Giải Nobel Kinh tế lần đầu mang gương mặt nữ
Ngày 12/10, Ủy ban Nobel thông báo giải Nobel Kinh tế năm nay đã thuộc về hai người Mỹ là Oliver Williamson và Elinor Ostrom.
(TT&VH) - Ngày 12/10, Ủy ban Nobel thông báo giải Nobel Kinh tế năm nay đã thuộc về hai người Mỹ là Oliver Williamson và Elinor Ostrom. Sự kiện nói trên càng được chú ý bởi Ostrom là người phụ nữ đầu tiên giành giải Nobel Kinh tế kể từ khi giải thưởng này được lập ra hồi cuối thập niên 1960.
Huy chương giải Nobel Kinh tế sẽ được trao kèm tiền thưởng
Nữ giới lên ngôi
Theo Ủy ban Nobel, ông Oliver Williamson và bà Elinor Ostrom được trao giải vì những nghiên cứu về tổ chức hợp tác quản lý kinh tế. Cụ thể, Ostrom đã có công trình nghiên cứu trong lĩnh vực điều hành kinh tế. Theo đó, một nhóm người cùng sử dụng tài sản chung của cộng đồng hoàn toàn có thể quản lý khoản tài sản đó một cách tối ưu. Bà Ostrom phản bác luận điểm cho rằng tài sản chung thì không ai quan tâm quản lý nhằm đề cao vai trò cá nhân trong việc sở hữu và sử dụng.
Về phần Williamson, ông đã có đóng góp to lớn trong lĩnh vực quản lý kinh tế, đặc biệt liên quan đến ranh giới giữa các tập đoàn. Ông chứng minh rằng mọi thị trường và những tổ chức chặt chẽ như các doanh nghiệp đều có những phương pháp quản lý điều hành riêng. Do đó, có nhiều cách để cho thị trường hay doanh nghiệp giải quyết vấn đề khi xảy ra hiện tượng xung đột chồng chéo về quyền lợi.
Ủy ban Nobel cho biết trong ba thập kỷ qua, những phân tích của hai nhân vật nói trên là động lực thúc đẩy các nghiên cứu về quản lý kinh tế trong giới khoa học. Các nghiên cứu của họ có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thế giới hiện trải qua cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế và đang nỗ lực chống biến đổi khí hậu.
Oliver Williamson (ảnh trái) và Elinor Ostrom
Nobel Kinh tế là giải được ra đời không phải theo ước nguyện của Alfred Nobel. Năm 1968, giải này đã được Ngân hàng Trung ương Thụy Điển lập ra và trao lần đầu vào năm 1969. Kể từ đó cho đến năm ngoái, tất cả những người được nhận giải thưởng danh giá này đều là nam giới. Phần lớn người đoạt giải là công dân Mỹ (42/62). Năm ngoái, giải Nobel Kinh tế được trao cho Paul Krugman (Mỹ) vì những đóng góp của ông trong việc áp dụng trên thực tiễn các mô hình thương mại.
Trước khi Nobel Kinh tế năm nay được công bố, một số nhà bình luận lên tiếng rằng đã nhiều lần giải thưởng này vinh danh những ý tưởng thiếu chính xác, thậm chí là nguy hiểm. Nhà bình luận Christopher Swann của hãng tin Reuters cho rằng Nobel Kinh tế “gây hại nhiều hơn là đem đến những điều tốt đẹp” và không ít lần giải này được trao lầm người. Theo ông, các học thuyết kinh tế từng giành giải Nobel vừa gây ra vụ sụp đổ thị trường lớn nhất kể từ sau cuộc Đại suy thoái năm 1930 tới nay.
Mặc dù vậy, những lời chỉ trích vẫn không làm giảm bớt bầu không khí “nóng” xung quanh giải Nobel Kinh tế. Năm nay, hãng cá cược Ladbrokes nhận định rằng nhà kinh tế Eugene Fama, nhân vật có biệt danh “cha đẻ của học thuyết thị trường hiệu quả”, sẽ là người giành giải. Cũng có phỏng đoán cho rằng ông sẽ chia giải với Kenneth French, giáo sư Viện Kinh doanh Tuck ở Đại học Dartmouth, bang New Hampshire, Mỹ. Hai ông đã tạo ra “mô hình ba nhân tố Fama-French” để dự báo tốt hơn tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu. Ngoài ra, những cái tên Mỹ khác được nhắc tới là các nhà kinh tế Paul Romer, Matthew Rabin và William Nordhaus. Tờ Dagens Nyheter của Thụy Điển phỏng đoán người chiến thắng là Ernst Fehr, nhà kinh tế Áo đang làm việc tại Đại học Zurich, vì ông đã có những nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của các nhóm xã hội, sự hợp tác và sự thẳng thắn trong hoạt động kinh tế.
Sinh năm 1933, bà Ostrom được coi là một trong những học giả hàng đầu ở lĩnh vực nghiên cứu tài nguyên dùng chung. Đặc biệt, công việc của Ostrom nhấn mạnh tới mối quan hệ giữa con người với hệ sinh thái, trong đó con người vừa giúp ngăn chặn vừa là nguyên nhân gây ra không ít sự sụp đổ của hệ sinh thái. Bà đã từng nhận rất nhiều giải thưởng trong sự nghiệp của mình. Năm 1999, Ostrom là người phụ nữ đầu tiên nhận giải Johan Skytte về Khoa học chính trị. Năm 2005, bà được trao giải James Madison về khoa học chính trị và tới năm 2008 lại trở thành người phụ nữ đầu tiên nhận giải William H. Riker. Hiện tại, Ostrom đang làm việc ở Đại học Indiana Bloomington, Mỹ. Bà là người phụ nữ thứ 5 đoạt giải Nobel trong năm nay, một con số kỷ lục qua các mùa Nobel. Còn giáo sư Williamson sinh năm 1932, làm việc tại Đại học California, Mỹ.
Quốc vương Thụy Điển sẽ trao cho các chủ nhân Nobel Kinh tế 2009 số tiền thưởng chung 10 triệu krona (1,4 triệu USD), huy chương vàng và giấy chứng nhận đoạt giải tại buổi lễ diễn ra ngày 10/12, nhân kỷ niệm ngày mất của Alfred Nobel. Với việc công bố giải Kinh tế, mùa Nobel 2009 đã chính thức khép lại.
Huy chương giải Nobel Kinh tế sẽ được trao kèm tiền thưởng
Theo Ủy ban Nobel, ông Oliver Williamson và bà Elinor Ostrom được trao giải vì những nghiên cứu về tổ chức hợp tác quản lý kinh tế. Cụ thể, Ostrom đã có công trình nghiên cứu trong lĩnh vực điều hành kinh tế. Theo đó, một nhóm người cùng sử dụng tài sản chung của cộng đồng hoàn toàn có thể quản lý khoản tài sản đó một cách tối ưu. Bà Ostrom phản bác luận điểm cho rằng tài sản chung thì không ai quan tâm quản lý nhằm đề cao vai trò cá nhân trong việc sở hữu và sử dụng.
Về phần Williamson, ông đã có đóng góp to lớn trong lĩnh vực quản lý kinh tế, đặc biệt liên quan đến ranh giới giữa các tập đoàn. Ông chứng minh rằng mọi thị trường và những tổ chức chặt chẽ như các doanh nghiệp đều có những phương pháp quản lý điều hành riêng. Do đó, có nhiều cách để cho thị trường hay doanh nghiệp giải quyết vấn đề khi xảy ra hiện tượng xung đột chồng chéo về quyền lợi.
Ủy ban Nobel cho biết trong ba thập kỷ qua, những phân tích của hai nhân vật nói trên là động lực thúc đẩy các nghiên cứu về quản lý kinh tế trong giới khoa học. Các nghiên cứu của họ có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh thế giới hiện trải qua cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế và đang nỗ lực chống biến đổi khí hậu.
Oliver Williamson (ảnh trái) và Elinor Ostrom
Trước khi Nobel Kinh tế năm nay được công bố, một số nhà bình luận lên tiếng rằng đã nhiều lần giải thưởng này vinh danh những ý tưởng thiếu chính xác, thậm chí là nguy hiểm. Nhà bình luận Christopher Swann của hãng tin Reuters cho rằng Nobel Kinh tế “gây hại nhiều hơn là đem đến những điều tốt đẹp” và không ít lần giải này được trao lầm người. Theo ông, các học thuyết kinh tế từng giành giải Nobel vừa gây ra vụ sụp đổ thị trường lớn nhất kể từ sau cuộc Đại suy thoái năm 1930 tới nay.
Mặc dù vậy, những lời chỉ trích vẫn không làm giảm bớt bầu không khí “nóng” xung quanh giải Nobel Kinh tế. Năm nay, hãng cá cược Ladbrokes nhận định rằng nhà kinh tế Eugene Fama, nhân vật có biệt danh “cha đẻ của học thuyết thị trường hiệu quả”, sẽ là người giành giải. Cũng có phỏng đoán cho rằng ông sẽ chia giải với Kenneth French, giáo sư Viện Kinh doanh Tuck ở Đại học Dartmouth, bang New Hampshire, Mỹ. Hai ông đã tạo ra “mô hình ba nhân tố Fama-French” để dự báo tốt hơn tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu. Ngoài ra, những cái tên Mỹ khác được nhắc tới là các nhà kinh tế Paul Romer, Matthew Rabin và William Nordhaus. Tờ Dagens Nyheter của Thụy Điển phỏng đoán người chiến thắng là Ernst Fehr, nhà kinh tế Áo đang làm việc tại Đại học Zurich, vì ông đã có những nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của các nhóm xã hội, sự hợp tác và sự thẳng thắn trong hoạt động kinh tế.
Sinh năm 1933, bà Ostrom được coi là một trong những học giả hàng đầu ở lĩnh vực nghiên cứu tài nguyên dùng chung. Đặc biệt, công việc của Ostrom nhấn mạnh tới mối quan hệ giữa con người với hệ sinh thái, trong đó con người vừa giúp ngăn chặn vừa là nguyên nhân gây ra không ít sự sụp đổ của hệ sinh thái. Bà đã từng nhận rất nhiều giải thưởng trong sự nghiệp của mình. Năm 1999, Ostrom là người phụ nữ đầu tiên nhận giải Johan Skytte về Khoa học chính trị. Năm 2005, bà được trao giải James Madison về khoa học chính trị và tới năm 2008 lại trở thành người phụ nữ đầu tiên nhận giải William H. Riker. Hiện tại, Ostrom đang làm việc ở Đại học Indiana Bloomington, Mỹ. Bà là người phụ nữ thứ 5 đoạt giải Nobel trong năm nay, một con số kỷ lục qua các mùa Nobel. Còn giáo sư Williamson sinh năm 1932, làm việc tại Đại học California, Mỹ.
Quốc vương Thụy Điển sẽ trao cho các chủ nhân Nobel Kinh tế 2009 số tiền thưởng chung 10 triệu krona (1,4 triệu USD), huy chương vàng và giấy chứng nhận đoạt giải tại buổi lễ diễn ra ngày 10/12, nhân kỷ niệm ngày mất của Alfred Nobel. Với việc công bố giải Kinh tế, mùa Nobel 2009 đã chính thức khép lại.
Tường Linh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN