Na Uy: “Vắt” nước biển ra nước ngọt và điện

Liệu có khả năng làm sống lại hàng chục dàn khoan dầu ở thềm lục địa Na Uy không? Các nhà nghiên cứu tại Đại học Oslo đã tìm ra lời giải độc đáo.

(TT&VH) - Dầu mỏ và khí đốt ở biển Bắc đang cạn dần. Na Uy sẽ kiếm tiền bằng cách nào khi “cuộc phiêu lưu dầu mỏ” khởi đầu từ những năm 1960 của họ sắp kết thúc? Liệu có khả năng làm sống lại hàng chục dàn khoan dầu ở thềm lục địa Na Uy không? Các nhà nghiên cứu tại Đại học Oslo đã tìm ra lời giải độc đáo.

Theo số liệu của Liên hiệp quốc thì tới năm 2025, trữ lượng nước ngọt trên hành tinh chúng ta sẽ giảm khoảng 1/ 4, ảnh hưởng trực tiếp đến 3 tỷ người. Ngay từ bây giờ, nhiều khu vực đã bị hạn hán do tình trạng ấm lên toàn cầu. Sa mạc đã tấn công vào Nam Âu. Na Uy có thể cứu cả thế giới và đồng thời kiếm không ít tiền từ việc này. Trên tạp chí Teknisk Ukeblad, giáo sư Egil Hessing ở Đại học Oslo đã đề xuất việc sử dụng các dàn khoan dầu mỏ cũ để “vắt” ra nước ngọt từ nước biển. Cách đây không lâu, công nghệ này đã được thử nghiệm thành công.

Các dàn khoan dầu ngoài biển sẽ “vắt” ra nước ngọt

Ở độ sâu khoảng 800 mét, nước tại biển Bắc có áp suất lớn đến mức tạo tiền đề tự nhiên để tận dụng hiện tượng thẩm thấu với quy mô lớn. Khi áp suất đủ lớn, phân tử của các dung dịch với nồng độ khác nhau có thể thấm qua màng lọc. Các nhà khoa học Na Uy đã tận dụng hiện tượng thẩm thấu ngược: Nước mặn dưới áp suất lớn thấm qua màng lọc đặc biệt. Đồng thời những phân tử nước nhỏ hơn thì bị tách khỏi các phân tử muối, vi khuẩn, virus. Nước ngọt sẽ thoát lên theo đường ống của dàn khoan dầu cũ và được các con tàu chở đến những vùng khô hạn trên trái đất.

Giáo sư Hessing khẳng định: “Na Uy đã có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực đại dương học cũng như việc sản xuất màng lọc và công nghệ ngầm dưới biển sâu. Cùng với thời gian, chúng ta có thể xây dựng các công trình lọc nước ngọt ở tầng nước sâu của đại dương tại mọi nơi trên trái đất”.

Theo các nhà nghiên cứu ở Đại học Oslo, những máy lọc nước biển cỡ nhỏ dựa vào hiệu ứng thẩm thấu hiện đang được sử dụng trên các tàu thủy, dàn khoan dầu và một vài thành phố hiếm nước ngọt. Na Uy đưa ra phương án hiệu quả hơn. Dĩ nhiên là phải đầu tư không ít tiền của nhưng nếu tận dụng chỉ một dàn khoan dầu mỏ cũ thì cũng đem lại khoản lợi không dưới 100 triệu euro.

Nhiều vùng trên trái đất thiếu nước ngọt trầm trọng

Ý tưởng của giáo sư Hessing có vẻ như quá xa hiện thực nếu Na Uy không chứng minh được là họ đang chuẩn bị sử dụng hiệu ứng thẩm thấu để phục vụ lợi ích kinh tế quốc dân. Trong tháng 11 tại thị trấn Toft, nằm cách thủ đô Oslo 70km, đã diễn ra lễ khánh thành trạm điện chạy bằng... nước biển đầu tiên trên thế giới. Nước ngọt được cho chảy vào một bể, nước mặn vào một bể khác ngăn cách bằng màng lọc. Nước từ hai bể cố hòa vào nhau nhưng màng lọc ngăn muối lại. Kết cục là nước ngọt gây áp lực, tạo ra áp suất lên màng lọc và áp suất này khiến turbine quay.

Công ty nhà nước Statkraf là đơn vị đã xây dựng trạm “lọc điện” này. Đại diện của Statkraf cho biết các công trình xây dựng ở những cửa sông trên hành tinh có thể cung cấp 10% nhu cầu điện năng của thế giới. Bên cạnh điện năng thì sản phẩm thu được còn là nước ngọt. Na Uy đang chuẩn bị trở thành nhà cung cấp kỹ thuật và công nghệ lọc điện - nước chính cho thị trường toàn thế giới.

     Dân số trên hành tinh của chúng ta đang tăng nhanh - đến năm 2030 dự kiến sẽ có 8,5 tỷ người chứ không phải khoảng 6 tỷ như hiện nay. Theo số liệu của Viện Quản lý nguồn nước Quốc tế (International Water Management Institute), lượng nước ngọt tiêu thụ trên toàn cầu sau 100 năm đã tăng 6 lần và đến năm 2050 dự kiến tăng gấp đôi so với hiện nay. Vì lý do này mà giá nước sẽ tăng nhanh.

     Cũng do tốc độ đô thị hóa được đẩy mạnh và mức sống tăng lên mà đòi hỏi chất lượng nước cũng cao hơn. Do nước uống và nước sản xuất nông nghiệp được lấy từ cùng nguồn nên sau một thời gian nữa, nông dân sẽ khó có đủ nước để trồng trọt.

     Nhân loại sẽ thiếu hụt nước ngọt gay gắt sau 25 năm nữa. Vào thời điểm này, nguồn nước có trên trái đất không đủ để nuôi số dân đang ngày càng tăng. Liên hiệp quốc đã cảnh báo rằng hiện tại, 1/3 số dân của hành tinh chúng ta đang sống ở các vùng thiếu nước, còn 1,1 tỷ người không có nguồn nước an toàn đối với sức khỏe.

Trần Quang Vinh