Nghệ nhân Ý Lan: Làm bộ tranh cát khổ lớn về 1.000 năm Thăng Long
53 bức tranh cát về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã được nghệ nhân Ý Lan trao tặng cho Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử Quân sự VN ngày 16 và 17/9.
(TT&VH) - 53 bức tranh cát về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã được nghệ nhân Ý Lan trao tặng cho Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử Quân sự VN ngày 16 và 17/9. Tại lễ trao tặng, nghệ nhân Ý Lan cho biết sẽ khởi động thực hiện bộ sưu tập tranh cát khổ lớn kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.
1. Chưa học qua một trường lớp hội họa, Ý Lan (tên thật là Trần Thị Hoàng Lan) đến với nghệ thuật tranh cát một cách tình cờ và trở thành nghệ nhân nhờ năng khiếu bẩm sinh. Khởi xướng bộ môn nghệ thuật mới mẻ từ vài ba loại cát tìm thấy ở Mũi Né và những tác phẩm đầu tiên là hoa văn, hình ảnh dòng sông, chèo đò... đến nay “Người đàn bà đẹp đổ cát thành tranh” này đã tìm được 81 loại cát thiên nhiên phục vụ cho công việc sáng tạo của mình.
Từng được ghi danh vào Kỷ lục Guinness là Người tìm được nhiều màu cát nhất VN - 30 màu cát, đến nay Ý Lan đã tự phá vỡ kỷ lục của chính mình và bộ sưu tập cát của chị là niềm mơ ước của nhiều nghệ sĩ trên thế giới. Một số doanh nhân nước ngoài đặt vấn đề mua bộ sưu tập cát với giá cao nhưng đã bị nghệ nhân Ý Lan từ chối.
Từng thử sức với tranh khổ lớn (chiều ngang từ 1m đến 2m) và đã thực hiện thành công hơn 20 bức, tác phẩm đầu tiên mà Ý Lan thực hiện có chủ đề Việt Nam - Bình Thuận (tranh 2 mặt) đã được chị tặng cho Sở VH,TT&DL Bình Thuận. Năm 2008, nhân kỷ niệm 40 năm ngày hy sinh của 10 cô gái ở Ngã Ba Đồng Lộc, Ý Lan đã làm bức tranh cát khổ 1,5m x 0,6m thể hiện hình ảnh 10 cô gái bên những đóa hoa sen. Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã ký vào bức tranh trưng bày tại lễ kỷ niệm.
Từ những thành công có tính chất thể nghiệm, nghệ nhân Ý Lan nuôi ý định thực hiện bộ sưu tập tranh khổ lớn hướng đến kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Dự kiến trưng bày vào tháng 5/2010, nhân kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nên trong bộ sưu tập đặc biệt này, Ý Lan vẫn dành nhiều tâm sức cho những tác phẩm chủ đề về Bác; những hình ảnh thể hiện chiến thắng oanh liệt của dân tộc VN trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Riêng chủ đề về Hà Nội xưa và nay sẽ có khoảng 14 bức, chiều ngang từ 1m2 đến 1m4; chiều cao từ 0,8 đến 1m. Ngoài ra, còn có các tác phẩm thể hiện hình ảnh Sài Gòn xưa và nay; hình ảnh của đất nước VN giai đoạn đổi mới và hòa nhập quốc tế.
2. Nói về kế hoạch này, nghệ nhân Ý Lan cho biết: “Ý tưởng thực hiện bộ sưu tập tranh khổ lớn xuất phát từ tình cảm của cá nhân tôi với Bác Hồ kính yêu, với Hà Nội. Hiện tại tôi đang sưu tầm các hình ảnh từ nhiều nguồn khác nhau, cố gắng tìm được những hình ảnh độc đáo, ấn tượng nhất về các chủ đề mà mình định thực hiện.
Với tranh cát, không chỉ đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỳ công để tạo ra bức tranh như một sự “sao chép hình ảnh”, mà quan trọng hơn là phải thổi được hồn cho bức tranh. 81 màu cát là một số lượng màu tạm đủ để tôi thực hiện những ý tưởng của mình. Tuy nhiên, so với những bức tranh khổ nhỏ, tranh cát khổ lớn thực sự là một thách thức với người thực hiện. Với chiều cao của tranh từ 0,8 đến 1m, tôi không thể ngồi sáng tác mà phải đứng, phải bò, phải thận trọng trong từng hạt cát để tạo nên những hòa sắc sinh động, chính xác ở từng đường nét nhưng cũng gợi nên những cảm xúc lãng mạn, hoặc hào tráng cho người thưởng lãm...”.
Cũng theo nghệ nhân Ý Lan, kinh phí để thực hiện bộ sưu tập này khá lớn nên chị sẽ phải tìm kiếm một đơn vị đối tác cùng thực hiện. Khi được hỏi, nếu cần kinh phí cho bộ sưu tập tranh cát lớn sắp thực hiện, tại sao lại tặng toàn bộ 53 bức tranh cho bảo tàng mà không đề nghị một sự hỗ trợ? Nghệ nhân Ý lan khẳng định: “Nếu đưa giá trị vật chất ra đong đếm thì giá thành một bức tranh cát mà tôi thực hiện thực sự là rất lớn. Tuy nhiên, với bộ sưu tập tranh về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì giá trị tinh thần còn lớn hơn rất nhiều.Vì thế, tôi đã tặng bộ sưu tập này cho Bộ Tư lệnh Bảo vệ lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử quân sự VN như một việc làm có ý nghĩa vượt lên trên những đòi hỏi về vật chất”.
Được biết, bảo tàng Lịch sử Quân sự VN sẽ đưa 20 bức tranh cát của Ý Lan vào hệ thống trưng bày tranh tượng tại bảo tàng để người xem có dịp thưởng lãm tài nghệ của một nghệ nhân Việt.
 Tranh cát của Ý Lan về
Đại tướng Võ Nguyên Giáp |
Từng được ghi danh vào Kỷ lục Guinness là Người tìm được nhiều màu cát nhất VN - 30 màu cát, đến nay Ý Lan đã tự phá vỡ kỷ lục của chính mình và bộ sưu tập cát của chị là niềm mơ ước của nhiều nghệ sĩ trên thế giới. Một số doanh nhân nước ngoài đặt vấn đề mua bộ sưu tập cát với giá cao nhưng đã bị nghệ nhân Ý Lan từ chối.
Từng thử sức với tranh khổ lớn (chiều ngang từ 1m đến 2m) và đã thực hiện thành công hơn 20 bức, tác phẩm đầu tiên mà Ý Lan thực hiện có chủ đề Việt Nam - Bình Thuận (tranh 2 mặt) đã được chị tặng cho Sở VH,TT&DL Bình Thuận. Năm 2008, nhân kỷ niệm 40 năm ngày hy sinh của 10 cô gái ở Ngã Ba Đồng Lộc, Ý Lan đã làm bức tranh cát khổ 1,5m x 0,6m thể hiện hình ảnh 10 cô gái bên những đóa hoa sen. Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã ký vào bức tranh trưng bày tại lễ kỷ niệm.
Từ những thành công có tính chất thể nghiệm, nghệ nhân Ý Lan nuôi ý định thực hiện bộ sưu tập tranh khổ lớn hướng đến kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Dự kiến trưng bày vào tháng 5/2010, nhân kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nên trong bộ sưu tập đặc biệt này, Ý Lan vẫn dành nhiều tâm sức cho những tác phẩm chủ đề về Bác; những hình ảnh thể hiện chiến thắng oanh liệt của dân tộc VN trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ. Riêng chủ đề về Hà Nội xưa và nay sẽ có khoảng 14 bức, chiều ngang từ 1m2 đến 1m4; chiều cao từ 0,8 đến 1m. Ngoài ra, còn có các tác phẩm thể hiện hình ảnh Sài Gòn xưa và nay; hình ảnh của đất nước VN giai đoạn đổi mới và hòa nhập quốc tế.
Tranh cát về 10 cô gái ở Ngã Ba Đồng Lộc
2. Nói về kế hoạch này, nghệ nhân Ý Lan cho biết: “Ý tưởng thực hiện bộ sưu tập tranh khổ lớn xuất phát từ tình cảm của cá nhân tôi với Bác Hồ kính yêu, với Hà Nội. Hiện tại tôi đang sưu tầm các hình ảnh từ nhiều nguồn khác nhau, cố gắng tìm được những hình ảnh độc đáo, ấn tượng nhất về các chủ đề mà mình định thực hiện.
 Thiếu tướng Lê Mã Lương, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự VN tiếp nhận tranh cát do nghệ nhân Ý Lan trao tặng
|
Cũng theo nghệ nhân Ý Lan, kinh phí để thực hiện bộ sưu tập này khá lớn nên chị sẽ phải tìm kiếm một đơn vị đối tác cùng thực hiện. Khi được hỏi, nếu cần kinh phí cho bộ sưu tập tranh cát lớn sắp thực hiện, tại sao lại tặng toàn bộ 53 bức tranh cho bảo tàng mà không đề nghị một sự hỗ trợ? Nghệ nhân Ý lan khẳng định: “Nếu đưa giá trị vật chất ra đong đếm thì giá thành một bức tranh cát mà tôi thực hiện thực sự là rất lớn. Tuy nhiên, với bộ sưu tập tranh về Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì giá trị tinh thần còn lớn hơn rất nhiều.Vì thế, tôi đã tặng bộ sưu tập này cho Bộ Tư lệnh Bảo vệ lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử quân sự VN như một việc làm có ý nghĩa vượt lên trên những đòi hỏi về vật chất”.
Được biết, bảo tàng Lịch sử Quân sự VN sẽ đưa 20 bức tranh cát của Ý Lan vào hệ thống trưng bày tranh tượng tại bảo tàng để người xem có dịp thưởng lãm tài nghệ của một nghệ nhân Việt.
Nguyệt Anh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN