Trần Đình Thu: Lập web để tìm thơ hay Việt Nam
Giữa năm 2009 đến nay, anh lập trang web Bình chọn thơ hay Việt Nam (binhchonthohay.com) nhằm tìm kiếm những bài thơ do cộng đồng mạng bầu chọn là hay từ thời Hùng Vương đến nay.
(TT&VH) - Một thời làm báo, bây giờ làm luật gia, Trần Đình Thu vẫn mê thơ như thuở nào. Giữa năm 2009 đến nay, anh lập trang web Bình chọn thơ hay Việt Nam (binhchonthohay.com) nhằm tìm kiếm những bài thơ do cộng đồng mạng bầu chọn là hay từ thời Hùng Vương đến nay.
Công việc của Trần Đình Thu vẫn đang “trên đà phát triển” với một tấm lòng đẹp dành cho thơ Việt. TT&VH cuối năm Kỷ Sửu đã trò chuyện cùng Trần Đình Thu.
Nhờ vào cộng đồng mạng chọn thơ
* Xuất phát từ đâu mà anh quyết định lập web Bình chọn thơ hay Việt Nam? Có phải vì anh thấy việc chọn thơ hiện nay còn nhiều điều nên muốn tự đứng ra tổ chức chọn?
- Tôi viết văn xuôi nhưng lại là người rất yêu thơ. Tôi ước ao làm sao tập hợp được những tinh túy của thơ Việt để cho người yêu thơ thưởng thức. Nhưng đó là một việc rất khó, tôi không dám bắt tay vào thực hiện ngay.
Thế rồi xảy ra chuyện bình chọn 100 bài thơ hay nhất thế kỷ 20, rồi cả việc làm tuyển Thơ Việt Nam thế kỷ 20 nữa cũng khiến nhiều báo chí lên tiếng, nhiều ý kiến tranh cãi... Thế là tôi quyết định phải làm ngay theo cách của mình, không chần chừ thêm một giây phút nào nữa.
* “Thơ hay” mới nghe tưởng đơn giản song lại rất trừu tượng vì không có tiêu chí thế nào là hay. Vậy anh phải có những thao tác tạm gọi là để “gạn đục khơi trong”?
- Trước hết tôi đặt ra những tiêu chí để loại trừ. Đó là, thơ phải được viết ra từ cảm xúc chân thành của cá nhân mình đối với cuộc sống, không được viết theo đơn đặt hàng... Đấy, cái đầu tiên phải như thế. Từ đó tôi loại trừ tất cả các bài thơ không phù hợp tiêu chí trên. Sau đó mới đến cái chuyện lựa chọn thơ hay.
Việc chọn thơ hay thì do bạn đọc bình chọn. Ai thấy có bài thơ nào mà mình cho là hay thì gửi E-mail tới, tôi sẽ đăng tải lên web. Sau đấy đến phần khen chê của bạn đọc. Một mình tôi có thể chủ quan chứ cả trăm cả ngàn bạn đọc thì hay dở chắc chắn phải được nhận diện chính xác thôi.
* Vậy phải chăng anh không tự tin lắm vào khả năng thẩm định thơ của mình nên phải nhờ cộng đồng?
- Nhà nước phải lập ra cả một Viện Văn học để nghiên cứu về văn học, trong đó có thơ. Một mình tôi sao làm nổi. Chỉ riêng cái việc sưu tầm thôi đã mất bao nhiêu là công sức. Cái đó, chỉ có thể nhờ vào cộng đồng mạng mới làm nổi.
* Thơ hay Việt Nam xuất hiện trên trang web của anh như thế nào? Có gì khác so với sự chọn lựa của những người khác?
- Rất khác. Phần lớn các cuộc chọn thơ vừa qua, người ta lấy những bài thơ đã “nổi đình nổi đám” nhưng chưa hẳn là hay, để đưa vào. Tôi thì ngược lại, gạt bỏ khá nhiều bài thơ “nổi đình nổi đám” ấy. Chẳng hạn trong số 100 bài thơ hay nhất thế kỷ 20 mà người ta xuất bản trước đây, chúng tôi chọn lại, chỉ lấy có 15 bài.
Trang web binhchonthohay.com
* Anh “liều mạng” đến thế sao. Gạt những bài thơ “nổi đình nổi đám” một thời ấy ra, thì còn thơ đâu để chọn?
- Điều lý thú nằm ở chỗ ấy. Rất nhiều bài thơ lâu nay không được công nhận một cách chính thống, lại được “phục sinh”. Khi tôi đưa bài thơ Hà Nội phố của Phan Vũ vào danh sách bình chọn, nhiều người ngỡ ngàng (bài thơ này được Phú Quang phổ nhạc thành ca khúc Em ơi Hà Nội phố). Một viên ngọc quý bị bỏ quên trong kho chứa đồ cũ.
Sẽ dịch thơ Việt sang nhiều ngoại ngữ
* Đến thời điểm này, trang web bình chọn thơ hay được đón nhận ra sao?
- Lượng truy cập ngày càng tăng nhưng so với một số trang web khác nó vẫn chưa cao. Đối với tôi lượng truy cập không quan trọng lắm. Tôi coi trang web này là nơi lưu trữ những bài thơ được khá nhiều độc giả công nhận.
Ngoài ra, về mặt văn bản học, phần lớn những bản thơ từ trang web này được lấy từ nguồn đáng tin cậy, được so sánh đối chiếu với nhiều bản thơ khác nhau, được độc giả giúp chỉnh lý bổ sung cho chuẩn xác. Tôi nghĩ, việc này cũng giúp ích cho nhiều người. Các bạn sinh viên, các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, nếu ai làm nghiên cứu về thơ, có thể tham khảo như một tư liệu đáng tin cậy.
* Anh kỳ vọng gì từ trang web này?
- Tôi muốn dịch các bài thơ được bình chọn ra một số ngôn ngữ khác như Anh, Pháp, Hoa, Đức, Nhật, Hàn... để quảng bá thơ Việt ra nước ngoài. Việc này hơi khó vì phải chọn dịch giả phù hợp và đặc biệt cần tiền. Tôi đang cố gắng dành dụm một ít tiền túi để thuê dịch sang tiếng Hoa trước.
Công việc của Trần Đình Thu vẫn đang “trên đà phát triển” với một tấm lòng đẹp dành cho thơ Việt. TT&VH cuối năm Kỷ Sửu đã trò chuyện cùng Trần Đình Thu.
Nhờ vào cộng đồng mạng chọn thơ
* Xuất phát từ đâu mà anh quyết định lập web Bình chọn thơ hay Việt Nam? Có phải vì anh thấy việc chọn thơ hiện nay còn nhiều điều nên muốn tự đứng ra tổ chức chọn? - Tôi viết văn xuôi nhưng lại là người rất yêu thơ. Tôi ước ao làm sao tập hợp được những tinh túy của thơ Việt để cho người yêu thơ thưởng thức. Nhưng đó là một việc rất khó, tôi không dám bắt tay vào thực hiện ngay.
Thế rồi xảy ra chuyện bình chọn 100 bài thơ hay nhất thế kỷ 20, rồi cả việc làm tuyển Thơ Việt Nam thế kỷ 20 nữa cũng khiến nhiều báo chí lên tiếng, nhiều ý kiến tranh cãi... Thế là tôi quyết định phải làm ngay theo cách của mình, không chần chừ thêm một giây phút nào nữa.
* “Thơ hay” mới nghe tưởng đơn giản song lại rất trừu tượng vì không có tiêu chí thế nào là hay. Vậy anh phải có những thao tác tạm gọi là để “gạn đục khơi trong”?
- Trước hết tôi đặt ra những tiêu chí để loại trừ. Đó là, thơ phải được viết ra từ cảm xúc chân thành của cá nhân mình đối với cuộc sống, không được viết theo đơn đặt hàng... Đấy, cái đầu tiên phải như thế. Từ đó tôi loại trừ tất cả các bài thơ không phù hợp tiêu chí trên. Sau đó mới đến cái chuyện lựa chọn thơ hay.
Việc chọn thơ hay thì do bạn đọc bình chọn. Ai thấy có bài thơ nào mà mình cho là hay thì gửi E-mail tới, tôi sẽ đăng tải lên web. Sau đấy đến phần khen chê của bạn đọc. Một mình tôi có thể chủ quan chứ cả trăm cả ngàn bạn đọc thì hay dở chắc chắn phải được nhận diện chính xác thôi.
* Vậy phải chăng anh không tự tin lắm vào khả năng thẩm định thơ của mình nên phải nhờ cộng đồng?
- Nhà nước phải lập ra cả một Viện Văn học để nghiên cứu về văn học, trong đó có thơ. Một mình tôi sao làm nổi. Chỉ riêng cái việc sưu tầm thôi đã mất bao nhiêu là công sức. Cái đó, chỉ có thể nhờ vào cộng đồng mạng mới làm nổi.
* Thơ hay Việt Nam xuất hiện trên trang web của anh như thế nào? Có gì khác so với sự chọn lựa của những người khác?
- Rất khác. Phần lớn các cuộc chọn thơ vừa qua, người ta lấy những bài thơ đã “nổi đình nổi đám” nhưng chưa hẳn là hay, để đưa vào. Tôi thì ngược lại, gạt bỏ khá nhiều bài thơ “nổi đình nổi đám” ấy. Chẳng hạn trong số 100 bài thơ hay nhất thế kỷ 20 mà người ta xuất bản trước đây, chúng tôi chọn lại, chỉ lấy có 15 bài.
Trang web binhchonthohay.com
- Điều lý thú nằm ở chỗ ấy. Rất nhiều bài thơ lâu nay không được công nhận một cách chính thống, lại được “phục sinh”. Khi tôi đưa bài thơ Hà Nội phố của Phan Vũ vào danh sách bình chọn, nhiều người ngỡ ngàng (bài thơ này được Phú Quang phổ nhạc thành ca khúc Em ơi Hà Nội phố). Một viên ngọc quý bị bỏ quên trong kho chứa đồ cũ.
Sẽ dịch thơ Việt sang nhiều ngoại ngữ
* Đến thời điểm này, trang web bình chọn thơ hay được đón nhận ra sao?
- Lượng truy cập ngày càng tăng nhưng so với một số trang web khác nó vẫn chưa cao. Đối với tôi lượng truy cập không quan trọng lắm. Tôi coi trang web này là nơi lưu trữ những bài thơ được khá nhiều độc giả công nhận.
Ngoài ra, về mặt văn bản học, phần lớn những bản thơ từ trang web này được lấy từ nguồn đáng tin cậy, được so sánh đối chiếu với nhiều bản thơ khác nhau, được độc giả giúp chỉnh lý bổ sung cho chuẩn xác. Tôi nghĩ, việc này cũng giúp ích cho nhiều người. Các bạn sinh viên, các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, nếu ai làm nghiên cứu về thơ, có thể tham khảo như một tư liệu đáng tin cậy.
* Anh kỳ vọng gì từ trang web này?
- Tôi muốn dịch các bài thơ được bình chọn ra một số ngôn ngữ khác như Anh, Pháp, Hoa, Đức, Nhật, Hàn... để quảng bá thơ Việt ra nước ngoài. Việc này hơi khó vì phải chọn dịch giả phù hợp và đặc biệt cần tiền. Tôi đang cố gắng dành dụm một ít tiền túi để thuê dịch sang tiếng Hoa trước.
|
Trần Đình Thu sinh ngày 30/7/ 1964. Quê quán: Hà Trung, Gio Châu, Gio Linh, Quảng Trị. Thuở nhỏ sống cùng gia đình ở Quảng Nam. Hiện sinh sống tại TP. Hồ Chí Minh. Từng công tác tại các báo Thanh Niên, Nông thôn Ngày nay... Hiện là luật gia, công tác tại Trung tâm Tư vấn pháp luật - Hội Luật gia Việt Nam. Viết nhiều sách về văn học, báo chí và luật nhưng anh không làm thơ. Sách về văn học: Giải mã nghi án văn học T.T.Kh (đăng báo Thanh Niên và in thành sách), Bùi Giáng - thi sĩ kỳ dị (đăng báo Thanh Niên và in thành sách), Nguyễn Bính - thi sĩ giang hồ (đăng báo Thanh Niên, chưa in thành sách)... |
Thanh Kiều (thực hiện)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN