Đại gia dầu khí Trần Đông Hải – Đường đến án tử hình
Nắm quyền Chủ tịch tập đoàn Hóa dầu Trung Quốc (Sinopec), sở hữu nhà máy lọc dầu lớn nhất châu Á, Trần Đồng Hải đã “nhanh tay” bỏ túi 28,8 triệu USD tiền hối lộ. Ngày 15/7 ông ta lĩnh án tử hình.
(TT&VH) - Nắm quyền Chủ tịch tập đoàn Hóa dầu Trung Quốc (Sinopec), sở hữu nhà máy lọc dầu lớn nhất châu Á, Trần Đồng Hải đã “nhanh tay” bỏ túi 28,8 triệu USD tiền hối lộ. Ngày 15/7 ông ta lĩnh án tử hình.
Leo cao...
Trần Đồng Hải sinh tại Thượng Hải tháng 9/1948. Cha ông ta, Trần Vĩ Đạt, từng là Bí thư Tỉnh ủy Chiết Giang hồi năm 1977. Trần học tại Trường Đại học Dầu khí Đông Bắc, sau khi tốt nghiệp đã công tác ở nhiều nơi, trong đó có mỏ dầu Đại Khánh và Ủy ban Khoa học Công nghệ Chiết Giang.
Trần Đồng Hải, tham quan vừa lãnh án tử hình
Con đường hoạn lộ của Trần diễn ra khá thuận lợi. Giữa những năm 80 Trần làm Phó giám đốc Ủy ban kế hoạch tỉnh Chiết Giang. Năm 1994 ông ta leo lên chức Phó chủ tịch Ủy ban Kế hoạch Nhà nước. Năm 1998 ông ta chuyển tới Tập đoàn Sinopec làm Phó Tổng giám đốc kiêm Phó chủ tịch. Năm 2000, Trần trở thành chủ tịch Sinopec, một vị trí ngang cấp bộ trưởng.
Trong vài trò lãnh đạo Sinopec Trần được đánh giá là một lãnh đạo mạnh mẽ, cấp tiến, đã mang lại thành công rực rỡ cho Sinopec, đưa doanh nghiệp này trở thành hãng lọc dầu lớn nhất châu Á. Năm 2005 Sinopec đứng đầu trong Top 500 doanh nghiệp Trung Quốc với doanh số 78 tỷ USD. Nhiều năm liền Sinopec lọt vào danh sách 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới do Fortune bình chọn. Năm 2009 công ty này leo lên vị trí số 17 trong số các doanh nghiệp lớn toàn cầu với tổng doanh thu của năm 2008 đạt gần 132 tỷ USD.
Trần cũng thường xuyên làm khách mời tại các hoạt động mang tầm quốc tế lớn như Diễn đàn kinh tế thế giới ở Davos, Diễn đàn kinh tế Bác Ngao. Ông ta từng tham dự một ủy ban thảo luận về khả năng cạnh tranh của các công ty Trung Quốc tại Davos hồi tháng 1/2007.
Ngã đau
Nắm quyền lực lớn trong tay nhưng ý chí không vững vàng nên Trần dần dần tha hóa. Tờ Sinopolis cho biết "sếp tổng" Trần ở Sinopec mỗi tháng phung phí trung bình 1,2 triệu NDT (khoảng trên 2 tỷ đồng Việt Nam) tiền công quỹ vào các hoạt động vui chơi giải trí và ăn uống. Tháng 9/2002 Trần đã nhận được lời khuyên của một nhân vật có ảnh hưởng ở Trung Quốc là nên quan tâm tới hình ảnh của một cán bộ cấp cao, không nên ném tiền qua cửa sổ, nhất là trước mắt người nước ngoài. Trần đáp lại rằng: "Chúng ta mỗi tháng chỉ tiêu vài triệu cho giải trí. Số tiền đó chỉ là “muỗi”. Công ty của chúng ta nộp thuế lên tới 20 tỷ NDT mỗi năm. Nếu không biết tiêu tiền thì cũng chẳng không thể biết kiếm tiền".
Giữa năm 2007, khi Trần bị bắt, trong bản tin đưa về sự kiện này Đài truyền hình trung ương Trung Quốc thông báo: "Trần đã tham nhũng ở mức độ khổng lồ và lạm dụng quyền lực để cung phụng, chiều chuộng tình nhân. Ông ta có một cuộc sống xa hoa và phi đạo đức. Hành vi của ông ta đã vi phạm nghiêm trọng kỷ luật Đảng".
Trụ sở Sinopec tại Trung Quốc
Theo Thượng Hải nhật báo, Trần đã dùng Lý Vi làm phương tiện bắt quen với Bí thư Thanh Đảo Đỗ Thế Thành. Qua nhân vật này, Trần tiếp tục bắt liên lạc với các lãnh đạo cấp cao để có được sự thông đồng và che chắn. Sau này Lý Vi bị bắt, còn các vị Trần, Đỗ cũng không thoát khỏi cảnh lao tù.
Trả giá
Tháng 6/2007, còn 2 năm nữa mới đến tuổi nghỉ hưu, Trần bất ngờ xin từ chức chủ tịch tập đoàn Sinopec vì lý do cá nhân. Tuy nhiên, sau này báo chí mới biết rằng ông ta đã bị bắt. Trong phiên tòa ngày 15/7 Tòa án Nhân dân số 2 thành phố Bắc Kinh đã tuyên án tử hình đối với Trần Đông Hải. Tòa tuyên Trần phạm tội nhận hối lộ với tổng số tiền lên tới 195,7 triệu nhân dân tệ (28,8 triệu USD) trong giai đoạn từ năm 1999 đến năm 2007. Trần còn bị buộc tội chiếm đoạt tài sản bất chính qua các vụ chuyển nhượng đất đai và dự án. Ông ta sẽ phải bồi hoàn toàn bộ số tiền tham nhũng cho nhà nước.
Tuy nhiên do Trần tích cực khai báo nên việc thi hành án sẽ được hoãn lại 2 năm. Tân Hoa xã đưa tin: Trần đã nhận một lượng tiền hối lộ khổng lồ, đủ để lãnh án tử hình. Song do ông ta đã thú nhận tội lỗi, cung cấp thông tin về hành động phạm tội của những người khác và trả lại tiền lối lộ nên có quyết định hoãn thi hành án”. Theo luật pháp Trung Quốc, việc hoãn thi hành án có nghĩa án tử hình của Trần sẽ chuyển thành chung thân nếu ông ta không phạm thêm tội trong thời gian bị giam giữ.
Đây không phải là lần đầu tiên Trung Quốc kết án tử hình người đứng đầu một doanh nghiệp lớn của nhà nước. Tháng 12 năm ngoái Vũ Duy Bình, Phó chủ tịch Tập đoàn Đồng Vân Nam, doanh nghiệp sản xuất đồng lớn thứ 3 của cả nước, đã bị kết án tử hình vì nhận hối lộ và biển thủ 10,3 triệu USD. Trước đó, năm 2006, cựu Bí thư thành ủy Thượng Hải Trần Lương Vũ cũng bị kết án 18 năm tù vì nhận hối lộ và lạm dụng quyền lực.
Gia Bảo