói”, đó là những mẫu bệnh phẩm của những nạn nhân chiến tranh đã được ngâm trong phooc mon. Đó là bộ óc của một bà cụ bị trúng bom bi Mỹ ném ở Hà Tây. Viên bi xuyên vào đầu chạy vòng vèo theo hình chữ chi và nằm lại ở trong não.
 |
Lê Thế Trung hiểu rõ những tên trùm CIA theo dõi sít sao hành trình đến Oslo của đoàn đại biểu ta và những va li bí mật như thế nào. Chúng có thể đánh cắp, thậm chí tìm cách ám sát để đoạt bằng được va li bằng chứng tội ác. Hoặc chúng có thể cản trở ông không kịp đến hội nghị.
Cấp trên đã vạch rõ mọi phương án cho Lê Thế Trung đối phó với kẻ thù ngay khi đặt chân đến châu Âu. Kế hoạch di chuyển bí mật của đoàn cũng được thay đổi thêm một lần. Từ Bắc Kinh, đoàn hạ cánh xuống sân bay quốc tế Matxcova, ta đánh lạc hướng bằng cách bay sang Hensinki - Phần lan, từ đó bay sang Stockhôm - Thụy Điển rồi mới bay sang Oslo, đến sớm hơn dự kiến. Và chúng ta đã chiến thắng trong cuộc chiến tại hội nghị.
Đúng năm đất nước giải phóng, Lê Thế Trung được cấp bằng Tiến sĩ. Rời khỏi cuộc chiến, vẫn nguyên những khát vọng của người lính, ông cùng đồng đội hăm hở bắt tay vào tiếp tục xây dựng Trường Đại học Quân y, sau đó phát triển lên Học viện Quân y do ông trực tiếp làm Hiệu trưởng. Ông đã sáng lập ra chuyên ngành bỏng và Viện bỏng quốc gia, vốn là chuyên ngành khoa học ông nguyện gắn bó suốt đời.
Ông là tấm gương làm việc không ngừng nghỉ suốt đời, năm 2003 ông nghỉ hưu nhưng đến tháng 1/2004, ông vẫn là người chỉ huy ca ghép gan đầu tiên tại Việt Nam. Bệnh nhân trong ca ghép gan đó là cháu Nguyễn Thị Diệp ở Nam Định, bị mắc bệnh teo đường mật bẩm sinh, phải thay gan. Tham gia ca ghép gan đó còn có người con trai cả của ông - PGS, TS, Đại tá Lê Trung Hải, hiện là Viện phó ngoại khoa Viện Quân y 103, người thực hiện ca mổ là bác sỹ Nhật Bản.
Dù đã gần 80 tuổi, GS Lê Thế Trung vẫn đứng chỉ huy ca mổ liên tục 13 tiếng đồng hồ. Ca phẫu thuật thành công đã đánh dấu một mốc son của nền y học Việt Nam.
Chúng tôi đến thăm ông khi ông đang bắt tay chấp bút viết hồi kí về cuộc đời mình. Ở tuổi 84, sau bao năm cống hiến, làm việc không ngơi nghỉ, ông chỉ có thời gian để viết sách khoa học, giờ đây ông mới viết được cái gì đó cho riêng mình.
Trong trang thứ 3 của bản thảo nhật ký viết tay của ông, tôi bắt gặp “Năm nay (2010) chúng ta có vinh dự tổ chức 1000 năm Thăng Long Hà Nội. Hà Nội có Nghìn năm lịch sử đã trở thành thủ đô của nước CHXHCN Việt Nam. Biết bao công ơn của tổ tiên chúng ta, công dựng nước, công giữ nước. Trong đó có công ơn lịch sử 100 năm của Thế kỷ 20 và công ơn của các bậc Cách mạng tiền bối, và trong đó có cả công sức của anh em chúng ta với tổ quốc thân yêu của mình”.
|
GS.TSKH Lê Thế Trung |
Mạnh Cường
(Bài tham dự cuộc thi viết/tìm kiếm 100 nhân vật Hà Nội do TT&VH phát động. Chi tiết xin xem tại Nguoihanoi.thethaovanhoa.vn)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN