Thế giới hiện đại và cuộc chiến tranh “vệ… nước”

Điều kiện vệ sinh kém do thiếu nước mỗi ngày giết chết khoảng 6.000 người

Theo trang web Globalaffairs, trong tất cả các nguồn nước dự trữ hiện hữu trên trái đất, chỉ 2,5% là có thể dùng để uống và chúng phân bố rất không đồng đều. Có đến 40% nhân loại đang sống ở 80 quốc gia thuộc “vành đai khô”, tức thiếu nước. Lượng nước sử dụng tính theo đầu người cũng hết sức chênh lệch ngay cả khi so sánh giữa các nước phát triển. Người Mỹ dùng nước gấp nhiều lần so với người châu Âu. Liên hiệp quốc đánh giá hiện tại mỗi năm nhân loại thiếu hụt 230 tỷ m3 nước ngọt, đến năm 2025 con số này có thể tăng lên thành 1.300 - 2.000 tỷ m3 và sau 25 năm nữa thì 2/3 nhân loại sẽ không đủ nước để dùng.

Mỗi năm, khoảng 6 triệu ha bề mặt trái đất biến thành hoang mạc. Do không đủ điều kiện vệ sinh vì thiếu nước mà mỗi ngày có khoảng 6.000 người trên thế giới thiệt mạng.

Chất lượng nước cũng giảm sút. Mỗi năm con người hút 160 tỷ m3 nước ngầm và có đến 95% nước thải công nghiệp đổ vào nguồn nước tự nhiên mà không ai kiểm soát được. Tại nhiều quốc gia, những cơn mưa a-xít không còn là điều mới lạ. Nếu không ngăn chặn được sự ô nhiễm thì nguồn nước cũng trở thành loại tài nguyên không thể tái sử dụng, giống như dầu mỏ. Ban Thư ký Liên hiệp quốc về nguồn nước được thành lập hồi năm 1978 và họ đã gọi giai đoạn từ 2005 đến 2015 là “Thập niên nước”.

Sẽ bùng nổ chiến tranh vì nước?

Trong lịch sử loài người, những cuộc xung đột đầu tiên xảy ra cũng liên quan đến nước, cách đây 4 - 5 nghìn năm. Hiện nay nhiều chuyên gia cho rằng, sau thời kỳ chống khủng bố thì trong những thập niên tới, sự đối đầu trên thế giới chủ yếu sẽ là các cuộc xung đột vũ trang để tranh giành nguồn nước. Ngay từ năm 1995, đại diện của Ngân hàng Thế giới đã dự báo rằng trong thế kỷ 21, các cuộc chiến sẽ nổ ra không phải vì dầu mỏ mà vì nước ngọt. Tại Hội nghị thượng đỉnh bàn về vấn đề thay đổi khí hậu diễn ra tháng 11/2006 ở Nairobi (Kenya), ông John Reid, đại diện của Bộ Quốc phòng Anh, nhận định rằng bạo lực và xung đột chính trị sẽ xảy ra nhiều hơn do các nguồn nước khô cạn, băng ở Bắc Cực và Nam Cực tan, còn sông, hồ thì bị ô nhiễm. Theo ông Reid, cơn khủng hoảng nước đang dần biến thành mối đe dọa đối với an ninh toàn cầu và quân đội Anh phải sẵn sàng tham gia giải quyết các cuộc xung đột vũ trang liên quan đến sự cạn kiệt của nguồn nước. Đại diện Bộ Quốc phòng Pháp cũng tỏ ra lo ngại về những cuộc chiến vì nguồn nước, năng lượng và có thể là cả vì thực phẩm trong tương lai.

Các cơ quan nghiên cứu của Mỹ ngày càng gắn vấn đề nước, nguồn tài nguyên quyết định sự ổn định của nhiều quốc gia xuất khẩu dầu mỏ, với an ninh năng lượng. Báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Hải quân Mỹ nêu rõ: Việc sụt giảm nguồn nước tạo ra “mối nguy cơ nghiêm trọng” đối với an ninh quốc gia. Một nhóm các vị tướng lĩnh đã cảnh báo giới chức lãnh đạo nước Mỹ rằng, sớm muộn gì thì quốc gia này cũng bị lôi kéo vào những cuộc chiến tranh khốc liệt để giành nguồn nước.

Không đợi tình hình căng thẳng thêm ở quy mô toàn cầu, Mỹ sẵn sàng dùng vũ khí để đơn phương chiếm hữu những nguồn nước gần nhất mà trước đây họ vẫn sử dụng chung với các quốc gia láng giềng.