Thượng Lâm - nét đẹp nguyên sơ và bình dị.
Chúng tôi tới thị trấn Na Hang khi vừa tối, trời mưa và có giông con đường ngoằn ngoèo qua vùng núi thấp, dòng Lô xanh ngắt buổi chiều, những cơn mưa kéo mình qua những ngọn núi, cây cối nghiêng mình trong gió.
(Bài dự thi) - Chúng tôi có 3 ngày đi thực hiện đề tài nhóm tại vùng du lịch sinh thái Na Hang mà điểm nhấn của chúng tôi là vùng lòng chảo Thượng Lâm. Trên thực tế chúng tôi chỉ có 1 ngày với vùng đất này, 2 ngày đi lại từ Hà Nội và Tuyên Quang. Tuy thời gian lưu lại Thượng Lâm rất ngắn ngủi song những kỉ niệm với con người và cảnh vật Thượng Lâm đã khiến chúng tôi không thể nào quên, vùng đất đã níu kéo chúng tôi bằng những điều gần gũi và mộc mạc nhất.
Chúng tôi tới thị trấn Na Hang khi vừa tối, trời mưa và có giông con đường ngoằn ngoèo qua vùng núi thấp, dòng Lô xanh ngắt buổi chiều, những cơn mưa kéo mình qua những ngọn núi, cây cối nghiêng mình trong gió. Đêm Na Hang mưa và buồn, cái hiu quạnh của phố núi càng làm tăng sức hấp dẫn của chuyến đi, đêm ấy Na Hang mất điện, ngồi bên nhau ở một nơi xa thấy thật gần gũi và ấm áp.
Sáng hôm sau chúng tôi bắt xe đi Thượng Lâm sớm, trời vẫn mưa nhẹ, con đường trở nên khó khắn hơn và cheo leo, chiếc xe có lúc như dựng ngược lên rồi lại lao xuống khi đổ đèo. Tới giữa ban sang thì trời tạnh, mặt trời bắt đầu lên sau những dãy núi xanh, vùng lòng chảo Thượng lâm hiện ra kĩ vĩ dưới ánh mặt trời, không còn là vách núi cao hay những những tàng cây rập rạp hai bên đường, thay vào đó là khung cảnh cuộc sống thật bình dị và tươi sáng, đang vào vụ lúa nên vùng lòng chảo tràn ngập một màu vàng no đủ, những nhà sàn ẩn mình trong góc núi, những người dân tộc Tày cần mẫn trên cánh đồng, một chú bò no cỏTất thảy như chào đón chúng tôi bằng chính sự mộc mạc và giản dị của cuộc sống, chúng tôi cố gắng quan sát để không bỏ qua bất cứ hình ảnh và âm thanh nào, tuyệt nhiên không có tiếng xe cộ hay những tòa nhà bê tong khô cứng, cứ như một giấc mơ của người từ lâu phải hứng chịu bụi bặm ồn ào và sự gấp gáp của phố phường lâu ngày bây giờ được thả mình, như một thước phim từng cảnh vật đẹp đẽ hiện ra, tràn căng những xúc giác lâu ngày ngủ quên.
99 Ngọn núi nơi đàn chim phượng hoàng bay về. Ảnh: Dihimi
Chúng tôi tìm tới nhà chủ tịch UBND xã Thượng Lâm, chú Chẩu Văn Dinh tiếp đón chúng tôi rất nhiệt tình, được biết chú Dinh là một trong những chủ tịch UBND tiêu biểu có nhiều đóng góp cho đời sống bà con vùng lòng chảo Thượng Lâm đã nhiều lần được lên TW báo cáo thành tích, chú không ngại ngần cung cấp những thông tin về xã, tiềm năng du lịch của vùng, rất hữu ích cho đề tài của chúng tôi. Chúng tôi may mắn được chú mời ở lại và thiết đãi như những vị khách quý nhất, chú khác hẳn với những chủ tịch xã khác mà tôi biết, chú rất chân tình và cởi mở, đậm tình người miền núi.
Buổi chiều chúng tôi bắt đầu đi thực địa tại bản Nà Tông và khu lòng hồ Thượng Lâm. Chúng tôi đi bộ qua bản Nà Tông ra tới khu lòng hồ được mệnh danh là “Hạ Long trên cạn”. Buổi trưa nay được nghe chú Dinh kể về truyền thuyết 100 con chim phượng hoàng và 99 ngọn núi bao quanh lòng chảo Thượng Lâm lại càng thấy vùng đất này có nhiều nét kì thú, nguyên sơ. Hơi thở của thế giới hiện đại như cũng nhường chỗ cho nơi đây, nâng niu và gìn giữ.
Những đợt gió mát làm tan hết mệt mổi khi lòng hồ dần hiện ra. Chúng tôi như ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của thiên nhiên ban tặng, giữa vùng núi cao núi đồi là long hồ xanh lanh lẽ, cây cối xanh tươi ven hồ, những dãy núi như uốn mình gìn giữ dòng chảy. Đã có nhiều lần đi Hạ Long kì quan của thế giới nhưng tôi vẫn cảm thấy ngỡ ngàng trước vẻ đẹo thật hoang sơ này, không phải là sự ồn ào của du khách hay các dịch vụ chen lấn, vẫn là núi, là mây, là hồ xanh thẳm, không gian của sự tĩnh lặng điểm bằng những chiếc mảng câu như những chiếc lá nhẹ nhàng buông trên mặt hồ.
Lòng hồ Thượng Lâm- Hạ Long trên cạn. Ảnh: Dihimi
Chiếc mảng câu lặng lẽ trên mặt hồ. Ảnh: Dihimi
Chúng tôi về bản Nà Tông lúc mọi người vẫn còn đi làm, bản vắng lặng, những nếp nhà sàn dựa mình vào núi, bóng dáng của những bà mẹ dân tộc lẫn vào dáng núi lặng lẽ và bình tâm. Chúng tôi bắt đầu tìm hiểu về cuộc sống và truyền thống của người dân, tìm vào nhà một người dân địa phương, chỉ có mấy bé gái ở nhà, thật bất ngờ khi các em rất cởi mở tiếp đón chúng tôi, sự e ngại ban đầu rồi cũng qua đi. Các em rất hồn nhiên. Chúng tôi được biết về khung cửi của người Tày, tập tục dệt thổ cẩm cho con gái lấy chồng. Thổ cẩm của người Tày ở Thượng Lâm không để bán chỉ là để gìn giữ truyền thống gia đình, đó là món quà mang tình mẫu tử thiêng liêng, gửi gắm của người mẹ cho con gái ngày đi lấy chồng. Mấy bạn nữ trong nhóm tôi được thử trang phục truyền thống của người Tày, được ngồi vào khung cửi để cảm nhận sự tỉ mẩn và tinh tế trong việc làm ra những tẩm thổ cẩm màu sắc. Chúng tôi còn được thưởng thức cốm mới, hạt gạo làm nên cốm vùng long chảo dẻo và đậm đà tình người, cả gia đình quây quần với những vị khách xa lạ mà thật gần gũi. Chúng tôi rời bản Nà Tông trong sự tiếc nuối và kính trọng con người cuộc sống không quên mang theo những hạt cốm dẻo thơm về cho thành phố bạn bè.
Khu vực lòng hồ bao quanh là những dãy núi xanh. Ảnh: Dihimi
Về lại nhà chú Dinh chủ tịch, bữa cơm tối trên nhà sàn mang đầy phong vị miền sơn cước, măng rừng, trám bùi, thịt sóc và nhất là rượu ngô ngây ngất. Chúng tôi say trong men rượu ngô hòa với mật ong rừng. Chú Dinh nói chỉ những vị khách quý nhất mới được uồng thứ rượu bùa mê này. Rượu đã ngà ngà, chúng tôi được nghe những câu chuyện về vùng đất Thượng Lâm kì bí, chuyện ngày xưa con trai trèo vào cột nhà người con gái để tỏ tình. Miền Thượng Lâm miền gái đẹp đắm say lòng người "mận Hồng Thái - gái Thượng Lâm", lễ hội Lồng Tồng đậm đà bản sắc. Chúng tôi chìm vào giấc ngủ trong men say rượu ngô, những câu chuyện kì bí, những cánh chim phượng hoàng bay về.
Chia tay Thượng Lâm trong buổi sáng sương mù giăng trên 99 ngọn núi, nhớ mãi về một vùng đất giàu tình người, cảnh vật nên thơ, qua ô kính những nếp nhà sàn, mùi thơm của rượu ngô như mời mọc một lần khác trở lại nơi này.
Chúng tôi tới thị trấn Na Hang khi vừa tối, trời mưa và có giông con đường ngoằn ngoèo qua vùng núi thấp, dòng Lô xanh ngắt buổi chiều, những cơn mưa kéo mình qua những ngọn núi, cây cối nghiêng mình trong gió. Đêm Na Hang mưa và buồn, cái hiu quạnh của phố núi càng làm tăng sức hấp dẫn của chuyến đi, đêm ấy Na Hang mất điện, ngồi bên nhau ở một nơi xa thấy thật gần gũi và ấm áp.
Sáng hôm sau chúng tôi bắt xe đi Thượng Lâm sớm, trời vẫn mưa nhẹ, con đường trở nên khó khắn hơn và cheo leo, chiếc xe có lúc như dựng ngược lên rồi lại lao xuống khi đổ đèo. Tới giữa ban sang thì trời tạnh, mặt trời bắt đầu lên sau những dãy núi xanh, vùng lòng chảo Thượng lâm hiện ra kĩ vĩ dưới ánh mặt trời, không còn là vách núi cao hay những những tàng cây rập rạp hai bên đường, thay vào đó là khung cảnh cuộc sống thật bình dị và tươi sáng, đang vào vụ lúa nên vùng lòng chảo tràn ngập một màu vàng no đủ, những nhà sàn ẩn mình trong góc núi, những người dân tộc Tày cần mẫn trên cánh đồng, một chú bò no cỏTất thảy như chào đón chúng tôi bằng chính sự mộc mạc và giản dị của cuộc sống, chúng tôi cố gắng quan sát để không bỏ qua bất cứ hình ảnh và âm thanh nào, tuyệt nhiên không có tiếng xe cộ hay những tòa nhà bê tong khô cứng, cứ như một giấc mơ của người từ lâu phải hứng chịu bụi bặm ồn ào và sự gấp gáp của phố phường lâu ngày bây giờ được thả mình, như một thước phim từng cảnh vật đẹp đẽ hiện ra, tràn căng những xúc giác lâu ngày ngủ quên.
Chúng tôi tìm tới nhà chủ tịch UBND xã Thượng Lâm, chú Chẩu Văn Dinh tiếp đón chúng tôi rất nhiệt tình, được biết chú Dinh là một trong những chủ tịch UBND tiêu biểu có nhiều đóng góp cho đời sống bà con vùng lòng chảo Thượng Lâm đã nhiều lần được lên TW báo cáo thành tích, chú không ngại ngần cung cấp những thông tin về xã, tiềm năng du lịch của vùng, rất hữu ích cho đề tài của chúng tôi. Chúng tôi may mắn được chú mời ở lại và thiết đãi như những vị khách quý nhất, chú khác hẳn với những chủ tịch xã khác mà tôi biết, chú rất chân tình và cởi mở, đậm tình người miền núi.
Buổi chiều chúng tôi bắt đầu đi thực địa tại bản Nà Tông và khu lòng hồ Thượng Lâm. Chúng tôi đi bộ qua bản Nà Tông ra tới khu lòng hồ được mệnh danh là “Hạ Long trên cạn”. Buổi trưa nay được nghe chú Dinh kể về truyền thuyết 100 con chim phượng hoàng và 99 ngọn núi bao quanh lòng chảo Thượng Lâm lại càng thấy vùng đất này có nhiều nét kì thú, nguyên sơ. Hơi thở của thế giới hiện đại như cũng nhường chỗ cho nơi đây, nâng niu và gìn giữ.
Những đợt gió mát làm tan hết mệt mổi khi lòng hồ dần hiện ra. Chúng tôi như ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của thiên nhiên ban tặng, giữa vùng núi cao núi đồi là long hồ xanh lanh lẽ, cây cối xanh tươi ven hồ, những dãy núi như uốn mình gìn giữ dòng chảy. Đã có nhiều lần đi Hạ Long kì quan của thế giới nhưng tôi vẫn cảm thấy ngỡ ngàng trước vẻ đẹo thật hoang sơ này, không phải là sự ồn ào của du khách hay các dịch vụ chen lấn, vẫn là núi, là mây, là hồ xanh thẳm, không gian của sự tĩnh lặng điểm bằng những chiếc mảng câu như những chiếc lá nhẹ nhàng buông trên mặt hồ.
Chúng tôi về bản Nà Tông lúc mọi người vẫn còn đi làm, bản vắng lặng, những nếp nhà sàn dựa mình vào núi, bóng dáng của những bà mẹ dân tộc lẫn vào dáng núi lặng lẽ và bình tâm. Chúng tôi bắt đầu tìm hiểu về cuộc sống và truyền thống của người dân, tìm vào nhà một người dân địa phương, chỉ có mấy bé gái ở nhà, thật bất ngờ khi các em rất cởi mở tiếp đón chúng tôi, sự e ngại ban đầu rồi cũng qua đi. Các em rất hồn nhiên. Chúng tôi được biết về khung cửi của người Tày, tập tục dệt thổ cẩm cho con gái lấy chồng. Thổ cẩm của người Tày ở Thượng Lâm không để bán chỉ là để gìn giữ truyền thống gia đình, đó là món quà mang tình mẫu tử thiêng liêng, gửi gắm của người mẹ cho con gái ngày đi lấy chồng. Mấy bạn nữ trong nhóm tôi được thử trang phục truyền thống của người Tày, được ngồi vào khung cửi để cảm nhận sự tỉ mẩn và tinh tế trong việc làm ra những tẩm thổ cẩm màu sắc. Chúng tôi còn được thưởng thức cốm mới, hạt gạo làm nên cốm vùng long chảo dẻo và đậm đà tình người, cả gia đình quây quần với những vị khách xa lạ mà thật gần gũi. Chúng tôi rời bản Nà Tông trong sự tiếc nuối và kính trọng con người cuộc sống không quên mang theo những hạt cốm dẻo thơm về cho thành phố bạn bè.
Về lại nhà chú Dinh chủ tịch, bữa cơm tối trên nhà sàn mang đầy phong vị miền sơn cước, măng rừng, trám bùi, thịt sóc và nhất là rượu ngô ngây ngất. Chúng tôi say trong men rượu ngô hòa với mật ong rừng. Chú Dinh nói chỉ những vị khách quý nhất mới được uồng thứ rượu bùa mê này. Rượu đã ngà ngà, chúng tôi được nghe những câu chuyện về vùng đất Thượng Lâm kì bí, chuyện ngày xưa con trai trèo vào cột nhà người con gái để tỏ tình. Miền Thượng Lâm miền gái đẹp đắm say lòng người "mận Hồng Thái - gái Thượng Lâm", lễ hội Lồng Tồng đậm đà bản sắc. Chúng tôi chìm vào giấc ngủ trong men say rượu ngô, những câu chuyện kì bí, những cánh chim phượng hoàng bay về.
Chia tay Thượng Lâm trong buổi sáng sương mù giăng trên 99 ngọn núi, nhớ mãi về một vùng đất giàu tình người, cảnh vật nên thơ, qua ô kính những nếp nhà sàn, mùi thơm của rượu ngô như mời mọc một lần khác trở lại nơi này.
Đinh Hiếu Minh
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN