3 năm trời thực hiện Hà Nội chiến lũy và hoa, cuối cùng thì họa sĩ Doãn Sơn đã cơ bản hoàn thành bức tranh nhưng vẫn không kịp triển lãm vào dịp tết Âm lịch 2010 như kế hoạch ban đầu.
(TT&VH) - 3 năm trời thực hiện Hà Nội chiến lũy và hoa, cuối cùng thì họa sĩ Doãn Sơn đã cơ bản hoàn thành bức tranh nhưng vẫn không kịp triển lãm vào dịp tết Âm lịch 2010 như kế hoạch ban đầu.
Thế nên, anh đã gửi thư xin lỗi công chúng vì sự “thất hẹn” này (xem TT&VH số 350). Tuy nhiên, nhìn vào công việc anh đang làm, có thể thấy sự trễ hẹn đó là một điều dễ hiểu…Doãn Sơn chia sẻ cùng TT&VH về quá trình thực hiện và những dự định quanh bức tranh này.* Khác rất nhiều so với phác thảo* Hiện, bức tranh đã được anh triển khai tới đâu rồi?Về cơ bản, Hà Nội chiến lũy và hoa đã hoàn thành. Tôi dự tính sẽ mất chừng hơn một tháng nữa để chỉnh lại nốt những chi tiết nhỏ chưa vừa ý. Chẳng hạn, đó là một nếp nhỏ trên tà áo dài của cô gái làng hoa Hà Nội, là màu sắc đôi bàn tay của anh Vệ quốc quân, là tư thế và nét mặt của chiến sĩ cầm bom ba càng…
Theo dự kiến, lẽ ra tháng 10 vừa qua tôi phải vẽ xong bức tranh. Khoảng thời gian từ đó cho tới tết Nguyên đán sẽ được dùng vào việc tổ chức triển lãm. Nhưng bây giờ, mọi chuyện sẽ diễn ra chậm hơn.
* Sự chậm trễ đó bắt nguồn từ đâu, theo anh?
-
Cũng có những chuyện khách quan, chẳng hạn như việc đặt chất liệu để
vẽ. Vì những rắc rối thủ tục, lô chất liệu sơn dầu do tôi đặt mua từ
Đức đã bị ách lại tại hải quan hơn 2 tháng vào đầu năm vừa rồi…Nhưng lý
do chính nằm ở quá trình thực hiện. Khi triển khai, bức tranh đã khác
đi rất nhiều về tỷ lệ, màu sắc, chi tiết… so với phác thảo. Gần như,
tôi chỉ còn giữ lại tinh thần của phác thảo ban đầu thôi.Một góc tranh Hà Nội - chiến lũy và hoa
* Khi vẽ, anh có hình dung mình sẽ thay đổi nhiều đến vậy so với phác thảo không? - Nói thật, tôi bắt tay vào vẽ bức tranh này giống như một người vừa đi vừa dò đường. Dò đường trong sự băn khoăn của người thân và cả đồng nghiệp nữa, bởi nhiều người nhận xét: không hiểu tôi có sức bền bỉ, có đủ tầm để hoàn thành bức tranh lớn hàng chục mét cần kỹ càng đến từng chi tiết nhỏ như thế này không?Vào việc, từng chi tiết trên bức tranh đều khiến tôi băn khoăn để thể hiện sao cho đảm bảo tính chính xác của lịch sử mà vẫn không ảnh hưởng đến tính nghệ thuật. Đơn cử một chi tiết nhỏ: tôi cân nhắc khá lâu khi để anh chiến sĩ trong tranh dùng kiếm Nhật mà không sử dụng mã tấu như người ta thường thấy. Thực tế thì vào năm 1945, các chiến sĩ Vệ quốc đã sử dụng khá nhiều vũ khí thu được từ quân đội Nhật. Với tôi, đó là một chi tiết mang đậm màu sắc văn hóa – lịch sử…* Anh có nghĩ mình cầu toàn không, khi quá tỉ mỉ từng chi tiết trên một bức tranh hoành tráng đên vậy?- Nhiều người cũng hỏi tôi những câu tương tự rằng bức tranh có cần lớn đến thế không,hay có phải tôi dùng kích thước lớn của bức tranh để đặt kỷ lục và lấy cái lớn dấu đi những yếu điểm của mình? Câu trả lời của tôi khá đơn giản: người ta có thể tới đích bằng tài năng, hoặc bằng sự cần cù và nghiêm túc.Trong trường hợp của mình, tôi muốn cố gắng hết sức theo con đường thứ hai.
|
Bản hùng ca Hà Nội bằng tranh
Hà Nội - chiến lũy và hoa là bức tranh sơn dầu có kích thước 2,15 x
9,39m, được coi là bức tranh sơn dầu lớn nhất của lịch sử mỹ thuật Việt
Nam từ trước tới nay. Về cơ bản, bức tranh có thể chia thành năm trích
đoạn bao gồm Trận chiến trên phố, em bé giao liên, bên trong chiến lũy,
chiến luỹ và hoa, Mẹ. Mỗi trích đoạn là một góc nhìn, một câu chuyện
riêng về Hà Nội trong cuộc kháng chiến toàn quốc mùa đông 1946.
Sinh năm 1975, tốt nghiệp ĐH Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội và từng nhận
một số giải thưởng hội họa, họa sĩ Doãn Sơn đã bắt tay thực hiện bức
tranh này từ năm 2007. Phác thảo bức tranh này đã nhận giải Bùi Xuân
Phái- Vì Tình yêu Hà Nội 2008 của TT&VH. |
* Đôi khi mệt mỏi đến mất thăng bằng
* Vậy, quỹ thời gian anh dành cho bức tranh này như thế nào?
- Ba năm nay, mỗi buổi sáng tôi dành khoảng 3 tiếng cho Hà Nội chiến lũy và hoa. Phần thời gian còn lại để dành cho những công việc khác của bản thân. Nhìn chung, đó là một chặng đường đằng đẵng, đôi khi mệt mỏi đến mất thăng bằng. Bây giờ, khi nhìn lại cả chặng đường ấy, tôi cũng thấy ngạc nhiên với chính mình (cười).
* Sau khi bức tranh hoàn thành, anh sẽ có kế hoạch gì tiếp theo cho Hà Nội chiến lũy và hoa?
Các tổ chức hay các doanh nghiệp hiện nay chưa có quan niệm mua những bức tranh lớn về đề tài lịch sử về treo. Đây cũng chính là lý do quan trọng nhất khiến các họa sĩ trẻ phần lớn là không mặn mà với đề tài này. Tôi không có ý định áp đặt một giá trị cụ thể cho bức tranh này mà giá trị của nó tùy thuộc vào cá nhân hoặc tổ chức muốn sở hữu nó trên cở sở tôn trọng công lao và cả vấn đề tài chính mà tôi đã nỗ lực trong suốt 3 năm qua.
Tuy nhiên tôi có nguyện vọng lớn hơn là được các hội liên hiệp VHNT hoặc Hội Mỹ thuật đứng ra bảo trợ về mặt giá trị mỹ thuật qua đó thu hút được sự tài trợ của đông đảo các nhà hảo tâm. Phúc lợi thu được từ bức tranh tôi xin gửi tặng lại Hội một phần với mong muốn gây quỹ tài trợ cho anh em nghệ sĩ còn tha thiết với những đề tài lịch sử như tôi. Trong quá trình vẽ bức tranh lớn này, tấm lòng của đồng nghiệp, của các hội đối với tôi là nguồn cổ vũ tinh thần lớn lao. Thiếu những nguồn cổ vũ ấy tôi khó có thể làm nên bức tranh này.
* Xin cám ơn anh về cuộc trò chuyện này
Cúc Đường (thực hiện)