Vừa hợp tác, vừa sợ người Trung Quốc “đánh cắp"

Mặc dù có nhiều mối lợi, song việc Airbus đặt nhà máy ở Trung Quốc cũng bị báo chí châu Âu đánh giá là “một cuộc phiêu lưu” do lo ngại về khả năng công nghệ bị “đánh cắp“.

(TT&VH) - Hôm 23/6, hãng Airbus của châu Âu đã cho xuất xưởng chiếc A320 đầu tiên lắp ráp ở Trung Quốc và lập tức bán ngay nó cho một hãng hàng không nước này. Mặc dù có nhiều mối lợi, song việc Airbus đặt nhà máy ở Trung Quốc cũng bị báo chí châu Âu đánh giá là “một cuộc phiêu lưu” do lo ngại về khả năng công nghệ bị “đánh cắp“.

“Miếng bánh lớn”

Xuất xưởng tại Thiên Tân, phía bắc Trung Quốc, trước sự chứng kiến của hơn 1.000 quan khách, trong đó có nhiều chính khách đến từ cựu lục địa, đây là chiếc Airbus đầu tiên “ra lò” bên ngoài châu Âu. Nó được hãng hàng không Tứ Xuyên đưa ngay vào khai thác.

Chiếc Airbus đầu tiên xuất xưởng tại Trung Quốc

Dự kiến trong năm nay, Airbus tiếp tục xuất xưởng 11 chiếc A320 ở Trung Quốc và phấn đấu đến cuối năm 2011 sẽ tăng công suất lên 4 máy bay/tháng. Thiên Tân mới là trung tâm lắp ráp máy bay thứ 3 của Airbus, sau Toulouse (Pháp) và Hamburg (Đức). Việc Airbus lựa chọn nơi đặt nhà máy đầu tiên của mình ngoài châu Âu là Trung Quốc dĩ nhiên có lý do của nó: Đây là một trong những thị trường hàng không lớn và phát triển nhanh nhất thế giới, dự kiến cần đến 3.400 chiếc máy bay dân dụng mới trong 2 thập kỷ tới.

“Phải giành được miếng bánh lớn trong chiếc bánh Trung Quốc, đó là một trách nhiệm đặt ra cho hãng chúng tôi”, Jean-Luc Charles - Giám đốc người Pháp của trung tâm lắp ráp Airbus ở Thiên Tân - nói một cách không úp mở.

Chỉ riêng với việc chấp nhận đặt nhà máy này ở đây, Airbus đã đẩy lùi được thị phần của đối thủ Boeing (Mỹ) tại Trung Quốc, có thời chiếm tới 80% nhưng nay xuống chỉ còn xấp xỉ 50%.

Độ rủi ro cũng lớn

Tuy nhiên, tạp chí Tuần Kinh tế (Đức) cho rằng việc sản xuất Airbus ở Thiên Tân chứa đựng khá nhiều rủi ro, đặc biệt là nguy cơ bị người Trung Quốc - vốn nổi tiếng thế giới về làm “hàng nhái” - đánh cắp công nghệ. Người ta lo ngại nền công nghiệp sản xuất máy bay non trẻ nhưng đầy tham vọng của nước này sẽ tìm mọi cách moi những bí mật kỹ thuật từ nhà máy Airbus ở Thiên Tân để nhanh chóng tung ra thị trường những máy bay tương tự nhưng mang nhãn mác Trung Quốc.

Các quan chức Airbus tìm cách xoa dịu sự lo ngại này với lời quả quyết họ đã đề ra nhiều biện pháp chặt chẽ để nguy cơ trên không xảy ra. Hiện ở nhà máy Thiên Tân có gần 400 người làm việc, trong đó có 120 người đến từ châu Âu và nắm các vị trí then chốt. Mathias Offermann - một chuyên gia người Đức của Airbus - cho biết, việc lắp ráp ở Thiên Tân chỉ chiếm có 5% tổng giá trị của một chiếc Airbus. Thêm nữa, công nghệ chế tạo A320 và A319, hai loại máy bay lắp ráp ở Thiên Tân, đã có trên 20 năm nay. “Chỉ trong vòng 10 năm nữa sẽ có một thế hệ máy bay mới ra đời và Airbus lại tạo được một lợi thế về công nghệ”, Offermann hy vọng.

Nhưng nhiều người lại nghĩ khác. “Công đoạn lắp ráp là phần có thể giúp người ta nắm bắt một cách tốt nhất toàn bộ quá trình chế tạo máy bay”, một nhà quản lý Airbus giấu tên nói. Thực tế là ở Thiên Tân đã có những nhân viên Trung Quốc bị phát hiện lén lút chụp ảnh ở khu vực lắp ráp. “Không những thế, vấn đề ở đây không chỉ là những chi tiết kỹ thuật, mà quan trọng hơn là sự hiểu biết về cách thức cũng như quy trình lắp ráp”, nhà quản lý nói trên cho biết.

Khả năng rủi ro lớn thứ hai: Mặc dù tất cả các cấu kiện để lắp ráp đều được chuyển từ châu Âu sang, song liệu trung tâm Thiên Tân có thể đạt được một chất lượng sản phẩm cao như ở châu Âu?

Đây là một điều quan trọng mang tính sống còn. Bởi chỉ cần một sai sót rất nhỏ cũng có thể dẫn tới những tai nạn khủng khiếp, thậm chí buộc người ta phải ngừng sử dụng toàn bộ một mẫu máy bay như trường hợp Concorde. Trong khi ấy việc tìm những người có trình độ chuyên môn ở Trung Quốc thực sự là một thách thức lớn“, Charles - Giám đốc nhà máy Airbus ở Thiên Tân nói.

Nữ hướng dẫn viên tại nhà máy lắp ráp Airbus ở Thiên Tân

Mặc dù hàng năm ở Trung Quốc có tới 400.000 kỹ sư ra trường, song việc đào tạo lực lượng chuyên môn có tay nghề cao ở nước này còn kém khá xa so với trình độ quốc tế. Ngoài ra là vấn đề về ý thức trách nhiệm. “Ngay từ ngày đầu”, Charles nói, “tôi luôn nhắc nhở các kỹ thuật viên Trung Quốc rằng công việc của chúng tôi chỉ có 3 nguyên tắc: Thứ nhất là bảo đảm chất lượng, thứ hai là bảo đảm chất lượng và thứ ba cũng vậy”. Liệu lời nhắc nhở đó có luôn được thực hiện?

Hy vọng

Do thiếu người quen việc và có tay nghề cao..., nên hiện ở Thiên Tân phải mất 3 tuần mới lắp ráp xong một chiếc A320, trong khi ấy ở châu Âu chỉ mất có 4 - 5 ngày. Vì lý do này cũng như vì hầu hết các bộ phận của chiếc máy bay phải chuyển từ châu Âu sang, nên chi phí sản xuất ở Thiên Tân hiện cao hơn nhiều so với ở cựu lục địa.

Bất chấp điều đó và những rủi rõ nêu trên, Charles vẫn cho rằng việc Airbus lập một nhà máy ở Trung Quốc là “một quyết định mang tầm chiến lược” và về lâu dài sẽ tạo ra những lợi thế lớn cho Airbus.

NĐ