Khủng hoảng là do... tham nhũng?
Tham nhũng là một trong những nguyên nhân làm nảy sinh và khiến cho cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng thêm rất nhiều.
(TT&VH) - Tham nhũng là một trong những nguyên nhân làm nảy sinh và khiến cho cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng thêm rất nhiều. Đó là kết luận của tổ chức phi chính phủ Transparency International (TI - Minh bạch quốc tế) trong báo cáo hàng năm về tình trạng tham nhũng trên thế giới được công bố mới đây.
Đức: “Công đoàn bỏ túi”
Theo TI, nạn tham nhũng cùng với những hoạt động phi pháp của các doanh nghiệp là một trong những nguyên nhân đẻ ra cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay. Trước hết, đó là do các tổ chức giám định hệ số tín nhiệm CRA đã nhắm mắt làm ngơ trước những nguy cơ liên quan đến chứng khoán. Các tác giả của bản báo cáo cho rằng để đảm bảo sự ổn định tài chính, kinh tế trên thế giới và cải cách cơ cấu tài chính toàn cầu thì cần phải triệt để chống tham nhũng.
Tại Đức, dấu hiệu mới của nạn tham nhũng là sự ra đời của các tổ chức công đoàn do chính giới chủ công ty tài trợ, gọi là “công đoàn bỏ túi”. Mục tiêu chính của “công đoàn bỏ túi” là làm giảm vị thế các tổ chức thực sự của công nhân viên.
Ví dụ điển hình là công đoàn AUB. Tổ chức này tồn tại nhờ hàng triệu euro từ khoản hội phí bí mật do cựu Chủ tịch tập đoàn Siemens Johannes Feldmayer chi ra. Xin nhắc lại rằng, vụ tai tiếng tham nhũng lớn nhất trong lịch sử Đức mới bị phát giác gần đây có liên quan đến “quỹ đen” của Siemens và khiến tập đoàn này thiệt hại 2 tỷ euro. Johannes Feldmayer đã phải ra hầu tòa. Nhân chuyện này, TI chỉ trích chính phủ Đức đã bỏ mặc việc chống tham nhũng trong lĩnh vực kinh tế tư nhân. Tổ chức này cho rằng chính phủ Đức không tận dụng cơ hội có được từ vụ tai tiếng tham nhũng của Siemens để sửa đổi luật chống tham nhũng.
TI cũng phê phán việc nhân viên các công ty tư nhân ở Đức vận động hành lang tại các bộ, tìm kẽ hở của luật pháp để luồn lách, trục lợi, trốn thuế, tạo ra sự thiếu minh bạch trong việc phân chia những đơn đặt hàng nhà nước. Cho đến nay, Đức vẫn chưa phê chuẩn công ước của Liên hiệp quốc về chống tham nhũng.
Báo cáo năm 2009 của TI chú trọng tới vấn đề tham nhũng trong lĩnh vực kinh tế tư nhân. Việc mua chuộc các công chức và chính khách không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn cản trở sự phát triển của nền kinh tế thế giới, đe dọa sự tồn tại của những công ty làm ăn đứng đắn. Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB) và Liên hiệp quốc, chỉ riêng tại các nước đang phát triển và những quốc gia có nền kinh tế chuyển đổi, hàng năm các chính khách và công chức nhận một cách phi pháp tổng cộng 40 tỷ USD từ những chủ thể kinh tế.
TI cho rằng cần nâng cao công tác tuyên truyền trong giới quản lý của các công ty Đức. Mặc dù có tới 90% trong 200 tập đoàn hàng đầu của thế giới áp dụng “doanh đức” - chuẩn mực đạo đức đối với các doanh nghiệp - song quá nửa số này không giám sát việc thực hiện. Theo kết quả một cuộc điều tra, 80% các nhà lãnh đạo công ty ở Đức chưa tiếp cận với điều luật cấm mua chuộc những công chức nước ngoài.
Chống tham nhũng là nhiệm vụ khó khăn
Nga: Khó thắng tham nhũng
Gần đây, Trung tâm Thăm dò ý kiến xã hội toàn Nga (VSIOM) đã tiến hành tìm hiểu quan niệm của người dân về nạn tham nhũng và cuộc đấu tranh chống tham nhũng, về việc trên nguyên tắc liệu có thể chiến thắng được vấn nạn này hay không, về nguyên nhân tham nhũng, về việc thông báo cho ai khi phát hiện ra tham nhũng và nếu các công chức thôi nhận hối lộ thì công việc của người dân có thuận lợi hơn không...
Cũng như trước đây, phần đông người Nga (58% số người được hỏi) vẫn cho rằng về mặt nguyên tắc, tham nhũng là “bất khả chiến bại”. 37% tin là có thể đè bẹp tham nhũng nhưng phải có ý chí chính trị và quyết tâm rất cao của chính quyền cùng với toàn xã hội.
Sau một năm, người Nga càng tin rằng nguyên nhân gây ra khủng hoảng là lòng tham và sự suy thoái đạo đức của các công chức (44% so với 39% của năm 2008). Ngược lại, số người coi cội rễ của tham nhũng là do luật pháp không nghiêm đã giảm bớt - 34%. Số người nghĩ tham nhũng là do nhận thức và sự tôn trọng pháp luật của người dân thấp càng ít hơn. Phụ nữ và người có học vấn thấp nghiêng về nguyên nhân tham nhũng là do lòng tham và sự suy thoái đạo đức của công chức (46% và 60%).
Khi phát hiện ra tham nhũng, đa số người Nga không sẵn sàng thông báo cho các cơ quan chức năng (chỉ 29% đồng ý làm việc này và chủ yếu là những người có học vấn thấp). Khá nhiều người dân tin rằng mọi việc sẽ đơn giản hơn nếu công chức thôi ăn đút lót (49%). Ý kiến như vậy tập trung vào những người trên 60 tuổi (57%). Chỉ 12% có ý kiến ngược lại, chủ yếu là những người dưới 34 tuổi. 20% số người được hỏi cho rằng, nếu không có nạn tham nhũng thì điều này chẳng ảnh hưởng nhiều đến việc giải quyết những vấn đề của các “phó thường dân”.
Đức: “Công đoàn bỏ túi”
Theo TI, nạn tham nhũng cùng với những hoạt động phi pháp của các doanh nghiệp là một trong những nguyên nhân đẻ ra cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay. Trước hết, đó là do các tổ chức giám định hệ số tín nhiệm CRA đã nhắm mắt làm ngơ trước những nguy cơ liên quan đến chứng khoán. Các tác giả của bản báo cáo cho rằng để đảm bảo sự ổn định tài chính, kinh tế trên thế giới và cải cách cơ cấu tài chính toàn cầu thì cần phải triệt để chống tham nhũng.
Tại Đức, dấu hiệu mới của nạn tham nhũng là sự ra đời của các tổ chức công đoàn do chính giới chủ công ty tài trợ, gọi là “công đoàn bỏ túi”. Mục tiêu chính của “công đoàn bỏ túi” là làm giảm vị thế các tổ chức thực sự của công nhân viên.
Ví dụ điển hình là công đoàn AUB. Tổ chức này tồn tại nhờ hàng triệu euro từ khoản hội phí bí mật do cựu Chủ tịch tập đoàn Siemens Johannes Feldmayer chi ra. Xin nhắc lại rằng, vụ tai tiếng tham nhũng lớn nhất trong lịch sử Đức mới bị phát giác gần đây có liên quan đến “quỹ đen” của Siemens và khiến tập đoàn này thiệt hại 2 tỷ euro. Johannes Feldmayer đã phải ra hầu tòa. Nhân chuyện này, TI chỉ trích chính phủ Đức đã bỏ mặc việc chống tham nhũng trong lĩnh vực kinh tế tư nhân. Tổ chức này cho rằng chính phủ Đức không tận dụng cơ hội có được từ vụ tai tiếng tham nhũng của Siemens để sửa đổi luật chống tham nhũng.
TI cũng phê phán việc nhân viên các công ty tư nhân ở Đức vận động hành lang tại các bộ, tìm kẽ hở của luật pháp để luồn lách, trục lợi, trốn thuế, tạo ra sự thiếu minh bạch trong việc phân chia những đơn đặt hàng nhà nước. Cho đến nay, Đức vẫn chưa phê chuẩn công ước của Liên hiệp quốc về chống tham nhũng.
Báo cáo năm 2009 của TI chú trọng tới vấn đề tham nhũng trong lĩnh vực kinh tế tư nhân. Việc mua chuộc các công chức và chính khách không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn cản trở sự phát triển của nền kinh tế thế giới, đe dọa sự tồn tại của những công ty làm ăn đứng đắn. Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB) và Liên hiệp quốc, chỉ riêng tại các nước đang phát triển và những quốc gia có nền kinh tế chuyển đổi, hàng năm các chính khách và công chức nhận một cách phi pháp tổng cộng 40 tỷ USD từ những chủ thể kinh tế.
TI cho rằng cần nâng cao công tác tuyên truyền trong giới quản lý của các công ty Đức. Mặc dù có tới 90% trong 200 tập đoàn hàng đầu của thế giới áp dụng “doanh đức” - chuẩn mực đạo đức đối với các doanh nghiệp - song quá nửa số này không giám sát việc thực hiện. Theo kết quả một cuộc điều tra, 80% các nhà lãnh đạo công ty ở Đức chưa tiếp cận với điều luật cấm mua chuộc những công chức nước ngoài.
Chống tham nhũng là nhiệm vụ khó khăn
Gần đây, Trung tâm Thăm dò ý kiến xã hội toàn Nga (VSIOM) đã tiến hành tìm hiểu quan niệm của người dân về nạn tham nhũng và cuộc đấu tranh chống tham nhũng, về việc trên nguyên tắc liệu có thể chiến thắng được vấn nạn này hay không, về nguyên nhân tham nhũng, về việc thông báo cho ai khi phát hiện ra tham nhũng và nếu các công chức thôi nhận hối lộ thì công việc của người dân có thuận lợi hơn không...
Cũng như trước đây, phần đông người Nga (58% số người được hỏi) vẫn cho rằng về mặt nguyên tắc, tham nhũng là “bất khả chiến bại”. 37% tin là có thể đè bẹp tham nhũng nhưng phải có ý chí chính trị và quyết tâm rất cao của chính quyền cùng với toàn xã hội.
Sau một năm, người Nga càng tin rằng nguyên nhân gây ra khủng hoảng là lòng tham và sự suy thoái đạo đức của các công chức (44% so với 39% của năm 2008). Ngược lại, số người coi cội rễ của tham nhũng là do luật pháp không nghiêm đã giảm bớt - 34%. Số người nghĩ tham nhũng là do nhận thức và sự tôn trọng pháp luật của người dân thấp càng ít hơn. Phụ nữ và người có học vấn thấp nghiêng về nguyên nhân tham nhũng là do lòng tham và sự suy thoái đạo đức của công chức (46% và 60%).
Khi phát hiện ra tham nhũng, đa số người Nga không sẵn sàng thông báo cho các cơ quan chức năng (chỉ 29% đồng ý làm việc này và chủ yếu là những người có học vấn thấp). Khá nhiều người dân tin rằng mọi việc sẽ đơn giản hơn nếu công chức thôi ăn đút lót (49%). Ý kiến như vậy tập trung vào những người trên 60 tuổi (57%). Chỉ 12% có ý kiến ngược lại, chủ yếu là những người dưới 34 tuổi. 20% số người được hỏi cho rằng, nếu không có nạn tham nhũng thì điều này chẳng ảnh hưởng nhiều đến việc giải quyết những vấn đề của các “phó thường dân”.
Trần Quang Vinh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN