Khép lại Asian Indoor Games 3: Để tiếp nối thành công này...
Việt Nam, chủ nhà AIG 3 đã góp phần cùng Hội đồng Olympic châu Á (OCA) đem lại kết thúc khá thành công cho đại hội các môn thi đấu trong nhà lần cuối cùng, vì trong tương lai AIG được “hòa” vào Đại hội võ thuật châu Á 4 năm/lần.
(TT&VH cuối tuần) - Việt Nam, chủ nhà AIG 3 đã góp phần cùng Hội đồng Olympic châu Á (OCA) đem lại kết thúc khá thành công cho đại hội các môn thi đấu trong nhà lần cuối cùng, vì trong tương lai AIG được “hòa” vào Đại hội võ thuật châu Á 4 năm/lần. Việc rút kinh nghiêm từ AIG 3 rất cần thiết cho Việt Nam hội nhập mạnh mẽ hơn với nền thể thao châu lục, nhất là chuẩn bị cho mục tiêu xin đăng cai Asian Games 2018.
Hạng nhì châu Á - Thành tích để ngắm hơn là yên tâm
Thể thao Việt Nam đoạt 42 HCV, 30 HCB, 22 HCĐ, xếp hạng nhì ở AIG 3 đã được website của OCA ghi nhận là “vươn đến tầm cao mới” so với hạng 13 (2 HCV, 5 HCB, 11 HCĐ) ở AIG 2. Đi vào chi tiết, có 29 tỉnh, thành, ngành đoạt huy chương AIG 3, trong đó 20 đơn vị có HCV cho thấy AIG thể hiện được sự biểu dương lực lượng đáng kể đối với ngành TDTT ở nhiều địa phương trên toàn quốc. Đoạt huy chương châu lục nhiều như vậy, ắt hẳn là điều đáng mừng, nhất là trong điều kiện tổ chức AIG 3 khi kinh tế toàn cầu gặp khó khăn. Tuy nhiên, nhìn lại tiêu chí khai sinh AIG cũng như diễn tiến quá trình hình thành hệ thống thi đấu đại hội này mới thấy rằng thành tích kể trên để ngắm nhìn với một chút vui chứ chưa thể là bệ phóng đích thực cho thể thao Việt Nam có trọng lượng “đáng nể” ở đấu trường châu lục.
Cụ thể, AIG là sân chơi của các môn thể thao không nằm trong chương trình Olympic và Asian Games, lại phải tập họp các môn thể thao của các dân tộc ở châu Á (trong đó có các trò chơi dân gian: Kabadi, vật Kurash, múa lân sư rồng, beltwresling...) nên đại hội mang tính chất quảng bá văn hóa và hội hè nhiều hơn là đầu tư thành tích đỉnh cao.Chính vì vậy, nhiều đội tuyển ở Việt Nam được xem là mũi nhọn đoạt huy chương SEA Games vào tháng 12-2009 tại Lào cũng không đặt nặng chuyện thành tích ở AIG 3. Nói cách khác, AIG 3 chưa hẳn là cơ hội cọ xát của thể thao đỉnh cao.
Chính trong bối cảnh này, chiếc HCV chạy 60m của Vũ Thị Hương, HCB bơi 50m ếch và HCĐ bơi 100m ếch của Nguyễn Hữu Việt, HCB bơi 4x100m hỗn hợp nam của ĐTQG càng khẳng định bước phát triển chuyên môn ở những môn thể thao cơ bản.
Kết thúc AIG 3, ông Hoàng Vĩnh Giang (TTK UB Olympic Việt Nam, Phó chủ tịch OCA) một mặt “bất ngờ” vì thành tích 42 HCV của đoàn thể thao Việt Nam, mặt khác vẫn khẳng định với báo giới là cần bám sát các môn Olympic để đầu tư thì mới có thể khẳng định mình ở ASIAD 2010. Như thế, nhìn về tương lai Việt Nam muốn đăng cai Asian Games 2018, bên cạnh quyết tâm tổ chức thành công đại hội, cần hoạch định sự đầu tư để thành tích của đoàn thể thao Việt Nam có giá trị đích thực, thay vì giá trị còn đượm không khí hội hè như AIG 3.
Vẫn lợn cợn những nỗi lo
Thực tế, ở cả hai kỳ đại hội thể thao quốc tế Việt Nam đăng cai là SEA Games 22 và AIG 3 đều tiến hành ở nhiều địa phương cùng lúc, trong đó Hà Nội và TP.HCM là hai nơi tập trung nhiều môn thi cũng như mấu chốt của công tác điều hành, tổ chức đại hội. Do sự phát triển thể thao cũng như vai trò lịch sử, ắt sẽ không tránh khỏi chuyện đại hội thể thao quốc tế sau này ở Việt Nam tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi. Điều này, khách quan mà nói, vẫn có bất tiện nhất định, chí ít cũng là đối với khách nước ngoài, như nhận xét của ông Jegathesan (Giám đốc điều hành chống doping của OCA): “Các bạn đã làm rất tốt, từ công tác chuẩn bị, đến khâu tổ chức. Tuy nhiên, trong quá trình đó, các bạn đã gặp nhiều khó khăn. Một trong những khó khăn đó là các bạn đã lựa chọn tổ chức tại 2 thành phố lớn nhưng lại có khoảng cách khá xa nhau. Điều đó phần nào làm cản trở việc theo dõi cũng như tổ chức sự kiện”.
AIG 3 có 21 môn thể thao (1 môn biểu diễn) ở 6 địa phương, chủ yếu tập trung thi đấu ở Hà Nội (11 môn) và TP.HCM (8 môn). Vì lẽ đó, bên cạnh đại bản doanh về điều hành ở Hà Nội, BTC AIG 3 cũng đầu tư các trung tâm điều hành, truyền hình, báo chí ở TP.HCM với sự có mặt của đại diện OCA, BTC T.Ư và BTC địa phương. Trong hội nghị trưởng đoàn hồi cuối tháng 8/2009, sự phối hợp vể tổ chức giữa trung ương và địa phương đã được OCA đặt ra, qua đó có chốt lại việc cập nhật thông tin 2 lần/ngày giữa Hà Nội và TP.HCM. Nhưng mọi thứ đều không được như ý. Trung tâm báo chí ở TP.HCM có trách nhiệm cung cấp cho trung ương kết quả thi đấu được cập nhật liên tục với các môn tại TP.HCM nhưng lại không nhận được kết quả của những môn diễn ra ở 5 địa phương còn lại. Trung tâm điều hành tại TP.HCM luôn trong tình trạng căng thẳng và bối rối khi thiếu thông tin đầy đủ để đón tiếp, bố trí ăn nghỉ cho VĐV của 39 quốc gia, vùng lãnh thổ ồ ạt đổ vào TP.HCM những ngày trước khi khai diễn đại hội. Bối rối, nhưng vẫn phải liên lạc từng chuyện một để được BTC trung ương chỉ đạo, nhất là trong bố trí ăn nghỉ cho đối tượng chính thức đại hội, chẳng hạn chuyện ăn nghỉ của VĐV, các nước đóng tiền cho BTC địa phương nên khi thực tế không khớp thông tin BTC trung ương cung cấp từ trước thì chẳng BTC địa phương nào dám tự ý thực hiện.
Việc vận động tài trợ, khai thác bản quyền thương hiệu của AIG 3 còn thiếu hiệu quả. AIG có tính chất hội hè nhưng không thu hút được khán giá, riêng ở TP.HCM chỉ bán được 20% vé trong tổng số 41.00 vé phát hành. Điều này vừa phản ánh sự bị động của BTC, vừa cho thấy công tác tuyên truyền và cổ động trước đại hội còn yếu. Khi bị đăt vấn đề về thiếu khai thác thương hiệu AIG 3, ông Hoàng Vĩnh Giang cho rằng: “Chuyện bán đồ lưu niệm, như linh vật của AIG 3 là thú nhồi bông hay móc khóa đâu phản ánh được hình ảnh Việt Nam. Nhưng phải thừa nhận đây là một thiếu sót của bộ phận vận động tài trợ dù chúng tôi cũng nghĩ đến chuyện này. Điều quan trọng là chẳng ai nhận tài trợ hay sản xuất những món đồ lưu niệm trên”.
Chuyện AIG 3 có thu hút doanh nghiệp hay không trước tiên là do công tác tuyên truyền và tiếp thị của BTC. Ông Tào Văn Nghệ, (Tổng giám đốc Khách sạn Majestic) cho hay, khách sạn có khoảng 29 phòng cho VĐV, HLV môn bowling và chủ yếu là để quảng bá thương hiệu và phục vụ sự kiện thể thao quốc tế mà không cần lời. Thế mới hay chuyện vận động tài trợ đôi khi là do BTC có muốn hay không.
Thực tế, SEA Games 22 khai diễn tháng 12-2003 nhưng đến tháng 3/ 2003 BTC đã thông báo cho doanh nghiệp việc nhượng quyền sử dụng logo, mascot và đến tháng 7/2003 đã có 44 đơn vị được cấp phép sử dụng thương hiệu này. Theo ông Nguyễn Hồng Minh, tháng 3/2006, hợp đồng đăng cai AIG 3 ở Việt Nam đã được ký kết, nghĩa là chúng ta có đủ thời gian để xây dựng kế hoạch tổ chức AIG 3 chu đáo, nhất là kế hoạch... kiếm tiền để bù vào chi phí của đại hội. Nhưng đến giữa tháng 6/2009, BTC AIG 3 mới tìm được đơn vị tư vấn độc quyền về tài trợ, và đến giữa tháng 10/2009 mới đạt được mức cam kết là vận động 22 tỷ đồng, tức là 1/3 của mức tối thiểu (63 tỷ đồng).
Nhìn lại không phải phủ nhận thành công nhất định của AIG 3, mà đó là sự chuẩn bị cần thiết cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Hạng nhì châu Á - Thành tích để ngắm hơn là yên tâm
Thể thao Việt Nam đoạt 42 HCV, 30 HCB, 22 HCĐ, xếp hạng nhì ở AIG 3 đã được website của OCA ghi nhận là “vươn đến tầm cao mới” so với hạng 13 (2 HCV, 5 HCB, 11 HCĐ) ở AIG 2. Đi vào chi tiết, có 29 tỉnh, thành, ngành đoạt huy chương AIG 3, trong đó 20 đơn vị có HCV cho thấy AIG thể hiện được sự biểu dương lực lượng đáng kể đối với ngành TDTT ở nhiều địa phương trên toàn quốc. Đoạt huy chương châu lục nhiều như vậy, ắt hẳn là điều đáng mừng, nhất là trong điều kiện tổ chức AIG 3 khi kinh tế toàn cầu gặp khó khăn. Tuy nhiên, nhìn lại tiêu chí khai sinh AIG cũng như diễn tiến quá trình hình thành hệ thống thi đấu đại hội này mới thấy rằng thành tích kể trên để ngắm nhìn với một chút vui chứ chưa thể là bệ phóng đích thực cho thể thao Việt Nam có trọng lượng “đáng nể” ở đấu trường châu lục.
Cụ thể, AIG là sân chơi của các môn thể thao không nằm trong chương trình Olympic và Asian Games, lại phải tập họp các môn thể thao của các dân tộc ở châu Á (trong đó có các trò chơi dân gian: Kabadi, vật Kurash, múa lân sư rồng, beltwresling...) nên đại hội mang tính chất quảng bá văn hóa và hội hè nhiều hơn là đầu tư thành tích đỉnh cao.Chính vì vậy, nhiều đội tuyển ở Việt Nam được xem là mũi nhọn đoạt huy chương SEA Games vào tháng 12-2009 tại Lào cũng không đặt nặng chuyện thành tích ở AIG 3. Nói cách khác, AIG 3 chưa hẳn là cơ hội cọ xát của thể thao đỉnh cao.
Chính trong bối cảnh này, chiếc HCV chạy 60m của Vũ Thị Hương, HCB bơi 50m ếch và HCĐ bơi 100m ếch của Nguyễn Hữu Việt, HCB bơi 4x100m hỗn hợp nam của ĐTQG càng khẳng định bước phát triển chuyên môn ở những môn thể thao cơ bản. Kết thúc AIG 3, ông Hoàng Vĩnh Giang (TTK UB Olympic Việt Nam, Phó chủ tịch OCA) một mặt “bất ngờ” vì thành tích 42 HCV của đoàn thể thao Việt Nam, mặt khác vẫn khẳng định với báo giới là cần bám sát các môn Olympic để đầu tư thì mới có thể khẳng định mình ở ASIAD 2010. Như thế, nhìn về tương lai Việt Nam muốn đăng cai Asian Games 2018, bên cạnh quyết tâm tổ chức thành công đại hội, cần hoạch định sự đầu tư để thành tích của đoàn thể thao Việt Nam có giá trị đích thực, thay vì giá trị còn đượm không khí hội hè như AIG 3.
Vẫn lợn cợn những nỗi lo
Thực tế, ở cả hai kỳ đại hội thể thao quốc tế Việt Nam đăng cai là SEA Games 22 và AIG 3 đều tiến hành ở nhiều địa phương cùng lúc, trong đó Hà Nội và TP.HCM là hai nơi tập trung nhiều môn thi cũng như mấu chốt của công tác điều hành, tổ chức đại hội. Do sự phát triển thể thao cũng như vai trò lịch sử, ắt sẽ không tránh khỏi chuyện đại hội thể thao quốc tế sau này ở Việt Nam tiếp tục diễn ra ở nhiều nơi. Điều này, khách quan mà nói, vẫn có bất tiện nhất định, chí ít cũng là đối với khách nước ngoài, như nhận xét của ông Jegathesan (Giám đốc điều hành chống doping của OCA): “Các bạn đã làm rất tốt, từ công tác chuẩn bị, đến khâu tổ chức. Tuy nhiên, trong quá trình đó, các bạn đã gặp nhiều khó khăn. Một trong những khó khăn đó là các bạn đã lựa chọn tổ chức tại 2 thành phố lớn nhưng lại có khoảng cách khá xa nhau. Điều đó phần nào làm cản trở việc theo dõi cũng như tổ chức sự kiện”.
AIG 3 có 21 môn thể thao (1 môn biểu diễn) ở 6 địa phương, chủ yếu tập trung thi đấu ở Hà Nội (11 môn) và TP.HCM (8 môn). Vì lẽ đó, bên cạnh đại bản doanh về điều hành ở Hà Nội, BTC AIG 3 cũng đầu tư các trung tâm điều hành, truyền hình, báo chí ở TP.HCM với sự có mặt của đại diện OCA, BTC T.Ư và BTC địa phương. Trong hội nghị trưởng đoàn hồi cuối tháng 8/2009, sự phối hợp vể tổ chức giữa trung ương và địa phương đã được OCA đặt ra, qua đó có chốt lại việc cập nhật thông tin 2 lần/ngày giữa Hà Nội và TP.HCM. Nhưng mọi thứ đều không được như ý. Trung tâm báo chí ở TP.HCM có trách nhiệm cung cấp cho trung ương kết quả thi đấu được cập nhật liên tục với các môn tại TP.HCM nhưng lại không nhận được kết quả của những môn diễn ra ở 5 địa phương còn lại. Trung tâm điều hành tại TP.HCM luôn trong tình trạng căng thẳng và bối rối khi thiếu thông tin đầy đủ để đón tiếp, bố trí ăn nghỉ cho VĐV của 39 quốc gia, vùng lãnh thổ ồ ạt đổ vào TP.HCM những ngày trước khi khai diễn đại hội. Bối rối, nhưng vẫn phải liên lạc từng chuyện một để được BTC trung ương chỉ đạo, nhất là trong bố trí ăn nghỉ cho đối tượng chính thức đại hội, chẳng hạn chuyện ăn nghỉ của VĐV, các nước đóng tiền cho BTC địa phương nên khi thực tế không khớp thông tin BTC trung ương cung cấp từ trước thì chẳng BTC địa phương nào dám tự ý thực hiện.
Việc vận động tài trợ, khai thác bản quyền thương hiệu của AIG 3 còn thiếu hiệu quả. AIG có tính chất hội hè nhưng không thu hút được khán giá, riêng ở TP.HCM chỉ bán được 20% vé trong tổng số 41.00 vé phát hành. Điều này vừa phản ánh sự bị động của BTC, vừa cho thấy công tác tuyên truyền và cổ động trước đại hội còn yếu. Khi bị đăt vấn đề về thiếu khai thác thương hiệu AIG 3, ông Hoàng Vĩnh Giang cho rằng: “Chuyện bán đồ lưu niệm, như linh vật của AIG 3 là thú nhồi bông hay móc khóa đâu phản ánh được hình ảnh Việt Nam. Nhưng phải thừa nhận đây là một thiếu sót của bộ phận vận động tài trợ dù chúng tôi cũng nghĩ đến chuyện này. Điều quan trọng là chẳng ai nhận tài trợ hay sản xuất những món đồ lưu niệm trên”.
Chuyện AIG 3 có thu hút doanh nghiệp hay không trước tiên là do công tác tuyên truyền và tiếp thị của BTC. Ông Tào Văn Nghệ, (Tổng giám đốc Khách sạn Majestic) cho hay, khách sạn có khoảng 29 phòng cho VĐV, HLV môn bowling và chủ yếu là để quảng bá thương hiệu và phục vụ sự kiện thể thao quốc tế mà không cần lời. Thế mới hay chuyện vận động tài trợ đôi khi là do BTC có muốn hay không.
Thực tế, SEA Games 22 khai diễn tháng 12-2003 nhưng đến tháng 3/ 2003 BTC đã thông báo cho doanh nghiệp việc nhượng quyền sử dụng logo, mascot và đến tháng 7/2003 đã có 44 đơn vị được cấp phép sử dụng thương hiệu này. Theo ông Nguyễn Hồng Minh, tháng 3/2006, hợp đồng đăng cai AIG 3 ở Việt Nam đã được ký kết, nghĩa là chúng ta có đủ thời gian để xây dựng kế hoạch tổ chức AIG 3 chu đáo, nhất là kế hoạch... kiếm tiền để bù vào chi phí của đại hội. Nhưng đến giữa tháng 6/2009, BTC AIG 3 mới tìm được đơn vị tư vấn độc quyền về tài trợ, và đến giữa tháng 10/2009 mới đạt được mức cam kết là vận động 22 tỷ đồng, tức là 1/3 của mức tối thiểu (63 tỷ đồng).
Nhìn lại không phải phủ nhận thành công nhất định của AIG 3, mà đó là sự chuẩn bị cần thiết cho sự phát triển bền vững trong tương lai.
Ngọc Doanh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN