thethaovanhoa.vn

Mùa xuân thứ 99 của NSND Phùng Há

01/05/2009 15:00 GMT+7

99 tuổi là cột mốc không dễ đạt được ở một đời người nhất là với người nghệ sĩ. Thế nhưng thời gian có vẻ không dễ gì khuất phục được NSND Phùng Há khi 30/4/2009 này đã là sinh nhật lần thứ 99 của bà.

(TT&VH) - 99 tuổi là cột mốc không dễ đạt được ở một đời người nhất là với người nghệ sĩ. Thế nhưng thời gian có vẻ không dễ gì khuất phục được NSND Phùng Há khi 30/4/2009 này đã là sinh nhật lần thứ 99 của bà. Sức sống của bà vẫn mạnh mẽ như sức hút từ những nhân vật cô Lựu, luật sư, Lữ Bố… mà bà đã diễn cách nay nửa thế kỷ. Hôm qua (30/4) đã diễn ra lễ mừng thọ bà trong không khí thân mật ấm cúng và ngày trước đó, chúng tôi và một số nghệ sĩ đã có cuộc gặp gỡ bà tại nhà riêng…

Xem cụ bà nghệ sĩ múa bộ Lữ Bố

99 tuổi, cô Bảy - mọi người vẫn trìu mến gọi bà như thế - không còn giữ được sức khỏe cũng như sự minh mẫn mà cách đây không lâu bà đã có được. Chị Thủy, cháu ngoại bà, cho biết: “Cách đây khoảng 3 năm là bà không còn nghe, thấy gì được nữa nên không còn coi hát được. Bây giờ thì bà như em bé vậy. Ngủ suốt ngày, thức dậy thì ăn, ăn xong lại ngủ. Bà hầu như không nói được, cũng không còn đủ tỉnh táo để trả lời nhà báo đâu”.
 
Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó CT UBND TP.HCM tặng khánh mừng thọ NSND Phùng Há
 
Những lời của chị Thủy quả thật khiến tôi có phần nản lòng khi muốn phỏng vấn bà. Có lẽ bà là tên tuổi duy nhất thuộc lớp nghệ sĩ tiền phong của sân khấu cải lương còn “ở lại” đến ngày hôm nay. Tuy nhiên tôi vẫn mong được một lần gặp bà và tôi đã vô cùng may mắn khi bắt gặp được những khoảnh khắc xuất thần lúc bà nhớ về những phút giây được đứng trên sân khấu.

Nhưng khi MC Thanh Bạch cùng một vài văn nghệ sĩ đến chúc mừng sinh nhật, hát tặng bà và gợi lại vai diễn mà bà yêu thích nhất là Lữ Bố thì bà lại tươi tỉnh và linh hoạt hẳn lên. Bà bắt đầu nói, yếu ớt thôi nhưng rất hào hứng: “Từ hồi mà tui đóng Lữ Bố ra đường ai cũng kêu Bố ơi Bố, mỗi lần bước ra sân khấu là khán giả vỗ tay khen rào rào. Khi đứng trên sân khấu thì mình phải đặt tâm hồn mình vào nhân vật, phải thật sự nhập vào nhân vật đó. Như tui đóng kép thì tui là kép chứ không còn là Phùng Há nữa. Mà kép thì phải có bộ của kép, nó phải dũng mãnh. Khi diễn phải kết hợp cả biểu cảm nét mặt với động tác chứ không chỉ trơ cái mặt. Như Lữ Bố thì phải vầy” - rồi bà đột nhiên múa bộ tay của Lữ Ôn Hầu làm mọi người đều ngạc nhiên, dù tay run nhưng bộ của bà vẫn còn “chuẩn” quá, vẫn cho thấy được sự mạnh mẽ, dứt khoát của bộ kép.

“Còn Thanh Nga đóng Điêu Thuyền, Nga là đào thì bộ phải uyển chuyển, vầy nè” - bà lại chuyển tay sang bộ đào với những động tác thật nhẹ nhàng thể hiện sự nữ tính. Nhìn đôi tay bà biết được đó từng là một đôi tay đẹp “lả lướt” trong các vai đào và cũng rất “cứng cỏi” trong những vai kép. “Phải hoàn toàn nhập vai, có nhập vai thì diễn mới hay khán giả mới khen được, có đúng không? Lữ Bố thì động tác phải mạnh”, bà lại múa bộ Lữ Bố, rồi “hây” bà bất thần vỗ tay rồi đá chân làm mọi người giật mình.

Cải lương mỗi thời mỗi khác

Lúc này bà đã thật sự trở lại là một Phùng Há của sân khấu, có cảm tưởng trong bà bây giờ chỉ có hình ảnh của sân khấu ngày xưa, một sân khấu đẹp lung linh khi bà còn là Lữ Bố hí Điêu Thuyền (vở Phụng Nghi đình), còn là An Lộc Sơn si tình Dương Quý Phi (vở Tình sử Dương Quý Phi), còn là cô Lựu với cuộc đời cay đắng (Đời cô Lựu), còn là luật sư bảo vệ công lý (Đoạn tuyệt)... “Mình là người của sân khấu, thèm hát lắm nhưng mà yếu đuối rồi không hát được nữa. Khi lên sân khấu thì mình phải là chính nhân vật đó”, bà lại nói.
 
NSND Phùng Há trong vai An Lộc Sơn

Khi nhắc lại những học trò mà bà từng truyền nghề, bà cười: “Nói dạy thì không dám. Mình chỉ là người đi trước, nhiều kinh nghiệm rồi giúp lại cho các bạn những gì mình đã nghiên cứu được thôi. Nhiều đứa tới thăm tui lắm nhưng tụi nó tới nhiều quá cũng mệt. Mình già yếu rồi, đụng đâu cũng đau hết”. Khi được hỏi có phải cải lương bây giờ dở hơn ngày xưa hay không bà suy nghĩ khá lâu rồi cũng thều thào: “Cải lương mỗi thời mỗi khác. Không thể nói thời nào hay hơn. Nói bây giờ không hay là không được. Khi diễn phải đặt tâm hồn mình vào nhân vật, phải toàn tâm toàn ý hòa vào nhân vật thì diễn mới hay, mới được khán giả khen”.

Bà nhắc lại việc người nghệ sĩ phải hoàn toàn nhập vai. Có lẽ đây là “bí quyết” đã tạo nên tên tuổi Phùng Há lẫy lừng và mỗi khi được khơi gợi về sân khấu bà lại lặp đi lặp lại như một lời tâm niệm và cũng có thể hiểu đó là lời nhắn nhủ với các nghệ sĩ trẻ hôm nay: “phải nhập vai, có nhập vai thì khán giả mới thích”.
 
Sáng qua 30/4, tại chùa Nghệ sĩ (Nhật Quang tự, Gò Vấp, TP.HCM) đã long trọng tổ chức mừng sinh nhật 99 tuổi của nữ NSND Phùng Há, một trong những nghệ sĩ tiền phong của sân khấu cải lương. Rất đông nghệ sĩ cùng khán giả khắp nơi đã đến chúc mừng sinh nhật “cô Bảy Phùng Há”. Đại diện chính quyền TP.HCM, bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, đã đến chúc mừng và tặng khánh mừng thọ NSND Phùng Há. Một chương trình văn nghệ đặc sắc đủ thể loại: Cải lương, ca nhạc, ảo thuật, múa, xiếc... với sự góp mặt của nhiều nghệ sĩ: MC Thanh Bạch, NSƯT Thanh Ngân, Phượng Loan, nghệ sĩ Tâm Tâm, Khánh Tuấn, Hồng Tơ, nghệ sĩ kèn Tòng Sơn... đã diễn ra như một món quà các nghệ sĩ gởi đến cô Bảy.
 
Ninh Lộc
 
 
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN