Có nên tiêm chủng cúm A/H1N1 đại trà?

Một số nước EU đã lên kế hoạch tiêm chủng đại trà để chống cúm A/H1N1. Các chuyên gia Đức vừa lên tiếng cảnh báo về sự “nhanh nhảu” này có thể sẽ khiến hàng nghìn người dân phải trả giá về sức khỏe.

(TT&VH) - Một số nước EU đã lên kế hoạch tiêm chủng đại trà để chống cúm A/H1N1. Các chuyên gia Đức vừa lên tiếng cảnh báo về sự “nhanh nhảu” này. Bởi lẽ loại vắc-xin mà người ta định sử dụng chưa được kiểm tra đầy đủ về mức độ an toàn, hơn nữa “con ngáo ộp” cúm A/H1N1 đã đến mức khiến chúng ta phải hoảng loạn?

Ai lợi, ai thiệt?

Ngày 2/8, phát biểu trên tờ Spiegel, ông Wolfgang Becker-Bruser, bác sĩ người Đức đồng thời là chủ bút tạp chí Arznei-Telegramm, đã kịch liệt phản đối việc nhiều nước châu Âu dự định tiêm vắc-xin ngừa cúm A/H1N1 một cách đại trà. Ông nói: “Những gì mà họ đề nghị chúng ta thực hiện có thể coi là biện pháp đưa ồ ạt dân Đức vào lò thí nghiệm”. Lập luận của vị bác sĩ này là loại vắc-xin mới chưa được kiểm tra đầy đủ trên cơ thể người lớn về mức độ an toàn.

Người dân Mexico đeo khẩu trang khi ra đường

Dự kiến sẽ có 25 triệu người Đức được tiêm vắc-xin này. Nếu tác dụng phụ xuất hiện ở 1% số người đó thì cũng có đến 250.000 người phải trả giá về sức khỏe.

Chuyên gia y tế Matthias Grul cho rằng không cần thiết phải tiêm phòng cúm A/ H1N1 đại trà: “Nếu căn bệnh tiếp tục diễn biến ở dạng “lành” như tuyệt đại đa số các trường hợp bị nhiễm hiện nay thì không cần tiêm chủng rộng rãi. Cho đến giờ, vẫn chưa có bất cứ dấu hiệu nào khẳng định ý kiến của một số chuyên gia rằng vào Thu sẽ bắt đầu một làn sóng các ca nhiễm mới kinh khủng hơn”.

Những dự đoán bi quan đã đưa ra con số 1 triệu người bị nhiễm cúm A/H1N1 ở các nước EU trong tháng tới, dù hiện tại mới có khoảng 24.000 người mắc căn bệnh này. Chủ tịch Ủy ban Y tế của Quốc hội châu Âu Jo Leinen cho rằng, do đại dịch lan tràn nên số ca tử vong sẽ tăng đột biến.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ và chuyên gia y tế EU đã chỉ trích gay gắt những dự báo đen tối nói trên. Phó Chủ tịch Quốc hội châu Âu Dagmar Roth-Behrendt, đồng thời là ủy viên Ủy ban Y tế của Quốc hội Đức, nói trên tờ Tagesspiegel Am Sonntag: “Tôi sẽ chẳng bao giờ dám đưa ra những con số cụ thể như thế”. Theo bà, loại cúm mới thực sự là dạng lây nhiễm nguy hiểm, song tự thân điều này không phải cái cớ để gây hoảng loạn. Hơn nữa, ngay cả Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát Y tế của EU - nơi quy tụ nhiều chuyên gia giàu kinh nghiệm - cũng chưa thể hình dung ra khả năng lây lan của đại dịch như thế nào.

Hãng tin Đức DPA lưu ý rằng một số chuyên gia phản đối việc tiêm vắc-xin phòng cúm A/H1N1 đại trà còn tính tới khả năng một số hãng dược hy vọng kiếm được hàng tỷ USD lợi nhuận từ việc gieo rắc những thông tin thổi phồng về nguy cơ của đại dịch.

“Con ngáo ộp” cúm A/H1N1

Trước khi được tiêm chủng, một số người Đức do quá sợ cúm A/H1N1 nên đã áp dụng những biện pháp do họ tự nghĩ ra để phòng tránh, trong đó có việc từ bỏ các cử chỉ thân thiện với người thân. Theo kết quả cuộc thăm dò đăng trên tạp chí Focus, 37% số người được hỏi tìm cách chống lây nhiễm bằng việc rửa tay càng nhiều càng tốt. Gần 20% cố tránh những chỗ tập trung đông người. 16% từ chối ôm hôn bạn bè khi gặp nhau. 15% thậm chí còn bỏ cả thủ tục xã giao là bắt tay. Trong khi đó hơn 50% nói rằng họ không thay đổi thói quen ngay cả trong thời đại dịch.

Học sinh Nga bị cấm sang Anh vì "con ngáo ộp" cúm A/H1N1

Cách đây vài ngày, những người đến dự Liên hoan rock tại Đức được khuyến cáo không “ôm hôn và bắt tay hay uống chung một chai bia” để tránh lây nhiễm cúm.

Triệt để nhất là Iraq, một quốc gia theo đạo Hồi. Người dân ở đây vốn không nuôi lợn và cũng chẳng ăn thịt loại gia súc này. Cả nước chỉ có một số lượng lợn rừng rất ít ỏi trong các vườn thú. Mới đây, để phòng trừ dịch “cúm heo” triệt để, chính quyền thành phố Baghdad đã quyết định tiêu hủy ba chú lợn rừng đang được nuôi trong vườn thú thủ đô. Trong nỗ lực nhằm cứu những con vật vô tội, các chuyên gia của một số tổ chức quốc tế đã ra sức “can gián” hành động này nhưng không thành công.

Cúm A/H1N1 từng khiến giá dầu mỏ tụt xuống dưới 49 USD/thùng khi nó mới bùng phát ở Mexico. Các nhà đầu cơ sợ dịch cúm lan toàn cầu sẽ làm chậm tiến trình phục hồi kinh tế và ngăn cản hoạt động của các hãng hàng không trên thế giới.

Tại các nhà thờ ở Anh, cách thức rửa tội đã quay lại thời 450 trước, khi có đại dịch hạch. Nước Anh đã có ít nhất 29 người chết cho cúm A/H1N1. Để tránh bệnh lây lan, hiện nay các cha cố đã thôi vẩy nước thánh lên đầu “con chiên” từ một cái bát chung. Bên cạnh đó, họ dùng rượu thay cho nước thánh.

Nga cũng là nước có các biện pháp kiên quyết để phòng tránh cúm A/H1N1. Tuy nhiên, một trong các biện pháp đó đã bị những người phản đối so sánh với “mưu toan đóng cửa biên giới”. Ngày 27/7, Bác sĩ trưởng vệ sinh dịch tễ quốc gia Nga (tương đương với viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương ở Việt Nam) Gennady Onishenko đã ra lệnh cấm học sinh nước này sang Anh nghỉ Hè để nâng cao trình độ ngoại ngữ. Lệnh cấm đó bị giới phụ huynh và các hãng lữ hành phản đối. Một số chuyên gia cho rằng hành động “đóng cửa biên giới” của ông Onishenko là vượt thẩm quyền và không ngăn chặn được sự lan tràn của dịch cúm. Tuy nhiên, ông này vẫn không nao núng và dọa truy cứu hình sự những ai làm trái.

Việc sản xuất vắc-xin phòng chống cúm A/H1N1 ở Việt Nam được TS Nguyễn Thị Thu Vân, Giám đốc Công ty Vắc-xin và sinh phẩm số 1, đánh giá là khả quan vì quy trình sản xuất các loại vắc-xin cúm về cơ bản giống nhau.

Trong giai đoạn đầu, loại vắc-xin này chỉ được sản xuất cho công tác y tế dự phòng. Nếu mọi chuyện thuận lợi thì khoảng 2 năm tới mới có thể sản xuất dịch vụ, với giá thành dự kiến sẽ khá cao.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết họ sẵn sàng giúp đỡ, liên hệ và cung cấp miễn phí những chủng virus cúm A/H1N1 cho nhà sản xuất ở các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Ngoài ra, WHO còn kêu gọi các nhà sản xuất ở những quốc gia phát triển hãy sẵn sàng chia sẻ vắc-xin cho các nước nghèo trong trường hợp cần thiết.

Ông Jean Marc Olive, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, cam kết: “WHO sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam sản xuất vắc-xin phòng chống cúm gia cầm (A/H5N1) cũng như các cúm khác, đặc biệt là A/H1N1”.

Trần Quang Vinh