Hong Kong và bánh Trung thu

Lau Ping-lui, bếp trưởng nhà hàng Spring Moon ở khách sạn 5 sao Peninsula (Hong Kong) đã rèn luyện thể lực trước Tết Trung thu năm nay giống như chuẩn bị tham gia một cuộc marathon vậy.

(TT&VH Online) - Lau Ping-lui, bếp trưởng nhà hàng Spring Moon ở khách sạn 5 sao Peninsula (Hong Kong) đã rèn luyện thể lực trước Tết Trung thu năm nay giống như chuẩn bị tham gia một cuộc marathon vậy. Ông kiểm tra kỹ càng lại vật dụng nhà bếp, tập chạy mỗi ngày và cố nâng cao thể lực. Tất cả để trong một tháng trước dịp này, cùng đội ngũ 27 nhân viên làm việc mỗi ca 10 tiếng, Lau sản xuất một số lượng chóng mặt 12.000 bánh Trung thu mỗi ngày.

Ngay cả với tốc độ khủng khiếp đó, Lau vẫn chưa thể nào làm kịp với số lượng đơn đặt hàng đang ngày một tăng. Năm nay, Tết Trung thu rơi vào ngày 3/10 Dương lịch và thường vào tuần cuối cùng này, thị trường lại càng đặc biệt sôi động.

Thứ bánh kích cỡ bằng bàn tay này được kết hợp bởi một lớp vỏ mỏng nướng cứng, mỏng bao bọc bên trong lớp nhân nhồi đầy mà chất liệu thì vô cùng phong phú. Loại bánh phổ biến nhất ở châu Á cũng như các cộng đồng gốc Hoa tại hải ngoại là nhân hạt sen và trứng mặn kiểu Quảng Đông. Tiếp đến và cũng mang phong cách miền Nam Trung Quốc là bánh nhân lạp xường hay vị ngũ nhân (5 loại hạt). Ngoài ra còn có nhiều loại khác như bánh Trung thu phong cách miền Bắc Trung Quốc hình tròn, không có nhân trứng mặn.

Đi tìm nguồn gốc bánh Trung thu là công việc chẳng dễ dàng gì cho các nhà nghiên cứu. Lynn Yeow, giám đốc Ate Consultin (một hãng tư vấn về thực phẩm và phong cách sống trụ sở đặt tại Singapore), cho rằng khó khăn lớn nhất là vì có nhiều dị bản nên chẳng rõ cái nào chuẩn xác nhất. Tuy nhiên, đa số nhất trí với hai câu chuyện dân gian sau.

Thứ nhất là câu chuyện về Hằng Nga và Hậu Nghệ. Thời đó, thế giới còn có 10 Mặt Trời khiến tất cả phải chịu cảnh nóng như thiêu như đốt. Hậu Nghệ là tay cung giỏi nhất nước, được giao nhiệm vụ bắn hạ 9 Mặt Trời. Về sau, Hậu Nghệ có được một viên thuốc trường sinh bất tử mà người vợ là Hằng Nga sau khi uống đã bay lên trời, sống đến ngày nay trên Mặt Trăng. Vì thế, cứ đến Tết Trung thu, người ta lại làm bánh Trung thu để nhớ đến câu chuyện Hằng Nga-Hậu Nghệ.

Một phiên bản khác trong dân gian Trung Quốc là thời Nguyên (1271-1368), Chu Nguyên Chương dẫn dắt người Hán chống lại triều đình và chọn ngày 15/8 Âm lịch làm ngày khởi nghĩa. Trước ngày này, người ta mượn cớ tặng bánh cho nhau để giấu trong đó thông điệp thống nhất ngày giờ nổi dậy. Về sau, Chu Nguyên Chương lật đổ được triều Nguyên, lập nên triều Minh (1368-1644) và dưới triều Minh, ngày 15/8 Âm lịch được kỷ niệm trọng thể mà vai trò của những chiếc bánh Trung thu được đề cao thành món ăn truyền thống dịp này.

Bên cạnh những truyền thuyết dân gian đó, thời điểm chính xác khi nào bắt đầu có bánh Trung thu vẫn là điều bí ẩn. Có tài liệu cho rằng từ những văn bản cổ, có thể thấy khái niệm bánh giống như bánh Trung thu ngày nay đã có ở Trung Quốc từ thời Đường (619-907). Nhưng không ai chắc chắn được tại sao và khi nào, loại bánh này có mối liên hệ với nghi thức thờ cúng Mặt Trăng cũng như Tết Trung thu hiện nay.

Trong khi nguồn gốc còn là dấu hỏi, vai trò của bánh Trung thu hiện nay đã là một phần không thể thiếu của Tết Trung thu. Chuyên gia ẩm thực Hong Kong, Walter Kei, nhận xét: “Trong quá khứ, bánh Trung thu là thứ đắt đỏ, quý hiếm và thường chỉ được thưởng thức vào đúng ngày Tết Trung thu. Nhưng giờ thì mọi người nhận được hàng chục hộp thậm chí khi mùa Hè còn chưa kết thúc. Vì vậy họ phải bắt đầu ăn rả rích từ một tháng trước mùa Thu rồi tiếp tục ăn chúng sau Tết Trung thu cho đến khi chúng bị…hỏng”. Đó là hậu quả của văn hóa tặng nhau bánh Trung thu ngày càng rầm rộ và là sản phẩm của một ngành đầy lợi nhuận khi dịp này, hầu như tất cả các nhà hàng, tiệm bánh lớn nhỏ ở Hong Kong cũng như Trung Quốc đại lục ồ ạt tung ra các loại bánh mang thương hiệu của mình.

Ngôi sao Hong Kong, Trần Tuệ Lâm, quảng cáo cho một loại bánh Trung thu... Nhật Bản

Mặc dù ngày càng phong phú về chủng loại song cách thưởng thức một chiếc bánh Trung thu thì vẫn không thay đổi theo thời gian. Bánh Trung thu không phải loại để ăn một mình (dù vài người háo ngọt vẫn làm thế!). Ăn bánh Trung thu là một phần mang ý nghĩa tinh thần trong dịp tết mang ý nghĩa đoàn viên này. Thường những chiếc bánh to được cắt làm 8 miếng vì theo quan niệm của người Trung Quốc, số 8 là con số đẹp. Và cho dù giới ẩm thực sành điệu Hong Kong đang cổ vũ cho việc dùng những loại rượu vang đi với đồ ngọt để nhấm nháp bánh Trung thu, đồ uống thích hợp nhất đi kèm vẫn là các cốc trà nóng. Các chuyên gia ẩm thực cho rằng những loại trà như Phổ Nhĩ, thảo mộc…giúp giảm bớt độ béo và ngọt của bánh Trung thu, tạo cảm giác cân bằng và đậm đà hơn.

Và cuối cùng, lời khuyên từ họ là đừng ăn quá nhiều. Đừng coi thường miếng bánh nhỏ bé. Lượng calorie trong bánh Trung thu có thể lên đến 800/180 gram đấy!

Trung Sơn (P/v TTXVN tại Hong Kong)