Công bố tình tiết vụ giải cứu "Tàu ma" Arctic Sea
Ngày 7/11, thủy thủ đoàn trên “con tàu ma” Arctic Sea từng biến mất bí ẩn hồi tháng 8 năm nay, lần đầu tiên kể về những biến cố mà họ đã trải qua.
(TT&VH) - Ngày 7/11, thủy thủ đoàn trên “con tàu ma” Arctic Sea từng biến mất bí ẩn hồi tháng 8 năm nay, lần đầu tiên kể về những biến cố mà họ đã trải qua.
Đó là một đêm tưởng như yên bình với các thủy thủ người Nga trên con tàu hàng Arctic Sea ở biển Baltic vào đầu tháng 8. Bất ngờ, vào lúc 2h10 sáng một toán đàn ông đeo mặt nạ đã xuất hiện trên tàu như những bóng ma, tay lăm lăm súng ống. Họ đã khống chế và trói tất cả các thủy thủ trên tàu.
“Tàu ma” Arctic Sea
Các tay súng nói bằng tiếng Anh rằng chúng là sĩ quan cảnh sát chống ma túy Thụy Điển có nhiệm vụ kiểm tra con tàu sau khi nhận được tin báo Arctic Sea buôn lậu heroin. Một tay súng còn có chữ “Polis” (tức cảnh sát) trên sắc phục. Tuy nhiên giọng của chúng lại đặc sệt thổ ngữ Đông Âu. “Chúng trói chúng tôi bằng băng dính, bịt miệng và tịch thu điện thoại di động” - một thủy thủ nhớ lại - “Ba thủy thủ dám chống lại chúng đã bị đánh đập dã man. Một thủy thủ trẻ trong chuyến đi biển đầu tiên bị những kẻ lạ mặt dùng báng súng đánh gãy răng”.
Những kẻ xâm nhập đã lần theo con tàu bằng cách sử dụng xuồng cao su có trang bị hệ thống định vị toàn cầu GPS và các thiết bị phát hiện bằng điện tử. Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS) của Arctic Sea thường xuyên thông báo rõ vị trí của tàu. “Rất nhanh chóng chúng tôi ý thức được rằng mình rơi vào tay bọn tội phạm. Chúng tôi chỉ không hiểu vì sao chúng lại tấn công con tàu này” - viên thủy thủ nói.
Vụ Arctic Sea trở thành một trong các sự cố hàng hải có nhiều bí ẩn và rắc rối nhất thời gian gần đây. Trong nỗ lực làm sáng tỏ vụ việc, tờ Sunday Times của Anh đã tiếp cận ít nhất 6 thành viên thủy thủ đoàn Arctic Sea. Những người này đã đề nghị được giữ kín danh tính bởi họ có thể bị án tù lên tới 7 năm do làm lộ những chứng cứ quan trọng. Trong cuộc điều tra diễn ra ở 7 nước, Sunday Times cũng làm việc với nhiều nhân vật chủ chốt, trong đó có chủ sở hữu tàu, công ty bảo hiểm, thân nhân và luật sư của bọn cướp, nguồn tin quân sự...
Những tên cướp biển trên tàu Arctic Sea bị Hải quân Nga bắt giữ.
Cuộc điều tra cho thấy thủy thủ Arctic Sea cố tìm cách giải thoát sau khi bị cướp tàu. Một thủy thủ bị nhốt chung cabin với thuyền trưởng Sergei Zaretski đã giấu được một chiếc điện thoại dự phòng. Zaretski đã gửi một tin nhắn mã hóa cho Solchart, công ty Phần Lan sở hữu Arctic Sea có văn phòng đặt tại Archangel, Nga. Tin nhắn có đoạn: “Bị nhốt trong các cabin cá nhân. Không biết chúng tôi đang đi đâu hoặc chúng đã tìm thấy gì”.
Viktor Matveev, lãnh đạo chi nhánh Solchart ở Nga, cho biết ông đã bất ngờ khi nhận được tin nhắn và cố tìm hiểu xem vị thuyền trưởng muốn gì. “Tin nhắn của Zaretski rất lạ. Làm sao chúng tôi biết rằng con tàu đã bị chiếm. Nếu nghi ngờ có một vụ cướp biển thì chúng tôi đã báo động ngay với lực lượng tuần duyên để tổ chức giải cứu. Thay vì thế, tôi đã gọi điện cho con tàu và cuối cùng đã gặp được Zaretski” - ông kể. Do bị các tay súng đe dọa, viên thuyền trưởng buộc phải nói rằng con tàu bị cảnh sát chống ma túy Thụy Điển gây khó dễ và đã được thả cho đi sau 12 tiếng làm việc. Sau cú điện thoại, biết âm mưu cướp tàu có dấu hiệu bị lộ, bọn cướp đã nổi đóa. Chúng đe dọa thuyền trưởng và nổ súng bắn sượt đầu ông. Viên đạn khoan một lỗ thủng vào thành khoang lái.
Ngày 28/7, vào lúc 1h52 phút chiều, Arctic Sea thông báo với lực lượng tuần duyên Dover rằng không có gì bất thường. “Có hai tên nhăm nhăm súng đứng cạnh khi tôi gửi tin. Vì thế tôi cố tỏ ra bình thường” - một thủy thủ kể. Tới ngày 2/8, hệ thống AIS của tàu ngừng hoạt động và Zaretski không gửi thông báo như thường lệ. Cùng ngày đó Matveev được một người lạ mặt nói tiếng Anh trôi chảy thông báo Arctic Sea nằm dưới sự kiểm soát của 25 chiến binh và yêu cầu nộp tiền chuộc, nếu không thủy thủ đoàn Arctic Sea sẽ bị sát hại từng người một. Kẻ gọi điện sau này được xác định là Dmitry Savin, một người Nga sống tại Latvia. Cùng đi với Savin là Vitaly Lepin, người em cùng cha khác mẹ.
Matveev và Savin đã có vài cuộc trao đổi bằng tiếng Anh. Savin đòi 1,5 triệu euro tiền chuộc. Hiểu rõ tình cảnh của Arctic Sea, Matveev và thân nhân các thủy thủ trên Arctic Sea liền cầu cứu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev. Ông Medvedev đã yêu cầu hải quân điều tàu khu trục mang tên lửa Ladny lần theo dấu Arctic Sea.
Cả thủy thủ đoàn Arctic Sea và bọn cướp đều không biết rằng con tàu có một hệ thống định vị phụ và hệ thống này đã được công ty Solchart bí mật bật lên bằng thiết bị điều khiển từ xa. Hải quân Nga đã lần theo tín hiệu do hệ thống này phát ra để đuổi theo con tàu.
Ngày 16/8, Ladny đuổi kịp Arctic Sea. Savin và đồng bọn định “lòe” tàu chiến Nga bằng cách tự nhận là tàu CHDCND Triều Tiên sau khi đã xóa các dấu hiệu nhận dạng của tàu Arctic Sea. Tuy nhiên trò ma mãnh của chúng đã không lừa được ai. “Chúng biết cuộc chơi đã kết thúc khi Ladny tới” - một thủy thủ kể - “Con tàu chỉ còn nhiên liệu dùng trong 2 ngày và chẳng có nơi nào để tẩu thoát. Những tên cướp tháo bỏ mặt nạ, ném vũ khí xuống biển và đầu hàng. Savin và 7 công dân Latvia , Estonia và Nga đã bị bắt, đưa về Moskva.
Tại cơ quan điều tra Savin và đồng bọn khai chúng là các chuyên gia về môi trường gặp nạn trên biển và được tàu Arctic Sea cứu. Chúng khai đã được một triệu phú Nga tên Vladimir Yarovoi thuê. Ông Yarovoi đã thành lập tổ chức môi trường có tên GreenHouse chuyên giám sát hoạt động thải rác vào vùng biển Baltic. Tuy nhiên Sunday Times không tìm thấy một nhà triệu phú nào tên là Yarovoi ở Nga. Dự kiến Savin và đồng bọn sẽ phải ra hầu tòa vào năm tới vì đã tổ chức vụ cướp tàu đầu tiên trên vùng biển châu Âu trong nhiều thế kỷ qua. Cả bọn có nguy cơ đối mặt với án tù kéo dài hơn 20 năm.
Đó là một đêm tưởng như yên bình với các thủy thủ người Nga trên con tàu hàng Arctic Sea ở biển Baltic vào đầu tháng 8. Bất ngờ, vào lúc 2h10 sáng một toán đàn ông đeo mặt nạ đã xuất hiện trên tàu như những bóng ma, tay lăm lăm súng ống. Họ đã khống chế và trói tất cả các thủy thủ trên tàu.
“Tàu ma” Arctic Sea
Những kẻ xâm nhập đã lần theo con tàu bằng cách sử dụng xuồng cao su có trang bị hệ thống định vị toàn cầu GPS và các thiết bị phát hiện bằng điện tử. Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS) của Arctic Sea thường xuyên thông báo rõ vị trí của tàu. “Rất nhanh chóng chúng tôi ý thức được rằng mình rơi vào tay bọn tội phạm. Chúng tôi chỉ không hiểu vì sao chúng lại tấn công con tàu này” - viên thủy thủ nói.
Vụ Arctic Sea trở thành một trong các sự cố hàng hải có nhiều bí ẩn và rắc rối nhất thời gian gần đây. Trong nỗ lực làm sáng tỏ vụ việc, tờ Sunday Times của Anh đã tiếp cận ít nhất 6 thành viên thủy thủ đoàn Arctic Sea. Những người này đã đề nghị được giữ kín danh tính bởi họ có thể bị án tù lên tới 7 năm do làm lộ những chứng cứ quan trọng. Trong cuộc điều tra diễn ra ở 7 nước, Sunday Times cũng làm việc với nhiều nhân vật chủ chốt, trong đó có chủ sở hữu tàu, công ty bảo hiểm, thân nhân và luật sư của bọn cướp, nguồn tin quân sự...
Những tên cướp biển trên tàu Arctic Sea bị Hải quân Nga bắt giữ.
Viktor Matveev, lãnh đạo chi nhánh Solchart ở Nga, cho biết ông đã bất ngờ khi nhận được tin nhắn và cố tìm hiểu xem vị thuyền trưởng muốn gì. “Tin nhắn của Zaretski rất lạ. Làm sao chúng tôi biết rằng con tàu đã bị chiếm. Nếu nghi ngờ có một vụ cướp biển thì chúng tôi đã báo động ngay với lực lượng tuần duyên để tổ chức giải cứu. Thay vì thế, tôi đã gọi điện cho con tàu và cuối cùng đã gặp được Zaretski” - ông kể. Do bị các tay súng đe dọa, viên thuyền trưởng buộc phải nói rằng con tàu bị cảnh sát chống ma túy Thụy Điển gây khó dễ và đã được thả cho đi sau 12 tiếng làm việc. Sau cú điện thoại, biết âm mưu cướp tàu có dấu hiệu bị lộ, bọn cướp đã nổi đóa. Chúng đe dọa thuyền trưởng và nổ súng bắn sượt đầu ông. Viên đạn khoan một lỗ thủng vào thành khoang lái.
Ngày 28/7, vào lúc 1h52 phút chiều, Arctic Sea thông báo với lực lượng tuần duyên Dover rằng không có gì bất thường. “Có hai tên nhăm nhăm súng đứng cạnh khi tôi gửi tin. Vì thế tôi cố tỏ ra bình thường” - một thủy thủ kể. Tới ngày 2/8, hệ thống AIS của tàu ngừng hoạt động và Zaretski không gửi thông báo như thường lệ. Cùng ngày đó Matveev được một người lạ mặt nói tiếng Anh trôi chảy thông báo Arctic Sea nằm dưới sự kiểm soát của 25 chiến binh và yêu cầu nộp tiền chuộc, nếu không thủy thủ đoàn Arctic Sea sẽ bị sát hại từng người một. Kẻ gọi điện sau này được xác định là Dmitry Savin, một người Nga sống tại Latvia. Cùng đi với Savin là Vitaly Lepin, người em cùng cha khác mẹ.
Matveev và Savin đã có vài cuộc trao đổi bằng tiếng Anh. Savin đòi 1,5 triệu euro tiền chuộc. Hiểu rõ tình cảnh của Arctic Sea, Matveev và thân nhân các thủy thủ trên Arctic Sea liền cầu cứu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev. Ông Medvedev đã yêu cầu hải quân điều tàu khu trục mang tên lửa Ladny lần theo dấu Arctic Sea.
Cả thủy thủ đoàn Arctic Sea và bọn cướp đều không biết rằng con tàu có một hệ thống định vị phụ và hệ thống này đã được công ty Solchart bí mật bật lên bằng thiết bị điều khiển từ xa. Hải quân Nga đã lần theo tín hiệu do hệ thống này phát ra để đuổi theo con tàu.
Ngày 16/8, Ladny đuổi kịp Arctic Sea. Savin và đồng bọn định “lòe” tàu chiến Nga bằng cách tự nhận là tàu CHDCND Triều Tiên sau khi đã xóa các dấu hiệu nhận dạng của tàu Arctic Sea. Tuy nhiên trò ma mãnh của chúng đã không lừa được ai. “Chúng biết cuộc chơi đã kết thúc khi Ladny tới” - một thủy thủ kể - “Con tàu chỉ còn nhiên liệu dùng trong 2 ngày và chẳng có nơi nào để tẩu thoát. Những tên cướp tháo bỏ mặt nạ, ném vũ khí xuống biển và đầu hàng. Savin và 7 công dân Latvia , Estonia và Nga đã bị bắt, đưa về Moskva.
Tại cơ quan điều tra Savin và đồng bọn khai chúng là các chuyên gia về môi trường gặp nạn trên biển và được tàu Arctic Sea cứu. Chúng khai đã được một triệu phú Nga tên Vladimir Yarovoi thuê. Ông Yarovoi đã thành lập tổ chức môi trường có tên GreenHouse chuyên giám sát hoạt động thải rác vào vùng biển Baltic. Tuy nhiên Sunday Times không tìm thấy một nhà triệu phú nào tên là Yarovoi ở Nga. Dự kiến Savin và đồng bọn sẽ phải ra hầu tòa vào năm tới vì đã tổ chức vụ cướp tàu đầu tiên trên vùng biển châu Âu trong nhiều thế kỷ qua. Cả bọn có nguy cơ đối mặt với án tù kéo dài hơn 20 năm.
Tường Linh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN