Nhà thơ Trần Quốc Minh (Kỳ 3): "Bắc cầu" ra thế giới

Năm 2000, họa sĩ Thành Chương vinh dự có bức họa Một trái tim, một thế giới được Liên hiệp quốc chọn in thành tem phát hành toàn thế giới.

(TT&VH) - Năm 2000, họa sĩ Thành Chương vinh dự có bức họa Một trái tim, một thế giới được Liên hiệp quốc chọn in thành tem phát hành toàn thế giới. Bức họa này được lấy ý tưởng từ bài thơ Bắc cầu của nhà thơ Trần Quốc Minh - một bài thơ tiêu biểu đã được chọn vào danh sách 100 bài thơ do những người tàn tật ở 6 quốc gia sáng tác.

Ông kế toán tàn tật dùng con số sạch để nuôi thơ, nuôi mình

Nhà thơ Trần Quốc Minh

Như TT&VH đã phản ánh, nhà thơ Trần Quốc Minh - tác giả của bài thơ trong SGK Mẹ là ngọn gió của con suốt đời - đã bị tàn tật từ nhỏ (liệt hai chân và một bên tay). Vì hoàn cảnh chiến tranh cho nên đang học dở ĐH Tổng hợp khoa Văn (được 3 tháng) ông buộc lòng phải nghỉ học do sức khỏe không đảm bảo (vì không thể đi sơ tán cùng nhà trường, lúc nguy cấp cũng không thể nhảy xuống hầm tránh bom đạn... )

Điều này, đã chặn đứng mơ ước của ông, để lại một mặc cảm đau xót: Mình đã bị bật ra khỏi cuộc sống của bạn bè! Nhưng sau thời gian ngắn hoang mang, ông đã mạnh dạn đi học lớp kế toán để có việc làm giúp đỡ gia đình. Chữ ông viết rất đẹp và ngay ngắn, cộng với sự ngay thẳng trong công việc kế toán... đã giúp ông trở thành kế toán trưởng HTX may mặc xuất khẩu Hữu Nghị, một cơ sở công nghiệp lớn ở Hải Phòng. Nhà thơ Vân Long kể về ông như sau: “Có lần Minh nói với tôi: “Nếu em muốn làm giàu bằng nghề kế toán, không khó! Chỉ cần bán rẻ chút lương tâm mình. Nhưng lương tâm của một công dân không còn thì sao làm được thơ, hả anh? Thì ra thơ cũng là một điểm tựa vững chắc cho Minh! Minh đã dùng những con số trong sạch để nuôi thân và nuôi thơ! Thơ cũng là vũ khí của Minh để chống lại mặc cảm, thua thiệt bạn bè đồng lứa...”.

Quả thật, nhà thơ kế toán Trần Quốc Minh đã và chỉ dùng những con số trong sạch của mình để nuôi thân và nuôi thơ...

Bắc cầu ra thế giới

Nhà thơ Trần Quốc Minh đã đoạt giải thưởng của UBTQ Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam năm 1996 với tập thơ Tôi chỉ mong. Giải Nhất cuộc thi thơ của người tàn tật Hải Phòng năm 1999. Giải Ba truyện mi-ni của tạp chí Tài hoa trẻ - 2002...

Có lẽ trong quãng đời viết văn làm thơ, dấu ấn đọng lại lớn nhất đối với nhà thơ Trần Quốc Minh chính là cuộc triển lãm Một trái tim - một thế giới, trưng bày 100 bài thơ do những người tàn tật ở 6 quốc gia là Mỹ, Brazil, Pháp, Việt Nam, Australia, Nhật Bản do Đài NHK Nhật Bản chọn năm 2000. Trong 10 bài thơ của Việt Nam được chọn, có bài Bắc cầu của nhà thơ Trần Quốc Minh.

Bắc cầu bằng phong thư Như tên bay bằn bặt Bắc cầu bằng câu hát Người ơi, người có nghe Bắc cầu bằng cơn mưa Mịt mù cò lạc lối Bắc cầu bằng dây nói Chuông reo, người vắng nhà Thôi tìm lại người xưa Bắc cầu bằng giải yếm...... (Bắc cầu - 6/1999)

Một trăm nghệ sĩ và các nhân vật nổi tiếng đã minh họa những bài thơ bằng những bức tranh nhằm giúp công chúng cảm nhận sâu sắc hơn những tình cảm chứa đựng trong những bài thơ được chọn trong triển lãm.

Bức tranh Tình yêu minh hoạ cho bài thơ Bắc cầu của họa sĩ Thành Chương được Liên hợp quốc chọn in thành tem phát hành trên thế giới tháng 3/2001 với số lượng 440.000 bản.

Bức tranh Tình yêu của họa sĩ Thành Chương được lấy ý tưởng
từ bài thơ Bắc cầu của nhà thơ Trần Quốc Minh

Nhà thơ Trần Quốc Minh nhớ lại: Họa sĩ Thành Chương được nhận minh họa bài thơ Bắc cầu khi ấy chưa gặp tôi, chỉ khi bức tranh minh họa của anh được in thành tem của Liên hợp quốc, anh mới cùng vợ xuống Hải Phòng thăm gia đình, lúc đó Thành Chương tâm sự là khi anh vẽ bức tranh Tình yêu, anh vẽ rất nhanh ngay trong đêm ấy khi giải mã được ý tưởng bài Bắc cầu! Người tàn tật không sợ sự tật nguyền mà sợ nhất sự cô đơn do sự tật nguyền đem đến! Chỉ có tình yêu, người tàn tật mới “bắc cầu” đến với mọi người! Tôi mong muốn con người hãy vì nhau, hãy thương yêu nhau! Sự vô cảm là điều tệ hại nhất mà con người phải gánh chịu! Hãy chống sự cô đơn bằng tình yêu con người!

SGK phải giản dị, dễ hiểu

Là người đã, đang và còn viết cho các em, nhà thơ Trần Quốc Minh cho biết, ông thường xuyên tìm đọc những tài liệu, sách báo đề cập đến vấn đề cải cách SGK ở nước mình. “Tôi không có “cao kiến” gì nhưng đã thấy rất tâm đắc với một số ý kiến của các nhà chuyên môn về vấn đề này. Cách đây không lâu, tôi đọc được ý kiến thế này: “Công việc soạn sách giáo khoa vô vàn phức tạp... Cần sử dụng kết quả điều tra xã hội một cách nghiêm túc từ nhiều đối tượng, đặc biệt là tầng lớp giáo viên và học sinh phổ thông trung học. Có thể từ đấy sẽ có những thông tin cần thiết để người soạn sách điều chỉnh lại quan điểm và thao tác phù hợp với đối tượng hơn”. Tôi nghĩ, làm được điều ấy sẽ rất tốt. Bản thân tôi luôn mong muốn có một bộ SGK vừa chuẩn vừa tinh lại giản dị, dễ hiểu! Thời tôi đi học chỉ có quyển Văn tuyển cho các lớp, học rất dễ vào. Tôi tin, ngoài tôi ra, còn rất nhiều người cho đến bây giờ vẫn nhớ những bài các thấy, các cô giảng từ những năm nảo, năm nào...!"

Yên Khương (thực hiện)