Cuốn sách dày hơn 1.000 trang mang tên 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội do NXB Trẻ ấn hành bao gồm rất nhiều thông tin về Hà Nội của nhà Hà Nội học Nguyễn Vĩnh Phúc được coi là cuốn "bách khoa thư" cho độc giả.
(TT&VH) - Thấm thoắt đã gần một thập kỷ trôi qua, kể từ kỷ niệm 990 năm Thăng Long. Dịp đó, nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc cho ra mắt 5 tập sách với 400 mục - hỏi đáp về Thăng Long - Hà Nội, gây được tiếng vang lớn trong đông đảo bạn đọc, trở thành bộ sách công cụ lý thú để tìm hiểu về Thủ đô. Miệt mài tới nay, ông tiếp tục bổ sung thêm để cho ra mắt bộ sách mới với gần 1.000 mục hỏi - đáp về Thăng Long - Hà Nội… - xứng đáng là cuốn “bách khoa thư” hết sức tiện dụng và phổ cập của một nhà “Hà Nội học” đúng nghĩa.
1. Cuốn sách dày hơn 1.000 trang mang tên 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội do NXB Trẻ ấn hành bao gồm rất nhiều thông tin về Hà Nội (kể cả khu vực mở rộng), được chia thành 7 chuyên mục: Địa lý địa danh; Lịch sử sự kiện; Văn hóa giáo dục y tế; Văn học nghệ thuật; Danh nhân; Bác Hồ với Thủ đô Hà Nội; Kinh tế du lịch và thể thao... Cuốn sách cung cấp cho người đọc hầu như toàn bộ những kiến thức về: núi sông, non nước, đầm hồ, nhân vật sự kiện, lịch sử đấu tranh, văn hóa, địa chí... của Thủ đô.
Các thông tin ấy được trình bày một cách giản ước tiếp thu và dễ nắm bắt như một công cụ tra cứu, nhất là những bạn đọc trẻ bận rộn nhiều công chuyện.
Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc cho biết, trong hơn 1.000 trang sách thì có những mục nhiều người đã biết, nhưng cũng có những mục không phải ai cũng biết, đó là những phát hiện đến nay mới được công bố. Ví dụ như cuốn sách đưa ra sự phân biệt hai địa danh Cầu Giấy và Ô Cầu Giấy, đính chính một sai lầm trước đây cho rằng Thăng Long tứ trấn có từ thời nhà Lý. Ông đã chỉ ra bằng chứng xác thực cho thấy khái niệm Thăng Long tứ trấn thực sự xuất hiện từ thế kỷ 17 vì đền Cao Sơn (một trong tứ trấn) chỉ được xây dựng ở thế kỷ thứ 16 (?).
Hoặc như cuốn sách cũng chỉ ra địa điểm triều đình Tây Sơn tiếp đoàn sứ thần nhà Thanh khi sang nước ta lúc đó chính là đình Kiên Nghĩa. Nơi ấy hiện nay là ngôi nhà số 2A Nguyễn Hữu Huân. Cũng vậy sách cho biết vốn có một đền Quan Thánh ở đằng sau quán Trấn Vũ, hay ngọn núi đá ở chân Tháp Bút có tên là Độc Tôn chứ không phải là Ngọc Bội...
Với sự hiểu biết và gắn bó sâu sắc với Hà Nội, Nguyễn Vinh Phúc
được mời vào BGK Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội
Đồng thời 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội cũng giới thiệu cho các độc giả biết rõ hơn về các hoạt động kinh tế, văn hóa, y tế giáo dục, các cơ sở sản xuất, nhà máy: trường trung học đầu tiên, trường tư thục đầu tiên, trường đại học đầu tiên, nhà máy điện đầu tiên, bệnh viện đầu tiên, hội chợ đầu tiên; Tại sao lại gọi là chợ Hôm, chợ Đuổi; thế nào là phố Cấm Chỉ... đều là những vấn đề rất nhỏ nhưng thiết thực... Tác giả đã đưa ra một cách giải thích ngắn gọn nhưng đầy đủ.
2. Tác giả cho biết, vào năm 1998, chuẩn bị cho 990 năm Thăng Long - Hà Nội, NXB Trẻ có cử người ra Hà Nội tìm nhà văn Tô Hoài, nhờ nhà văn cho biết địa chỉ của ông. Nhân đấy ông đã soạn 5 tập hỏi đáp 1.000 năm Thăng Long với khoảng trên 400 mục. Nay, 10 năm qua đi, trong thời gian đó ông vẫn đọc sách, tra cứu, đi thực địa và hoàn thành thêm gần 500 mục mới. Với gần 1.000 mục chắt chiu trong hàng thập kỷ, 1.000 năm Thăng Long Hà Nội thực sự là một cuốn sách quý và giá trị đối với mỗi người khi muốn tìm hiểu một vấn đề nào đó về Hà Nội. Đây đích thực là cuốn bách khoa kịp thời được xuất bản vào dịp kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội.
Tuy nhiên tác giả Nguyễn Vinh Phúc cho biết là ông cũng vẫn còn một chút nuối tiếc khi chưa làm được sách dẫn, ít ra là về tên đất, tên người để bạn đọc dễ dàng tra cứu. Thật đáng tiếc.
Hoàng Điệp