Nhan sắc Việt đang ở đâu? (Bài 1): Ước mơ và hiện thực
Dù VN có truyền thống tổ chức các cuộc thi sắc đẹp từ khá sớm, và dù cho mấy năm nay có nhiều tín hiệu khả quan về nhan sắc Việt, nhưng có vẻ một thứ hạng thực sự trên đấu trường quốc tế còn là mơ ước.
|
Nhan sắc Việt đang ở đâu?  Năm 2008 được xem là “năm của các cuộc thi hoa hậu” (tới mức dư luận còn gọi là “loạn hoa hậu), mà kết cuộc là Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH, TT&DL) phải đưa ra quyết định cả nước mỗi năm chỉ được tổ chức một cuộc thi hoa hậu (bằng không phải đặt tên khác)! Bù lại, không được tổ chức thì... đi thi ở ngoài nước! 2009 có lẽ sẽ là “năm nhan sắc Việt thi đấu xứ người”. Chiến thắng của Nam vương Tiến Đoàn rồi Nữ hoàng sắc đẹp quốc tế Vũ Hoàng Điệp khiến cho các cuộc đua nhan sắc Việt ở nước ngoài hấp dẫn, nóng hổi và dào dạt niềm tự hào không thua kém gì khi đội tuyển bóng đá nam Việt Nam ra đấu trường khu vực. Thời kỳ khó khăn để xin phép đưa người đẹp đi nước ngoài thi đấu đã qua, người đẹp không còn phải đi “thi lậu” như một thời họ bị “kết án”, mà giờ đây, cờ đã giong ngày lên đường và tiệc đã mở ngày trở về... Và tháng Mười một tới đây, với việc đăng cai tổ chức cuộc thi Hoa hậu quý bà (Mrs World, 1 trong 12 cuộc thi sắc đẹp vùng và quốc tế phổ biến sau năm cuộc thi sắc đẹp lớn nhất thế giới) tại Vũng Tàu, Việt Nam đang trở thành quốc gia đăng cai tổ chức những cuộc thi hoa hậu quốc tế lớn vào loại hàng đầu trong khu vực (đã tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ 2008, đồng tổ chức Hoa hậu Trái đất 2007 và sang năm sẽ đăng cai Hoa hậu thế giới 2010).Từ một cuộc vui vẻ, thi hoa hậu đã trở thành một công nghệ, đi liền với nó và khai thác nó là hai ngành truyền thông và du lịch. Bởi vậy, nói chuyện nhan sắc mà không chỉ là chuyện nhan sắc. Đi thi nhiều, tổ chức thi cũng không ít, nếu không nói là Việt Nam có truyền thống tổ chức thi sắc đẹp từ rất lâu trong lịch sử, và câu hỏi: Nhan sắc Việt đã tìm được chỗ đứng nào trên “bản đồ nhan sắc thế giới” thực ra sâu xa là một câu hỏi khác: Chúng ta đã tận dụng cơ hội từ các cuộc thi nhan sắc này để “PR” thế nào cho danh tiếng, văn hóa và du lịch của đất nước? ***
Còn tác giả Trần Nam Tiến trong cuốn sách viết về phụ nữ của Nxb Trẻ, cho rằng cuộc thi hoa hậu đầu tiên ở Sài Gòn và cũng là ở Việt Nam được tổ chức vào tháng Chạp năm 1864 từ ý tưởng của một số sĩ quan hải quân Pháp, với sự tham gia của những người đẹp nước ngoài đang sinh sống tại Sài Gòn. Điều lệ cuộc thi quy định là các người đẹp tham gia phải ở độ tuổi từ 18-20, chưa lấy chồng và là con cái của những gia đình công chức. Lúc đầu ban tổ chức quy định các thí sinh phải mặc áo dài, váy đầm và áo tắm để trình diễn. Nhưng về sau do công luận phản ứng nên khoản mặc váy đầm và áo tắm theo kiểu Tây bị hủy bỏ. Một thương nhân người Hoa đã đưa 20 cô gái Trung Quốc đang sống ở Singapore giả làm Hoa kiều để tham gia cuộc thi, một trong số này đoạt vương miện Hoa hậu. Danh hiệu Á hậu thuộc về con gái một phú thương người Hoa sống ở Chợ Lớn. Cũng theo sách này, cuộc thi hoa hậu đầu tiên ở Việt Nam do người Việt Nam tổ chức vào năm 1865, có tên Miss Sài Gòn dành riêng cho các người đẹp Việt Nam với gần 100 cô gái đăng ký dự thi. Kết quả người đoạt vương miện Hoa hậu là cô Ba, con gái của ông Chánh, làm nghề thư ký. Người Pháp muốn chụp ảnh cô để đăng báo ở chính quốc, nhưng cô chỉ cho chụp những bức ảnh mặc trang phục dân tộc, không chịu chụp ảnh mặc trang phục áo tắm như họ đề nghị. Chân dung cô sau đó được vẽ rồi in thành tem với số lượng phát hành lớn chưa từng có. Một thời gian sau đó, cô Ba lấy chồng Việt Nam và sống giản dị, không bị ảnh hưởng bởi lối sống ngoại lai. (Theo báo Sức khỏe và đời sống). Tổ chức chuyên đề: DƯƠNG VÂN ANH |
Có ý kiến cho rằng cuộc thi hoa hậu đầu tiên của Việt Nam được thực hiện vào năm 1937 tại vườn Ông Thượng Sài Gòn (tức vườn Tao Đàn hiện nay), do một nhóm công chức với sự kết hợp và hỗ trợ của một số nhà kinh doanh ở Sài Gòn tổ chức, người thắng cuộc là cô gái 25 tuổi Nguyễn Thị Liễu, người Hóc Môn. Ở cuộc thi này thí sinh mặc toàn áo dài Việt Nam do nhà may Phúc Thịnh thiết kế theo mẫu mã thời thượng lúc ấy. (TT&VH Cuối tuần) - Nếu cuộc thi sắc đẹp đầu tiên trên thế giới được xác nhận là manh nha xuất hiện tại Mỹ từ khoảng năm 1854 thì ở Việt Nam, thi người đẹp cũng bắt đầu có từ năm 1864, tức là “ta” cũng chẳng kém cạnh gì “người”! Vậy mà, tuy sự nở rộ khiến cho báo chí, dư luận mấy năm gần đây đổ dồn vào các sự kiện thi thố sắc đẹp nhưng mơ ước về một thứ hạng thực sự của nhan sắc Việt trên đấu trường quốc tế trong thực tế vẫn còn là mơ ước.
Thi xa rồi lại thi gần
|
|
Cuộc thi sắc đẹp hiện đại đầu tiên được xác định là khởi xướng tại Mỹ vào năm 1854 bởi P. T. Barnum. Nhưng cuộc thi này nhanh chóng bị bãi bỏ vì sự phản ứng của công chúng. Barnum sau đó tiếp tục tổ chức cuộc thi sắc đẹp cho... chó, trẻ em và chim chóc. Sáng kiến của ông trong việc tổ chức thi sắc đẹp qua ảnh đã nhanh chóng được nhiều tờ báo ủng hộ và bắt chước. Các cuộc thi sắc đẹp qua ảnh tiếp tục kéo dài qua nhiều thập niên sau đó. Năm 1880, cuộc thi Vẻ đẹp khi tắm đã trở thành một sự kiện quan trọng trong hội mùa Hè, nhằm thúc đẩy kinh doanh tại bãi biển Rehoboth, Delaware. Thi sắc đẹp sau đó trở nên phổ biến hơn như một phần không thiếu được trong đời sống của các bãi biển mùa Hè.
Đó là chuyện xứ người, còn ở xứ ta, cuộc thi đầu tiên được tổ chức vào năm 1864 bởi người Pháp, sau đó một năm thì ta có cuộc thi do người Việt tổ chức, tên của cuộc thi đó là Miss Sài Gòn. Người phụ nữ đầu tiên được ghi nhận là hoa hậu Việt là cô Ba xà bông - người cũng được ghi nhận là người mẫu quảng cáo sản phẩm đầu tiên của Việt Nam khi hình của cô được in nổi trên các sản phẩm của hãng Xà bông Việt Nam thuộc sở hữu của nhà tư sản Trương Văn Bền từ năm 1930. Cô Ba đã vượt qua gần 100 người đẹp khác để đoạt vương miện cuộc thi này.
Gần một thế kỷ sau, năm 1957, một cuộc thi người đẹp quốc tế cũng đã được tổ chức tại Sài Gòn với sự tham gia của nhiều thí sinh đến từ các nước Ấn Ðộ, Hồng Kông, Campuchia, Lào và 48 người đẹp Việt Nam (như vậy là xứ ta cũng đã từng tổ chức thi người đẹp quốc tế từ rất sớm chứ không phải mới gần đây). Kết quả, cô Vũ Thị Thu Minh đoạt danh hiệu Hoa hậu Việt Nam, còn danh hiệu Hoa hậu quốc tế thuộc về cô Nari - người Campuchia. Tuy nhiên, ở những thời kỳ sau, thi người đẹp dường như đi vào quên lãng do bối cảnh lịch sử của đất nước. Chỉ đến khi cuộc thi Hoa hậu (HH) báo Tiền Phong được tổ chức đều đặn hai năm một lần kể từ năm 1988, lịch sử các cuộc thi người đẹp và những chuyện liên quan đến người đẹp mới bắt đầu dày đặc những chi tiết mới.
Trên thế giới, các cuộc thi sắc đẹp thường được tổ chức trước các cuộc biểu diễn thời trang và được tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau. Có cuộc thi dành cho teen, cho baby, thi sắc đẹp qua mạng và cả ở mức độ cao nhất như HH Thế giới, HH Hoàn vũ... Những cuộc thi sắc đẹp khởi đầu bằng những cuộc cạnh tranh nhỏ “trong vườn” như trò chơi hay từ những sự kiện của địa phương như hoa khôi của trường, của phường, của quận... Tuy nhiên chúng đã phát triển lên tỉnh thành, quốc gia và thế giới. Hàng trăm cuộc thi sắc đẹp diễn ra trên thế giới mỗi năm với đủ các cấp độ danh tiếng. Phổ biến và lớn nhất có thể kể đến là năm cuộc thi: Hoa hậu Thế giới (từ năm 1951), Hoa hậu Hoàn vũ (từ năm 1952), Hoa hậu Quốc tế (từ 1960), Hoa hậu Trái đất (từ 2001), Nữ hoàng Du lịch quốc tế (từ 2004). Còn ở khu vực thì có HH châu Âu, HH Liên lục địa, HH châu Á Thái Bình Dương, HH Mỹ Latin, HH Scandinavia,... Mỹ là nước có nhiều các cuộc thi sắc đẹp nhất hàng năm, có thể kể một loạt như American Junior Miss, Hawaiian Tropic Teen Miss, Miss Hawaiian Tropic USA, Miss America, Miss America’s Outstanding Teen, Miss Black America, Miss Chinatown USA, Miss International (USA)... Cuộc thi HH Mỹ là nơi cung cấp nhiều học bổng đại học cho phụ nữ nhất thế giới. Và một điều khác, nếu như tại Mỹ có những cuộc thi mà giá trị giải thưởng rất lớn, tiền mặt có thể lên tới hàng trăm ngàn đô-la thì cũng có những cuộc thi mang danh quốc tế nhưng tổng số vốn đầu tư tổ chức chỉ vỏn vẹn là 5.000 USD và có những cuộc thi không bao giờ được báo chí nhắc đến bởi nó quá nhỏ!
Ở Việt Nam những năm gần đây, phong trào thi đẹp cũng nở rộ ở nhiều lứa tuổi và cấp độ. Dành cho trẻ nhỏ có Bé khỏe bé đẹp, phong trào tổ chức cuộc thi này mới đầu rất rầm rộ, tổ chức từ cấp phường xã đến tỉnh thành và toàn quốc. Sau một thời gian, cuộc thi bị dư luận chỉ trích rằng chỉ đề cao sức khỏe và vẻ đẹp mà quên đi phần đánh giá đạo đức của trẻ nên đã đổi tên thành Bé khỏe bé ngoan. Nhưng do các bậc phụ huynh ngày càng không mặn mà, cuộc thi dần chuyển đối tượng dự thi thành... các bà mẹ là chính và không còn yếu tố “đẹp” luôn, nên có cái tên mới là: Nuôi con khỏe, dạy con ngoan!
Trẻ đến trường THCS là bắt đầu có thể tham gia thi học sinh thanh lịch. Còn nhớ những năm 1990, khắp các trường THCS, THPT rộ lên phong trào thi học sinh thanh lịch với kịch bản dành cho người lớn, thi cả nam và nữ rồi để cho từng đôi dắt tay nhau “trình diễn” trên sân khấu, tập luyện mất hàng tháng trời. Thực tế là ở một số trường, cứ sau mỗi cuộc thi học sinh thanh lịch hàng năm lại có vài đôi bạn thanh lịch “thân hơn mức bình thường” dập dìu và thành tích học tập của họ thì giảm sút nhanh chóng bất kể hai cuộc thi tốt nghiệp và thi đại học đang ở ngay trước mắt và phụ huynh thì suốt ngày lo đi tìm con. Đến giờ, phong trào học sinh thanh lịch đã lắng xuống, nhường chỗ các cuộc thi mang hơi thở thời đại hơn, như Miss Teen chẳng hạn. Ở thành thị thì như vậy, ở nông thôn cũng không chịu lép vế. Cũng thời kỳ nở rộ các cuộc thi “thanh lịch”, còn có cuộc thi mang tên Thanh niên (tên xã, huyện, tỉnh) giỏi nghề nông thanh lịch dành cho cả nam và nữ với các phần thi sắc đẹp (nam nữ gì cũng bôi trát đầy một mặt phấn rồi mặc đồ đẹp đi như diễn catwalk) rồi thi ứng xử và thi tài năng (cắm hoa, nấu ăn, trồng cây...) .v.v...
Thành tích - “đỏ” đã phải là “chín”?
Nếu không tính những thành tích “lẻ tẻ” như hoa hậu Hà Kiều Anh lọt top 5 đồng thời có giải phụ Miss Taejon tại HH Sinh viên Thế giới vào năm 1993 hay Nguyễn Thiên Nga với giải Á hậu 1 cuộc thi HH Hữu nghị Đông Nam Á tổ chức tại Hà Nội năm 1999 hoặc Trương Ngọc Ánh với giải HH Thời trang quốc tế Ai Cập 1998 .v.v... thì 2002 là năm đầu tiên Việt Nam có thí sinh tham gia một cuộc thi sắc đẹp lớn - HH Thế giới (Miss World), đó là Nguyễn Thị Mai Phương, Hoa hậu Việt Nam 2002 và thành tích lọt top 20 của Mai Phương đã khiến cho các nhà tổ chức thi sắc đẹp ở Việt Nam như bắt được tín hiệu vàng. Hai năm sau, Nguyễn Thị Huyền lại cải tiến thứ hạng mà Mai Phương đã đạt được với thành tích lọt top 15 cuộc thi này. Tuy Mai Phương Thúy cũng chỉ tiếp tục dừng ở top 20 HH Thế giới nhưng lại có được “thanh thế” cao hơn vì được đứng trong bảng xếp hạng 50 hoa hậu đẹp nhất thế giới năm 2006 của mạng globalbeauties.com.
Năm 2007, lần đầu tiên Việt Nam có đại diện tham dự cuộc thi HH Trái đất - cuộc thi được tổ chức chính tại Philippines, một phần ở Việt Nam. Đến 2008 thì với tư cách nước chủ nhà của HH Hoàn vũ, người đẹp Việt Nam đã chính thức có mặt tại đây (nói là chính thức vì trước đó, vào hai năm 2004 và 2005, Hoàng Khánh Ngọc và Phạm Thu Hằng có tham gia cuộc thi này nhưng không được danh chính ngôn thuận vì bị cơ quan quản lý gửi thư đến ban tổ chức khẳng định rằng các cô không đại diện cho Việt Nam!). Như vậy là sau khi quy chế đưa người đẹp đi dự thi được thông qua, người đẹp Việt Nam đã tham dự tất cả bốn cuộc thi sắc đẹp quốc tế hạng nhất và khá nhiều cuộc thi lớn nhỏ khác như HH Liên lục địa, HH châu Á Thái Bình Dương, HH Du lịch, HH Bikini... Cơ hội lên hạng của nhan sắc Việt có vẻ như đến gần hơn, tuy nhiên...
Ở ta, bất kỳ cái gì có gắn với những từ như “quốc tế”, “thế giới” đều có giá, cái “mác” của các người đẹp cũng vậy. Và không chỉ những người đẹp được gắn mác quốc tế thấy tự hào về vẻ đẹp của mình, ngay cả dư luận, báo chí cũng thấy vẻ vang hơn khi nhắc đến họ. Thế nhưng, nếu bình tĩnh lại, bỏ khoảng một ngày với những trang tìm kiếm trên mạng để tìm hiểu thì chắc niềm tự hào, sự vẻ vang của ta sẽ xẹp như quả bóng xì hơi. Chẳng hạn với trường hợp các giải thưởng quốc tế được quy là “đầu tiên” của nhan sắc Việt trên đấu trường quốc tế: giải HH thời trang quốc tế Ai Cập mà các người đẹp Trương Ngọc Ánh, Ngô Mỹ Uyên và Ngọc Khánh đã giành được từ năm 1998-2000. Chẳng có lấy một dòng thông tin nào bằng tiếng Anh về cái giải thưởng “quốc tế” này trên tất cả các trang tìm kiếm trên mạng (nhưng nếu tìm bằng tiếng Việt thì... nhan nhản). Rồi tính chất và quy mô của cuộc thi Nữ hoàng nhan sắc quốc tế mà Vũ Hoàng Điệp đoạt được mới đây cũng có nhiều thông tin trái ngược. Ngay cả ở những cuộc thi tiếng tăm thật sự mà chúng ta có đại diện tham gia và có giải cũng thấy nhiều... lạc quan thái quá.
Nếu như tại Mỹ có những cuộc thi mà giá trị giải thưởng rất lớn, tiền mặt có thể lên tới hàng trăm ngàn đô-la thì cũng có những cuộc thi mang danh quốc tế nhưng tổng số vốn đầu tư tổ chức chỉ vỏn vẹn là 5.000 USD và có những cuộc thi không bao giờ được báo chí nhắc đến bởi nó quá nhỏ!
Chẳng hạn, sự kiện Trương Tri Trúc Diễm tham dự HH Trái đất 2007, cuộc thi được tổ chức chính tại Phillippines và một phần ở Việt Nam (trên từ điển Wikipedia chỉ ghi nơi tổ chức là Philippines). Tuy ra về khá vui vẻ với giải Hoa hậu Thời trang nhưng cô đã không thể lọt vào top 16 để vào vòng trong, và ngay sau khi nhận giải thưởng này, cô bị không ít “người nhà” làm việc trong ngành thời trang bình phẩm rằng mặc trang phục xấu nhất lại được giải thời trang nhất! Còn Thùy Lâm ở cuộc thi HH Hoàn vũ 2008, cho dù có tên trong top 15 (và là người có số điểm thấp nhất ở top này) nhưng chẳng thể phủ nhận được chuyện cô “lọt thỏm” giữa rừng nhan sắc quá đỗi lộng lẫy đến từ khắp năm châu. Chẳng biết năm nay, Hoàng Yến có làm nên chuyện với HH Hoàn vũ 2009 không nhưng cứ xem những thông tin về cô được cập nhật dày đặc và liên tục với những đánh giá rất khả quan của báo chí nước nhà thì thấy niềm hi vọng cô sẽ tạo ra sự kiện như đang ngùn ngụt. Có trang báo mạng còn đưa ra cuộc thăm dò ý kiến về thành tích của Hoàng Yến với các lựa chọn: hoa hậu, á hậu, top 5, top 110, top 16, giải phụ và không có thành tích gì cả. Kết quả sơ bộ cho đến thời điểm mà bài viết này lên khuôn, dự đoán cô lọt top 5 là 22,8%, cao nhất; thấp nhất là mục “giải phụ”, chỉ 4,9% và 15,8% cho rằng cô sẽ đoạt ngôi hoa hậu. Chúng ta quả thật rất lạc quan!
Đó là chuyện xứ người, còn ở xứ ta, cuộc thi đầu tiên được tổ chức vào năm 1864 bởi người Pháp, sau đó một năm thì ta có cuộc thi do người Việt tổ chức, tên của cuộc thi đó là Miss Sài Gòn. Người phụ nữ đầu tiên được ghi nhận là hoa hậu Việt là cô Ba xà bông - người cũng được ghi nhận là người mẫu quảng cáo sản phẩm đầu tiên của Việt Nam khi hình của cô được in nổi trên các sản phẩm của hãng Xà bông Việt Nam thuộc sở hữu của nhà tư sản Trương Văn Bền từ năm 1930. Cô Ba đã vượt qua gần 100 người đẹp khác để đoạt vương miện cuộc thi này.
Gần một thế kỷ sau, năm 1957, một cuộc thi người đẹp quốc tế cũng đã được tổ chức tại Sài Gòn với sự tham gia của nhiều thí sinh đến từ các nước Ấn Ðộ, Hồng Kông, Campuchia, Lào và 48 người đẹp Việt Nam (như vậy là xứ ta cũng đã từng tổ chức thi người đẹp quốc tế từ rất sớm chứ không phải mới gần đây). Kết quả, cô Vũ Thị Thu Minh đoạt danh hiệu Hoa hậu Việt Nam, còn danh hiệu Hoa hậu quốc tế thuộc về cô Nari - người Campuchia. Tuy nhiên, ở những thời kỳ sau, thi người đẹp dường như đi vào quên lãng do bối cảnh lịch sử của đất nước. Chỉ đến khi cuộc thi Hoa hậu (HH) báo Tiền Phong được tổ chức đều đặn hai năm một lần kể từ năm 1988, lịch sử các cuộc thi người đẹp và những chuyện liên quan đến người đẹp mới bắt đầu dày đặc những chi tiết mới.
Trên thế giới, các cuộc thi sắc đẹp thường được tổ chức trước các cuộc biểu diễn thời trang và được tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau. Có cuộc thi dành cho teen, cho baby, thi sắc đẹp qua mạng và cả ở mức độ cao nhất như HH Thế giới, HH Hoàn vũ... Những cuộc thi sắc đẹp khởi đầu bằng những cuộc cạnh tranh nhỏ “trong vườn” như trò chơi hay từ những sự kiện của địa phương như hoa khôi của trường, của phường, của quận... Tuy nhiên chúng đã phát triển lên tỉnh thành, quốc gia và thế giới. Hàng trăm cuộc thi sắc đẹp diễn ra trên thế giới mỗi năm với đủ các cấp độ danh tiếng. Phổ biến và lớn nhất có thể kể đến là năm cuộc thi: Hoa hậu Thế giới (từ năm 1951), Hoa hậu Hoàn vũ (từ năm 1952), Hoa hậu Quốc tế (từ 1960), Hoa hậu Trái đất (từ 2001), Nữ hoàng Du lịch quốc tế (từ 2004). Còn ở khu vực thì có HH châu Âu, HH Liên lục địa, HH châu Á Thái Bình Dương, HH Mỹ Latin, HH Scandinavia,... Mỹ là nước có nhiều các cuộc thi sắc đẹp nhất hàng năm, có thể kể một loạt như American Junior Miss, Hawaiian Tropic Teen Miss, Miss Hawaiian Tropic USA, Miss America, Miss America’s Outstanding Teen, Miss Black America, Miss Chinatown USA, Miss International (USA)... Cuộc thi HH Mỹ là nơi cung cấp nhiều học bổng đại học cho phụ nữ nhất thế giới. Và một điều khác, nếu như tại Mỹ có những cuộc thi mà giá trị giải thưởng rất lớn, tiền mặt có thể lên tới hàng trăm ngàn đô-la thì cũng có những cuộc thi mang danh quốc tế nhưng tổng số vốn đầu tư tổ chức chỉ vỏn vẹn là 5.000 USD và có những cuộc thi không bao giờ được báo chí nhắc đến bởi nó quá nhỏ!
Ở Việt Nam những năm gần đây, phong trào thi đẹp cũng nở rộ ở nhiều lứa tuổi và cấp độ. Dành cho trẻ nhỏ có Bé khỏe bé đẹp, phong trào tổ chức cuộc thi này mới đầu rất rầm rộ, tổ chức từ cấp phường xã đến tỉnh thành và toàn quốc. Sau một thời gian, cuộc thi bị dư luận chỉ trích rằng chỉ đề cao sức khỏe và vẻ đẹp mà quên đi phần đánh giá đạo đức của trẻ nên đã đổi tên thành Bé khỏe bé ngoan. Nhưng do các bậc phụ huynh ngày càng không mặn mà, cuộc thi dần chuyển đối tượng dự thi thành... các bà mẹ là chính và không còn yếu tố “đẹp” luôn, nên có cái tên mới là: Nuôi con khỏe, dạy con ngoan!
Trẻ đến trường THCS là bắt đầu có thể tham gia thi học sinh thanh lịch. Còn nhớ những năm 1990, khắp các trường THCS, THPT rộ lên phong trào thi học sinh thanh lịch với kịch bản dành cho người lớn, thi cả nam và nữ rồi để cho từng đôi dắt tay nhau “trình diễn” trên sân khấu, tập luyện mất hàng tháng trời. Thực tế là ở một số trường, cứ sau mỗi cuộc thi học sinh thanh lịch hàng năm lại có vài đôi bạn thanh lịch “thân hơn mức bình thường” dập dìu và thành tích học tập của họ thì giảm sút nhanh chóng bất kể hai cuộc thi tốt nghiệp và thi đại học đang ở ngay trước mắt và phụ huynh thì suốt ngày lo đi tìm con. Đến giờ, phong trào học sinh thanh lịch đã lắng xuống, nhường chỗ các cuộc thi mang hơi thở thời đại hơn, như Miss Teen chẳng hạn. Ở thành thị thì như vậy, ở nông thôn cũng không chịu lép vế. Cũng thời kỳ nở rộ các cuộc thi “thanh lịch”, còn có cuộc thi mang tên Thanh niên (tên xã, huyện, tỉnh) giỏi nghề nông thanh lịch dành cho cả nam và nữ với các phần thi sắc đẹp (nam nữ gì cũng bôi trát đầy một mặt phấn rồi mặc đồ đẹp đi như diễn catwalk) rồi thi ứng xử và thi tài năng (cắm hoa, nấu ăn, trồng cây...) .v.v...
Thành tích - “đỏ” đã phải là “chín”?
Nếu không tính những thành tích “lẻ tẻ” như hoa hậu Hà Kiều Anh lọt top 5 đồng thời có giải phụ Miss Taejon tại HH Sinh viên Thế giới vào năm 1993 hay Nguyễn Thiên Nga với giải Á hậu 1 cuộc thi HH Hữu nghị Đông Nam Á tổ chức tại Hà Nội năm 1999 hoặc Trương Ngọc Ánh với giải HH Thời trang quốc tế Ai Cập 1998 .v.v... thì 2002 là năm đầu tiên Việt Nam có thí sinh tham gia một cuộc thi sắc đẹp lớn - HH Thế giới (Miss World), đó là Nguyễn Thị Mai Phương, Hoa hậu Việt Nam 2002 và thành tích lọt top 20 của Mai Phương đã khiến cho các nhà tổ chức thi sắc đẹp ở Việt Nam như bắt được tín hiệu vàng. Hai năm sau, Nguyễn Thị Huyền lại cải tiến thứ hạng mà Mai Phương đã đạt được với thành tích lọt top 15 cuộc thi này. Tuy Mai Phương Thúy cũng chỉ tiếp tục dừng ở top 20 HH Thế giới nhưng lại có được “thanh thế” cao hơn vì được đứng trong bảng xếp hạng 50 hoa hậu đẹp nhất thế giới năm 2006 của mạng globalbeauties.com.
Năm 2007, lần đầu tiên Việt Nam có đại diện tham dự cuộc thi HH Trái đất - cuộc thi được tổ chức chính tại Philippines, một phần ở Việt Nam. Đến 2008 thì với tư cách nước chủ nhà của HH Hoàn vũ, người đẹp Việt Nam đã chính thức có mặt tại đây (nói là chính thức vì trước đó, vào hai năm 2004 và 2005, Hoàng Khánh Ngọc và Phạm Thu Hằng có tham gia cuộc thi này nhưng không được danh chính ngôn thuận vì bị cơ quan quản lý gửi thư đến ban tổ chức khẳng định rằng các cô không đại diện cho Việt Nam!). Như vậy là sau khi quy chế đưa người đẹp đi dự thi được thông qua, người đẹp Việt Nam đã tham dự tất cả bốn cuộc thi sắc đẹp quốc tế hạng nhất và khá nhiều cuộc thi lớn nhỏ khác như HH Liên lục địa, HH châu Á Thái Bình Dương, HH Du lịch, HH Bikini... Cơ hội lên hạng của nhan sắc Việt có vẻ như đến gần hơn, tuy nhiên...
Ở ta, bất kỳ cái gì có gắn với những từ như “quốc tế”, “thế giới” đều có giá, cái “mác” của các người đẹp cũng vậy. Và không chỉ những người đẹp được gắn mác quốc tế thấy tự hào về vẻ đẹp của mình, ngay cả dư luận, báo chí cũng thấy vẻ vang hơn khi nhắc đến họ. Thế nhưng, nếu bình tĩnh lại, bỏ khoảng một ngày với những trang tìm kiếm trên mạng để tìm hiểu thì chắc niềm tự hào, sự vẻ vang của ta sẽ xẹp như quả bóng xì hơi. Chẳng hạn với trường hợp các giải thưởng quốc tế được quy là “đầu tiên” của nhan sắc Việt trên đấu trường quốc tế: giải HH thời trang quốc tế Ai Cập mà các người đẹp Trương Ngọc Ánh, Ngô Mỹ Uyên và Ngọc Khánh đã giành được từ năm 1998-2000. Chẳng có lấy một dòng thông tin nào bằng tiếng Anh về cái giải thưởng “quốc tế” này trên tất cả các trang tìm kiếm trên mạng (nhưng nếu tìm bằng tiếng Việt thì... nhan nhản). Rồi tính chất và quy mô của cuộc thi Nữ hoàng nhan sắc quốc tế mà Vũ Hoàng Điệp đoạt được mới đây cũng có nhiều thông tin trái ngược. Ngay cả ở những cuộc thi tiếng tăm thật sự mà chúng ta có đại diện tham gia và có giải cũng thấy nhiều... lạc quan thái quá.
Nếu như tại Mỹ có những cuộc thi mà giá trị giải thưởng rất lớn, tiền mặt có thể lên tới hàng trăm ngàn đô-la thì cũng có những cuộc thi mang danh quốc tế nhưng tổng số vốn đầu tư tổ chức chỉ vỏn vẹn là 5.000 USD và có những cuộc thi không bao giờ được báo chí nhắc đến bởi nó quá nhỏ!
Chẳng hạn, sự kiện Trương Tri Trúc Diễm tham dự HH Trái đất 2007, cuộc thi được tổ chức chính tại Phillippines và một phần ở Việt Nam (trên từ điển Wikipedia chỉ ghi nơi tổ chức là Philippines). Tuy ra về khá vui vẻ với giải Hoa hậu Thời trang nhưng cô đã không thể lọt vào top 16 để vào vòng trong, và ngay sau khi nhận giải thưởng này, cô bị không ít “người nhà” làm việc trong ngành thời trang bình phẩm rằng mặc trang phục xấu nhất lại được giải thời trang nhất! Còn Thùy Lâm ở cuộc thi HH Hoàn vũ 2008, cho dù có tên trong top 15 (và là người có số điểm thấp nhất ở top này) nhưng chẳng thể phủ nhận được chuyện cô “lọt thỏm” giữa rừng nhan sắc quá đỗi lộng lẫy đến từ khắp năm châu. Chẳng biết năm nay, Hoàng Yến có làm nên chuyện với HH Hoàn vũ 2009 không nhưng cứ xem những thông tin về cô được cập nhật dày đặc và liên tục với những đánh giá rất khả quan của báo chí nước nhà thì thấy niềm hi vọng cô sẽ tạo ra sự kiện như đang ngùn ngụt. Có trang báo mạng còn đưa ra cuộc thăm dò ý kiến về thành tích của Hoàng Yến với các lựa chọn: hoa hậu, á hậu, top 5, top 110, top 16, giải phụ và không có thành tích gì cả. Kết quả sơ bộ cho đến thời điểm mà bài viết này lên khuôn, dự đoán cô lọt top 5 là 22,8%, cao nhất; thấp nhất là mục “giải phụ”, chỉ 4,9% và 15,8% cho rằng cô sẽ đoạt ngôi hoa hậu. Chúng ta quả thật rất lạc quan!
Vân Anh - Hoàng Anh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN