Cửu vạn chợ đêm (Kỳ 2)
Mỗi đêm chợ đầu mối Thủ Đức giải quyết việc làm cho hàng ngàn người. Những chuyến xe chở hàng thường cập bến từ 22h đêm đến 2h sáng, đây là lúc khung cảnh của chợ nhộn nhịp nhất và cũng hỗn tạp nhất.
>>> Kỳ 1: Công việc vốn không của đàn bà
Mỗi đêm chợ đầu mối Thủ Đức giải quyết việc làm cho hàng ngàn người, chủ yếu là lao động chân tay. Những chuyến xe chở hàng thường cập bến từ 22h đêm đến 2h sáng, đây là lúc khung cảnh của chợ nhộn nhịp nhất và cũng hỗn tạp nhất.
Kỳ 2: Nghề “hot” về đêm
Bốc xếp “chính quy” và bốc xếp dạo
So với các nghề khác tại TP.HCM, nghề bốc xếp thu nhập cũng tương đối. Lợi nhuận trong việc bốc xếp hàng được tính theo tỷ lệ 3-7. Theo đó, giá cả do Cty quản lý đội bốc xếp thoả thuận với chủ hàng. Sau khi bốc dỡ xong, 30% tiền hợp đồng sẽ thuộc phần Cty, 70% còn lại được tính vào cho tổ bốc xếp. Trung bình một tháng, một công nhân bốc xếp thu nhập khoảng 2,5 triệu – 4 triệu đồng, con số này tuỳ thuộc vào lượng hàng bốc dỡ trong tháng. Một số người tại chợ cho rằng, ban đêm thời tiết mát mẻ, làm khoẻ. Hơn nữa thời gian thật sự làm chỉ khoảng 4 tiếng, còn lại là làm “lai rai” hoặc ngồi chơi, nghỉ ngơi. Ban ngày ở nhà ngủ, nên tiêu xài cũng hạn chế, giữ được đồng tiền do mình kiếm được từ mồ hôi nước mắt.
Tự và bạn tại chợ đầu mối
Do làm đêm nhiều nên cũng ảnh hưởng về “đồng hồ sinh học”. Anh Lê Hoàng Dũng, Tổ bốc xếp Đơn Dương 1 cho biết: thường xuyên phải thức khuya, nên trở thành thói quen. Ngày nào được nghỉ ở nhà cũng “khổ” lắm, buổi tối không thể nào ngủ được. Thỉnh thoảng chợp mắt được một tí lại “bật” người, giật mình tỉnh giấc.
Vì cuộc sống vất vả như vậy, nên những thợ bốc xếp ở đây khá gắn bó với nhau. Phần lớn họ làm việc ở đây lâu năm, thành phần mới cũng có, nhưng không nhiều. Anh Huỳnh Tấn Lộc, 45 tuổi cho biết: “Tôi làm ở đây cũng được hơn 6 năm rồi, anh em khá gắn bó với nghề, do đó số lượng nhân viên cũng ít biến động. Buổi tối khi rảnh rỗi chờ xe hàng về, chúng tôi lại tụ tập với nhau, làm điếu thuốc, ly cà phê rồi ngồi tán dóc, tâm sự, còn ai mệt thì tranh thủ nằm ngủ. Anh em trong tổ thường rất thân với nhau, hiểu hoàn cảnh của nhau nên thông cảm và giúp đỡ nhau nhiều lắm”.
Chợ đầu mối Thủ Đức không chỉ là nơi làm ăn của những công nhân bốc xếp do Cty quản lý, mà còn một lực lượng bốc xếp dạo cũng “bám” vào chợ để kiếm sống. Hồ sơ của họ do Ban Quản lý chợ nắm, nhưng công việc của họ lại tự do, cả về thời gian và việc “cò kè” tiền công với các chủ hàng.
Đối với những người bốc xếp dạo, mỗi đêm họ cũng thu nhập được khoảng 150.000 - 200.000 đồng, thời gian làm việc lại ngắn, chỉ khoảng 4 tiếng. Anh L.T.T cho biết: Mình làm thế này cho tự do, chẳng phụ thuộc vào ai, muốn làm thì làm, muốn nghỉ thì nghỉ, chủ động được thời gian (không phải đến nằm chờ từ đầu buổi tối – PV), tiền kiếm được do mình giữ, chẳng phải “chia phần” cho ai.
Tuy nhiên, vì làm “ngoài luồng” nên bốc xếp dạo thường bị chèn ép bởi những người trong các tổ có tổ chức. Một người bốc xếp dạo tâm sự: “Mình hay bị những người trong Cty ganh ghét, khó chịu. Họ luôn cố tình gây ra va quẹt để kiếm chuyện với mình. Mình thân cô, thế cô nên không dám làm gì cả, vì họ đông lắm, lại bênh nhau nữa”.
Đi “mót” đồ rơi rớt
Ngoài lực lượng bốc xếp còn nhiều thành phần khác “bám” vào khu chợ để kiếm sống. Trong đó lực lượng nhặt hàng hoá vương vãi, rơi rớt cũng khá nhiều. Phần lớn trong số đó là những người phụ nữ đứng tuổi và trẻ em từ 9 – 15 tuổi.
Em Nguyễn Văn Tự, quê ở Bạc Liêu, tuy mới 14 tuổi nhưng đã có gần 3 năm “trong nghề” đi nhặt rau quả rớt tại chợ. Em tâm sự: “Bố mẹ ly dị, hai mẹ con phải rời xa quê để lên TP.HCM sống. Hết lớp 5, em phải nghỉ học đi kiếm tiền giúp mẹ, dù rất muốn đi học. Ban ngày, hai mẹ con đi cắt chỉ mướn, nhưng việc làm không ổn định, thu nhập lại rất thấp, chỉ được khoảng 20.000 đồng một ngày. Em đi xin nhiều chỗ làm, nhưng người ta không nhận vì nhỏ tuổi quá. Hàng tối em phải “túc trực” tại chợ đầu mối Thủ Đức từ 8 giờ tối đến gần 1 giờ sáng để lượm lặt những rau, củ, quả rơi vãi tại chợ. Đây là nguồn thu nhập chính của cả 2 mẹ con. Mỗi buổi tối em thường kiếm được khoảng 20.000 – 30.000 đồng, nếu may mắn có thể kiếm được 60.000 đồng. Gặp những hôm trời mưa, thì phải dầm mưa để làm, không bỏ được, vì sẽ không có tiền”.
Và những đứa trẻ đi mót rau quả ban đêm
Tại chợ đầu mối Thủ Đức, lực lượng “mót” rau, củ, quả này phần lớn là trẻ nhỏ, không được ăn học. Một số đứa trẻ vừa làm nghề nhặt, “mót” còn kiêm cả việc ăn cắp hàng hoá của chủ hàng. Đây là những thành phần “làm biếng”, nhưng lại muốn có nhiều tiền. Chúng thường hợp lại thành một nhóm và đi gây chuyện với những đứa trẻ khác, kể cả giành giật rau, củ nhặt được. Em Nguyễn Văn Tự cho biết: Nhiều khi bọn nó ăn cắp hàng, bị bắt giải lên công an, nhưng mà người ta nhốt mãi cũng không làm được gì nên lại thả ra.
Trong lực lượng nhặt rau, quả rơi vãi còn có cả những người lớn tuổi, đi kiếm thêm vào buổi tối rãnh rỗi. Họ là những người ở quê lên TP.HCM làm việc, làm công nhân trong các Cty. Ban ngày họ đi làm bình thường. Trong khi ban đêm, nếu không phải tăng ca, họ lại ra chợ nhặt những đồ rơi vãi tại đây. Khi chúng tôi đến chợ, thấy một người đàn bà với dáng người gầy gòm, kham khổ đang loay hoay, cúi xuống tìm gì đó trong thùng rác lớn tại chợ. Khi chúng tôi hỏi, thì chị cho biết mình đang tìm nhặt những rau, củ người ta bỏ đi, xem có gì còn dùng được thì nhặt về ăn. Do còn sớm, xe chưa về, nên những thùng rác là nơi “chứa” nhiều đồ nhất.
Chị Nguyễn Thị Hương (tên người đàn bà) cho biết: “Tôi quê Nghệ An, vào đây được khoảng 2 năm rồi, nhưng do đồng lương công nhân thấp quá, chi tiêu không đủ nên buổi tối đi nhặt rau vương vãi về, một phần dùng để ăn, đỡ phải tốn tiền. Nếu nhặt được nhiều thì đem ra chợ nhỏ bán, được thêm đồng nào tốt đồng đó. Nhiều khi bị những người làm rau vương vãi chửi vì nhặt rau của họ, nhưng vì cuộc sống nên cũng cố gắng chịu, mình cũng không làm gì sai cả”.
Cứ như vậy, khi hầu hết mọi người chìm vào giấc ngủ, thì cũng là lúc chợ đầu mối Thủ Đức bắt đầu nhộn nhịp. Xoay quanh ngôi chợ ấy là những mảnh đời đang hằng đêm “bám” vào đó để mưu sinh cuộc sống.
Mỗi đêm chợ đầu mối Thủ Đức giải quyết việc làm cho hàng ngàn người, chủ yếu là lao động chân tay. Những chuyến xe chở hàng thường cập bến từ 22h đêm đến 2h sáng, đây là lúc khung cảnh của chợ nhộn nhịp nhất và cũng hỗn tạp nhất.
Kỳ 2: Nghề “hot” về đêm
Bốc xếp “chính quy” và bốc xếp dạo
So với các nghề khác tại TP.HCM, nghề bốc xếp thu nhập cũng tương đối. Lợi nhuận trong việc bốc xếp hàng được tính theo tỷ lệ 3-7. Theo đó, giá cả do Cty quản lý đội bốc xếp thoả thuận với chủ hàng. Sau khi bốc dỡ xong, 30% tiền hợp đồng sẽ thuộc phần Cty, 70% còn lại được tính vào cho tổ bốc xếp. Trung bình một tháng, một công nhân bốc xếp thu nhập khoảng 2,5 triệu – 4 triệu đồng, con số này tuỳ thuộc vào lượng hàng bốc dỡ trong tháng. Một số người tại chợ cho rằng, ban đêm thời tiết mát mẻ, làm khoẻ. Hơn nữa thời gian thật sự làm chỉ khoảng 4 tiếng, còn lại là làm “lai rai” hoặc ngồi chơi, nghỉ ngơi. Ban ngày ở nhà ngủ, nên tiêu xài cũng hạn chế, giữ được đồng tiền do mình kiếm được từ mồ hôi nước mắt.
Do làm đêm nhiều nên cũng ảnh hưởng về “đồng hồ sinh học”. Anh Lê Hoàng Dũng, Tổ bốc xếp Đơn Dương 1 cho biết: thường xuyên phải thức khuya, nên trở thành thói quen. Ngày nào được nghỉ ở nhà cũng “khổ” lắm, buổi tối không thể nào ngủ được. Thỉnh thoảng chợp mắt được một tí lại “bật” người, giật mình tỉnh giấc.
Vì cuộc sống vất vả như vậy, nên những thợ bốc xếp ở đây khá gắn bó với nhau. Phần lớn họ làm việc ở đây lâu năm, thành phần mới cũng có, nhưng không nhiều. Anh Huỳnh Tấn Lộc, 45 tuổi cho biết: “Tôi làm ở đây cũng được hơn 6 năm rồi, anh em khá gắn bó với nghề, do đó số lượng nhân viên cũng ít biến động. Buổi tối khi rảnh rỗi chờ xe hàng về, chúng tôi lại tụ tập với nhau, làm điếu thuốc, ly cà phê rồi ngồi tán dóc, tâm sự, còn ai mệt thì tranh thủ nằm ngủ. Anh em trong tổ thường rất thân với nhau, hiểu hoàn cảnh của nhau nên thông cảm và giúp đỡ nhau nhiều lắm”.
Chợ đầu mối Thủ Đức không chỉ là nơi làm ăn của những công nhân bốc xếp do Cty quản lý, mà còn một lực lượng bốc xếp dạo cũng “bám” vào chợ để kiếm sống. Hồ sơ của họ do Ban Quản lý chợ nắm, nhưng công việc của họ lại tự do, cả về thời gian và việc “cò kè” tiền công với các chủ hàng.
Đối với những người bốc xếp dạo, mỗi đêm họ cũng thu nhập được khoảng 150.000 - 200.000 đồng, thời gian làm việc lại ngắn, chỉ khoảng 4 tiếng. Anh L.T.T cho biết: Mình làm thế này cho tự do, chẳng phụ thuộc vào ai, muốn làm thì làm, muốn nghỉ thì nghỉ, chủ động được thời gian (không phải đến nằm chờ từ đầu buổi tối – PV), tiền kiếm được do mình giữ, chẳng phải “chia phần” cho ai.
Tuy nhiên, vì làm “ngoài luồng” nên bốc xếp dạo thường bị chèn ép bởi những người trong các tổ có tổ chức. Một người bốc xếp dạo tâm sự: “Mình hay bị những người trong Cty ganh ghét, khó chịu. Họ luôn cố tình gây ra va quẹt để kiếm chuyện với mình. Mình thân cô, thế cô nên không dám làm gì cả, vì họ đông lắm, lại bênh nhau nữa”.
Đi “mót” đồ rơi rớt
Ngoài lực lượng bốc xếp còn nhiều thành phần khác “bám” vào khu chợ để kiếm sống. Trong đó lực lượng nhặt hàng hoá vương vãi, rơi rớt cũng khá nhiều. Phần lớn trong số đó là những người phụ nữ đứng tuổi và trẻ em từ 9 – 15 tuổi.
Em Nguyễn Văn Tự, quê ở Bạc Liêu, tuy mới 14 tuổi nhưng đã có gần 3 năm “trong nghề” đi nhặt rau quả rớt tại chợ. Em tâm sự: “Bố mẹ ly dị, hai mẹ con phải rời xa quê để lên TP.HCM sống. Hết lớp 5, em phải nghỉ học đi kiếm tiền giúp mẹ, dù rất muốn đi học. Ban ngày, hai mẹ con đi cắt chỉ mướn, nhưng việc làm không ổn định, thu nhập lại rất thấp, chỉ được khoảng 20.000 đồng một ngày. Em đi xin nhiều chỗ làm, nhưng người ta không nhận vì nhỏ tuổi quá. Hàng tối em phải “túc trực” tại chợ đầu mối Thủ Đức từ 8 giờ tối đến gần 1 giờ sáng để lượm lặt những rau, củ, quả rơi vãi tại chợ. Đây là nguồn thu nhập chính của cả 2 mẹ con. Mỗi buổi tối em thường kiếm được khoảng 20.000 – 30.000 đồng, nếu may mắn có thể kiếm được 60.000 đồng. Gặp những hôm trời mưa, thì phải dầm mưa để làm, không bỏ được, vì sẽ không có tiền”.
Tại chợ đầu mối Thủ Đức, lực lượng “mót” rau, củ, quả này phần lớn là trẻ nhỏ, không được ăn học. Một số đứa trẻ vừa làm nghề nhặt, “mót” còn kiêm cả việc ăn cắp hàng hoá của chủ hàng. Đây là những thành phần “làm biếng”, nhưng lại muốn có nhiều tiền. Chúng thường hợp lại thành một nhóm và đi gây chuyện với những đứa trẻ khác, kể cả giành giật rau, củ nhặt được. Em Nguyễn Văn Tự cho biết: Nhiều khi bọn nó ăn cắp hàng, bị bắt giải lên công an, nhưng mà người ta nhốt mãi cũng không làm được gì nên lại thả ra.
|
Tại chợ đầu mối Thủ Đức có gần 1.000 người tham gia vào đội bốc xếp do Cty Thành Long quản lý. Ngoài ra, còn hàng trăm người làm nghề này nhưng hoạt động tự do. |
Chị Nguyễn Thị Hương (tên người đàn bà) cho biết: “Tôi quê Nghệ An, vào đây được khoảng 2 năm rồi, nhưng do đồng lương công nhân thấp quá, chi tiêu không đủ nên buổi tối đi nhặt rau vương vãi về, một phần dùng để ăn, đỡ phải tốn tiền. Nếu nhặt được nhiều thì đem ra chợ nhỏ bán, được thêm đồng nào tốt đồng đó. Nhiều khi bị những người làm rau vương vãi chửi vì nhặt rau của họ, nhưng vì cuộc sống nên cũng cố gắng chịu, mình cũng không làm gì sai cả”.
Cứ như vậy, khi hầu hết mọi người chìm vào giấc ngủ, thì cũng là lúc chợ đầu mối Thủ Đức bắt đầu nhộn nhịp. Xoay quanh ngôi chợ ấy là những mảnh đời đang hằng đêm “bám” vào đó để mưu sinh cuộc sống.
Phan Vũ – Anh Đức
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN