Các nghệ sĩ tiếc thương NSND Phùng Há: Má Bảy là “vị tổ”…
Ngày 6/7, nhiều nghệ sĩ đã có mặt tại Nhà tang lễ TP.HCM để nói lời vĩnh biệt với NSND Phùng Há, cây đại thụ cuối cùng của sân khấu cải lương. Tất cả đều mang một tâm trạng: tiếc thương, hụt hẫng khi từ đây “má Bảy" không còn.
(TT&VH) - Ngày 6/7, nhiều nghệ sĩ đã có mặt tại Nhà tang lễ TP.HCM từ sớm để thắp nén nhang, nói lời vĩnh biệt với NSND Phùng Há, cây đại thụ cuối cùng của sân khấu cải lương. Có người là học trò của bà trong các khóa đào tạo diễn viên cải lương của Nhà hát Trần Hữu Trang (nghệ sĩ Linh Châu, Huỳnh Mai…), có người được may mắn đứng cùng bà trên một sân khấu (NSƯT Kim Cương, Thanh Sang, Tô Kim Hồng…), có người đã từng được bà góp ý, chỉ dẫn (NSƯT Minh Vương, Lệ Thủy…)…, tất cả đều mang một tâm trạng: tiếc thương, hụt hẫng khi từ đây “má Bảy”, “cô Bảy” đã không còn.
NSƯT Thanh Sang: Má là thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ
“Má Bảy Phùng Há mất đi là giới nghệ sĩ chúng tôi mất đi một chỗ dựa tinh thần như là một bầy chim mà mất đi con đầu đàn vậy. Đa số các nghệ sĩ đều tôn sùng má Bảy, xem má là thầy; mà thật sự má là thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ: Thanh Nga, Bạch Tuyết, Lệ Thủy… rồi Thanh Thanh Tâm, Kim Tử Long, Chí Linh, Vân Hà, Hữu Quốc…
Tôi không học trường lớp nào của má nhưng có may mắn tiếp thu được nhiều chỉ dẫn của má trong các vai diễn và tự bản thân tôi đã xem má là thầy. Với tôi cải lương đã thấm vào xương tủy, mỗi lời ca tiếng hát đều nắn nót, khổ cực từng chữ nên tôi luôn có lòng quý trọng cao sâu với những người đi trước, tôi xem những người đi tiên phong là “tổ” và má Bảy là một “vị tổ” mà giới nghệ sĩ chúng tôi kính trọng, mang ơn.
Tôi nhớ mãi lời nhắc nhở của má: người nghệ sĩ thì phải đa dạng, phải hòa hợp với mọi loại vai, mọi sân khấu. Nghệ sĩ mà chỉ hát được một loại vai, chỉ thể hiện khả năng ở một sân khấu cố định thì không phải là nghệ sĩ có thực tài”.
NSƯT Tô Kim Hồng: “Má yêu nghề lắm…”
Là một trong những người đóng vai “Điêu Thuyền” của “Lữ Bố” Phùng Há, từng được biểu diễn nhân dịp Đại hội Đảng toàn quốc năm 1976 tại Hà Nội, NSƯT Tô Kim Hồng tâm sự:
“Tôi may mắn được gắn bó nhiều với má được má chỉ dẫn nhiều điều. Sự ra đi của má thật sự là mất mát quá lớn cho giới nghệ sĩ. Má yêu nghề lắm sẵn sàng chỉ dẫn mọi người cả trên sân khấu lẫn đạo đức nghề nghiệp ngoài sàn diễn. Tôi không thể quên được những ngày má phải nằm bệnh viện vậy mà khi tôi vào thăm, biết tôi sắp diễn vai Mạnh Lệ Quân là má ngồi dậy, xóc bộ hướng dẫn tôi ngay.
Khi lưu diễn tại Hà Nội vào năm 1976 thì má đã 65 tuổi rồi sức khỏe cũng yếu, gặp thời tiết lạnh má ngã bệnh. Thế nhưng khi bước ra sân khấu là má quên hết chỉ toàn tâm toàn ý cho vai diễn mặc dù chiều hôm đó, bác sĩ còn phải chăm sóc sức khỏe cho má. Lúc đó nhìn má tôi nghĩ đấy không là nghệ sĩ Phùng Há nữa mà là một một Lữ Bố rất đẹp trai, mạnh mẽ và đa tình đang múa võ và mạnh mẽ bế xốc Điêu Thuyền. Từ đó mà tôi lấy lại tự tin để hoàn thành vai Điêu Thuyền màn Bái nguyệt...”.
Nghệ sĩ Linh Châu: “Cô Bảy là người thầy tận tụy”
Là một trong những học trò thuộc lớp đào tạo diễn viên cải lương đầu tiên của Nhà hát Trần Hữu Trang được nghệ sĩ Phùng Há trực tiếp giảng dạy, nghệ sĩ Linh Châu bày tỏ:
“Tôi thực sự cảm thấy bị “hẫng” khi hay tin cô ra đi. Không chỉ giới nghệ sĩ chúng tôi mà còn nhiều người yêu mến nghệ thuật cải lương, mến mộ tài năng cô Bảy. Tôi may mắn là một học trò được cô quan tâm. Cô là một người thầy tận tụy với nghề, không hề giấu nghề nhưng cũng rất nghiêm khắc học ra học, chơi ra chơi. Trong quá trình học chúng tôi được quyền sáng tạo nhưng cái nào chưa phù hợp đều được cô phân tích rõ ràng để nhận thức, uốn nắn lại. Lúc còn học, nhiều lần tôi giận cô vì cứ bị cô gõ batoong hoài nhưng sau này mới hiểu là cô thương mình, chỉ muốn mình tiến bộ.
Cách đây 2 năm, có lần cô đã nói với tôi về tâm nguyện xây dựng một nơi để con em các nghệ sĩ có chỗ ăn, chỗ ở, chỗ học hành đàng hoàng. Tấm lòng nhận ái của cô thật bao la, nhưng giờ thì cô đã không thể hoàn thành tâm nguyện này…”.
NSƯT Lệ Thủy: “Má Bảy khởi xướng xây dựng Viện dưỡng lão…”
“Má Bảy mất đi, trong giới nghệ sĩ chúng tôi như mất đi một vốn rất quý. Tôi nghĩ thế hệ chúng tôi sau này chắc không ai làm được những điều lớn lao như má Bảy, một nghệ sĩ suốt cuộc đời tận tụy với nghệ thuật. Tôi không thể nào quên những ngày tập Tô Ánh Nguyệt, má Bảy đã chỉ dẫn cho tôi từng câu nói, từng nét diễn rất sâu sắc. Tôi càng kính phục má vì tấm lòng của má với mọi người. Má Bảy là người khởi xướng xây dựng Viện dưỡng lão nghệ sĩ, những năm 2000 dù đã tuổi đã cao, sức đã yếu nhưng má vẫn tích cực vận động các ban ngành để xây dựng nên Viện dưỡng lão nghệ sĩ để làm chỗ nương thân cho những nghệ sĩ già, neo đơn, không nơi nương tựa. Những nghệ sĩ chúng tôi sẽ cố gắng nối tiếp những gì má Bảy đã làm”.
NSƯT Thanh Sang: Má là thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ
“Má Bảy Phùng Há mất đi là giới nghệ sĩ chúng tôi mất đi một chỗ dựa tinh thần như là một bầy chim mà mất đi con đầu đàn vậy. Đa số các nghệ sĩ đều tôn sùng má Bảy, xem má là thầy; mà thật sự má là thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ: Thanh Nga, Bạch Tuyết, Lệ Thủy… rồi Thanh Thanh Tâm, Kim Tử Long, Chí Linh, Vân Hà, Hữu Quốc… Tôi không học trường lớp nào của má nhưng có may mắn tiếp thu được nhiều chỉ dẫn của má trong các vai diễn và tự bản thân tôi đã xem má là thầy. Với tôi cải lương đã thấm vào xương tủy, mỗi lời ca tiếng hát đều nắn nót, khổ cực từng chữ nên tôi luôn có lòng quý trọng cao sâu với những người đi trước, tôi xem những người đi tiên phong là “tổ” và má Bảy là một “vị tổ” mà giới nghệ sĩ chúng tôi kính trọng, mang ơn.
Tôi nhớ mãi lời nhắc nhở của má: người nghệ sĩ thì phải đa dạng, phải hòa hợp với mọi loại vai, mọi sân khấu. Nghệ sĩ mà chỉ hát được một loại vai, chỉ thể hiện khả năng ở một sân khấu cố định thì không phải là nghệ sĩ có thực tài”.
NSƯT Tô Kim Hồng: “Má yêu nghề lắm…”
Là một trong những người đóng vai “Điêu Thuyền” của “Lữ Bố” Phùng Há, từng được biểu diễn nhân dịp Đại hội Đảng toàn quốc năm 1976 tại Hà Nội, NSƯT Tô Kim Hồng tâm sự: “Tôi may mắn được gắn bó nhiều với má được má chỉ dẫn nhiều điều. Sự ra đi của má thật sự là mất mát quá lớn cho giới nghệ sĩ. Má yêu nghề lắm sẵn sàng chỉ dẫn mọi người cả trên sân khấu lẫn đạo đức nghề nghiệp ngoài sàn diễn. Tôi không thể quên được những ngày má phải nằm bệnh viện vậy mà khi tôi vào thăm, biết tôi sắp diễn vai Mạnh Lệ Quân là má ngồi dậy, xóc bộ hướng dẫn tôi ngay.
Khi lưu diễn tại Hà Nội vào năm 1976 thì má đã 65 tuổi rồi sức khỏe cũng yếu, gặp thời tiết lạnh má ngã bệnh. Thế nhưng khi bước ra sân khấu là má quên hết chỉ toàn tâm toàn ý cho vai diễn mặc dù chiều hôm đó, bác sĩ còn phải chăm sóc sức khỏe cho má. Lúc đó nhìn má tôi nghĩ đấy không là nghệ sĩ Phùng Há nữa mà là một một Lữ Bố rất đẹp trai, mạnh mẽ và đa tình đang múa võ và mạnh mẽ bế xốc Điêu Thuyền. Từ đó mà tôi lấy lại tự tin để hoàn thành vai Điêu Thuyền màn Bái nguyệt...”.
Nghệ sĩ Linh Châu: “Cô Bảy là người thầy tận tụy”
Là một trong những học trò thuộc lớp đào tạo diễn viên cải lương đầu tiên của Nhà hát Trần Hữu Trang được nghệ sĩ Phùng Há trực tiếp giảng dạy, nghệ sĩ Linh Châu bày tỏ:“Tôi thực sự cảm thấy bị “hẫng” khi hay tin cô ra đi. Không chỉ giới nghệ sĩ chúng tôi mà còn nhiều người yêu mến nghệ thuật cải lương, mến mộ tài năng cô Bảy. Tôi may mắn là một học trò được cô quan tâm. Cô là một người thầy tận tụy với nghề, không hề giấu nghề nhưng cũng rất nghiêm khắc học ra học, chơi ra chơi. Trong quá trình học chúng tôi được quyền sáng tạo nhưng cái nào chưa phù hợp đều được cô phân tích rõ ràng để nhận thức, uốn nắn lại. Lúc còn học, nhiều lần tôi giận cô vì cứ bị cô gõ batoong hoài nhưng sau này mới hiểu là cô thương mình, chỉ muốn mình tiến bộ.
Cách đây 2 năm, có lần cô đã nói với tôi về tâm nguyện xây dựng một nơi để con em các nghệ sĩ có chỗ ăn, chỗ ở, chỗ học hành đàng hoàng. Tấm lòng nhận ái của cô thật bao la, nhưng giờ thì cô đã không thể hoàn thành tâm nguyện này…”.
NSƯT Lệ Thủy: “Má Bảy khởi xướng xây dựng Viện dưỡng lão…”
“Má Bảy mất đi, trong giới nghệ sĩ chúng tôi như mất đi một vốn rất quý. Tôi nghĩ thế hệ chúng tôi sau này chắc không ai làm được những điều lớn lao như má Bảy, một nghệ sĩ suốt cuộc đời tận tụy với nghệ thuật. Tôi không thể nào quên những ngày tập Tô Ánh Nguyệt, má Bảy đã chỉ dẫn cho tôi từng câu nói, từng nét diễn rất sâu sắc. Tôi càng kính phục má vì tấm lòng của má với mọi người. Má Bảy là người khởi xướng xây dựng Viện dưỡng lão nghệ sĩ, những năm 2000 dù đã tuổi đã cao, sức đã yếu nhưng má vẫn tích cực vận động các ban ngành để xây dựng nên Viện dưỡng lão nghệ sĩ để làm chỗ nương thân cho những nghệ sĩ già, neo đơn, không nơi nương tựa. Những nghệ sĩ chúng tôi sẽ cố gắng nối tiếp những gì má Bảy đã làm”.Ninh Lộc (ghi)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN