100 năm chuyến bay xuyên quốc gia đầu tiên
Cách đây đúng 100 năm chuyến bay vượt chặng đường vỏn vẹn hơn 30km do Louis Blériot thực hiện, đã đặt dấu mốc quan trọng cho sự phát triển của ngành hàng không thế giới.
(TT&VH) - Ngày 25/7, hàng trăm người đã tụ tập tại Pháp để tái hiện chuyến bay từ Calais, Pháp, sang vùng Dover, Anh. Cách đây đúng 100 năm chuyến bay vượt chặng đường vỏn vẹn hơn 30km do Louis Blériot thực hiện, đã đặt dấu mốc quan trọng cho sự phát triển của ngành hàng không thế giới.
Blériot sau khi hạ cánh xuống Anh
Cỗ máy biết bay
Một “cỗ máy biết bay” treo lơ lửng dưới mái vòm của nhà thờ St. Martin des Champs, thuộc khu đất của Bảo tàng Nghệ thuật và đồ Thủ công. Trông nó như một món đồ chơi kỳ lạ làm từ gỗ, dây nối và vải bạt, với đôi cánh bướm và 3 cái bánh xe bằng bánh của xe đạp trẻ con. Các bánh xe gắn trên một chiếc trục giống hệt cái cán chổi.
Một trăm năm đã trôi qua kể từ khi cỗ máy cổ quái này tung cánh trên bầu trời, bay tới tới Dover, bờ biển phía Nam nước Anh, mang theo nhà thiết kế kiêm phi công lừng danh Louis Blériot. Đó là chuyến bay quốc tế đầu tiên của nhân loại và người lái phải cực kỳ can đảm, thêm một chút “khùng khùng” thì mới dám dấn thân vào cuộc hành trình không la bàn, không thiết bị định hướng. Cổ máy nổi tiếng này có tên Blériot và sự ra đời của nó là một câu chuyện khá dài.
Sinh ngày 1/7/1872, Louis Blériot coi việc chế tạo và lái máy bay là thú vui. Ông gây dựng gia sản bằng cách bán đèn acetylene gắn trên ô tô. Mãi tới năm 1901 ông mới quan tâm tới máy bay, bắt đầu bằng việc thử cho máy bay… vỗ cánh như chim và tất nhiên là thất bại. Không nản chí, năm 1904 ông dựng một chiếc tàu lượn 2 thân nhưng cũng không thành công.
Đầu năm 1907, Blériot bắt đầu thử nghiệm các mẫu máy bay một tầng cánh và một chiếc đã vọt lên độ cao gần 500 m trước khi rớt xuống đất. Nhiều thử nghiệm được lặp đi lặp lại khiến thân thể nhà chế tạo chằng chịt vết thương do tai nạn. Nhưng sau 8 năm thử nghiệm ông đã có nhiều kinh nghiệm. Tháng 1/1909 Blériot chế tạo thành công chiếc Blériot XI. Trong vòng 6 tháng chiếc máy bay đã có tiến triển vượt bậc trong việc thực hiện những chuyến bay dài.
“Tới nước Anh trên một chiếc diều”
Với sự ra đời của Blériot XI, vượt qua eo biển Manche dường như là điều có thể trở thành hiện thực, nhất là vào năm 1908 ông chủ Daily Mail ở London đã treo giải 1.000 bảng, một món tiền khổng lồ khi đó, cho bất kỳ phi công nào dám bay qua eo biển. Cái đích vượt biển Manche trở thành mục tiêu của Blériot và mẹ ông từng nghĩ ông con bị điên. Bà than thở với mấy người bạn: “Nó muốn bay qua Manche trên một cái diều”.
Thực sự việc vượt biển khi đó rất mạo hiểm. Chiếc máy bay cất cánh thành công đã 6 năm rồi nhưng cho tới năm 1909 hầu như mọi mẫu máy bay đều không hoạt động ổn định. Động cơ cũng lúc chạy lúc dừng nên chẳng ai dám mạo hiểm bay xa.
Tuy vậy tới tháng 7/1909 có hai phi công chấp nhận thử thách. Một người là Hubert Latham. Ông này bay được nửa chừng thì buộc phải hạ cánh xuống nước do động cơ hỏng. Người thứ hai, Charles de Lambert, đã đâm chiếc báy bay hai cánh của ông xuống đất trong chuyến bay thử.
Một “cỗ máy biết bay” treo lơ lửng dưới mái vòm của nhà thờ St. Martin des Champs, thuộc khu đất của Bảo tàng Nghệ thuật và đồ Thủ công. Trông nó như một món đồ chơi kỳ lạ làm từ gỗ, dây nối và vải bạt, với đôi cánh bướm và 3 cái bánh xe bằng bánh của xe đạp trẻ con. Các bánh xe gắn trên một chiếc trục giống hệt cái cán chổi.
Một trăm năm đã trôi qua kể từ khi cỗ máy cổ quái này tung cánh trên bầu trời, bay tới tới Dover, bờ biển phía Nam nước Anh, mang theo nhà thiết kế kiêm phi công lừng danh Louis Blériot. Đó là chuyến bay quốc tế đầu tiên của nhân loại và người lái phải cực kỳ can đảm, thêm một chút “khùng khùng” thì mới dám dấn thân vào cuộc hành trình không la bàn, không thiết bị định hướng. Cổ máy nổi tiếng này có tên Blériot và sự ra đời của nó là một câu chuyện khá dài.
Sinh ngày 1/7/1872, Louis Blériot coi việc chế tạo và lái máy bay là thú vui. Ông gây dựng gia sản bằng cách bán đèn acetylene gắn trên ô tô. Mãi tới năm 1901 ông mới quan tâm tới máy bay, bắt đầu bằng việc thử cho máy bay… vỗ cánh như chim và tất nhiên là thất bại. Không nản chí, năm 1904 ông dựng một chiếc tàu lượn 2 thân nhưng cũng không thành công.
Đầu năm 1907, Blériot bắt đầu thử nghiệm các mẫu máy bay một tầng cánh và một chiếc đã vọt lên độ cao gần 500 m trước khi rớt xuống đất. Nhiều thử nghiệm được lặp đi lặp lại khiến thân thể nhà chế tạo chằng chịt vết thương do tai nạn. Nhưng sau 8 năm thử nghiệm ông đã có nhiều kinh nghiệm. Tháng 1/1909 Blériot chế tạo thành công chiếc Blériot XI. Trong vòng 6 tháng chiếc máy bay đã có tiến triển vượt bậc trong việc thực hiện những chuyến bay dài.
“Tới nước Anh trên một chiếc diều”
Với sự ra đời của Blériot XI, vượt qua eo biển Manche dường như là điều có thể trở thành hiện thực, nhất là vào năm 1908 ông chủ Daily Mail ở London đã treo giải 1.000 bảng, một món tiền khổng lồ khi đó, cho bất kỳ phi công nào dám bay qua eo biển. Cái đích vượt biển Manche trở thành mục tiêu của Blériot và mẹ ông từng nghĩ ông con bị điên. Bà than thở với mấy người bạn: “Nó muốn bay qua Manche trên một cái diều”.
Thực sự việc vượt biển khi đó rất mạo hiểm. Chiếc máy bay cất cánh thành công đã 6 năm rồi nhưng cho tới năm 1909 hầu như mọi mẫu máy bay đều không hoạt động ổn định. Động cơ cũng lúc chạy lúc dừng nên chẳng ai dám mạo hiểm bay xa.
Tuy vậy tới tháng 7/1909 có hai phi công chấp nhận thử thách. Một người là Hubert Latham. Ông này bay được nửa chừng thì buộc phải hạ cánh xuống nước do động cơ hỏng. Người thứ hai, Charles de Lambert, đã đâm chiếc báy bay hai cánh của ông xuống đất trong chuyến bay thử.
|
Tái hiện lịch sử
Để kỷ niệm 100 năm ngày chuyến bay quốc tế đầu tiên, phi công Edmond Salis đã cất cánh vào lúc 9 giờ sáng ngày 25/7 trên một chiếc Blériot XI được dựng lại hồi năm 1934, dưới con mắt tán thưởng của hàng trăm người đam mê. Giống Blériot, Salis chỉ mang theo mình một chiếc mũ khi công bằng da, một cặp kính và áo phao. Khoảng 300 phi công Anh, Pháp, Bỉ đã tham gia chuyến bay bằng những chiếc máy bay hạng nhẹ được xem là rất giống với mẫu Blériot XI. |
Tới lượt mình, Blériot thông báo với Daily Mail về dự định tranh giải và đem chiếc máy bay của ông tới bãi biển ở Les Barraques, Pháp. Đúng 4h41 sáng ngày 25/7, trong điều kiện thời tiết gần như hoàn hảo, Blériot đã cất cánh. Cỗ máy của ông chầm chậm ngóc đầu lên không, nhả lại phía sau đám khói đen. Ông bay dọc theo đường bờ biển của Pháp rồi lượn sang phương bắc, bay cách mặt nước chỉ chưa đầy 30m. “Trong 10 phút đầu trên không, tôi hoàn toàn cô đơn, cảm giác bị cô lập, lạc lối giữa một biển nước mênh mông. Tôi không nhìn thấy bất kỳ thứ gì trên đường chân trời hay một con tàu nào.” - Blériot nói với Daily Mail sau khi hạ cánh.
Khi tới gần bờ biển nước Anh, gió mạnh bỗng nổi lên và Blériot bị đẩy đi chệch đường, Mây mù bao quanh ông và chiếc máy bay. Đó là lúc Blériot quyết định hạ cánh. Ông hạ dần độ cao và khi chỉ còn cách đất khoảng 20 mét, ông tắt máy. Cú hạ cánh bắt đầu bằng việc mũi máy bay đâm thẳng xuống đất, tiếp đến là phần bụng. Cánh quạt bằng gỗ của chiếc máy bay vỡ thành nhiều mảnh nhỏ. Toàn bộ chuyến bay mất khoảng 37 phút, với hành trình rất ngắn, nhưng thực sự đã gây chấn động thế giới.
“Blériot là người đầu tiên chứng tỏ được rằng bay lượn không phải là sở thích của người điên” - Francois Mathias, một chuyên gia tại Bảo tàng nghệ thuật và đồ thủ công Paris, nơi trưng bày chiếc máy bay, kết luận.
Chiếc Blériot XI trong viện bảo tàng
Khởi đầu của kỷ nguyên mới
Trong vòng vài tuần sau khi vượt biển, Blériot đã nhận được hơn 100 đơn đặt hàng chế tạo máy bay theo mẫu của chiếc đã lập nên kỳ tích. Nhiều đơn đặt hàng là của quân đội các nước châu Âu, họ nhận ra tiềm năng chiến lược của máy bay. Blériot đã phải thành lập một công ty để đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Blériot XI trở thành chiếc máy bay được sản xuất hàng loạt đầu tiên với khoảng 800 chiếc ra lò trong khoảng thời gian từ 1909 tới 1914.
Sau thành tích của Blériot, hàng loạt kỷ lục đã được lập. Như vào tháng 5/1921, Charles Lindbergh là người đầu tiên bay vượt Đại Tây Dương và hạ cánh ở Le Bourget, ngay bên ngoài Paris. Blériot là người ra đón và ôm chầm lấy người có cùng sở thích của mình.
Sau thành tích của Blériot, hàng loạt kỷ lục đã được lập. Như vào tháng 5/1921, Charles Lindbergh là người đầu tiên bay vượt Đại Tây Dương và hạ cánh ở Le Bourget, ngay bên ngoài Paris. Blériot là người ra đón và ôm chầm lấy người có cùng sở thích của mình.
Gia Bảo
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN