Nhiếp ảnh truyền thống đang bị nhiếp ảnh đồ họa "xâm lấn"!

(TT&VH) - Đã có rất nhiều những “lời ra tiếng vào” xung quanh một số cuộc thi ảnh về chuyện sử dụng kỹ thuật photoshop để can thiệp vào nội dung và chất lượng của tác phẩm dự thi. Không ít người cho rằng những bức ảnh đó là “không thật” và tác giả của chúng thậm chí còn bị cho là thiếu trung thực.

Trong một hội thảo nhiếp ảnh được tổ chức gần đây, ông Vũ Quốc Khánh - giảng viên khoa Nhiếp ảnh (Trường ĐH SK & ĐA) cho rằng những bức ảnh nói trên thuộc dòng nhiếp ảnh đồ họa, có vị thế riêng, song cần phân biệt rõ với dòng nhiếp ảnh truyền thống. TT&VH đã có cuộc trao đổi với ông để làm rõ vấn đề này.

Nhiếp ảnh truyền thống: phải hạn chế “vay mượn” đồ họa

* Thưa ông, tại sao chúng ta cần phân biệt rõ bản chất dòng nhiếp ảnh đồ họa với nhiếp ảnh truyền thống?

- Ảnh đồ họa là một loại hình nhiếp ảnh nghệ thuật được tạo dựng bởi những ý tưởng sáng tạo của tác giả để tạo ra một tác phẩm nghệ thuật dựa trên những đường nét, mảng khối, màu sắc của một hay nhiều bức ảnh hợp thành nhằm thực hiện và truyền đạt tâm tư, tình cảm, chủ kiến của mình về một đề tài hay một vấn đề quan tâm.

Tác phẩm Cứu của Phạm Dực

Có thể nói ý tưởng sáng tạo là đặc điểm cơ bản nhất của ảnh đồ họa. Trong cuộc sống, chúng ta cần phân biệt rõ bản chất của hai dòng nhiếp ảnh này để có sự áp dụng chính xác và đạt được hiệu quả cao nhất trong từng lĩnh vực cụ thể, tùy theo mục đích sử dụng của tác giả.

* Hình như trong thực tế, người ta thường nhầm lẫn giữa hai dòng nhiếp ảnh này, cho nên mới có những nghi ngờ, thắc mắc về chuyện ảnh giả, ảnh thật...?

- Hiện nay, tồn tại một thực tế là nhiếp ảnh truyền thống của chúng ta đang bị “xâm lấn” bởi kỹ thuật xử lý của nhiếp ảnh đồ họa, vì tác giả muốn tác phẩm của mình phải đẹp hơn, hoàn hảo hơn ở tất cả các chi tiết. Tất nhiên, chúng ta không thể phủ nhận rằng hai dòng nhiếp ảnh này có thể “vay mượn” giao thoa lẫn nhau. Nhưng giao thoa như thế nào và “vay mượn” đến mức nào mới là điều đáng nói.

* Được biết nhiếp ảnh đồ họa xuất hiện từ rất lâu trên thế giới, còn ở Việt Nam nó xuất hiện từ bao giờ và hiện nay đang phát triển tới đâu thưa ông?

- Chắc nhiều người sẽ rất bất ngờ khi biết rằng nhiếp ảnh đồ họa đã xuất hiện và được ứng dụng từ rất lâu trên thế giới, khi mà tin học còn đang được nghiên cứu và chưa phổ biến rộng rãi.

Ở Việt Nam, nó xuất hiện vào khoảng đầu những năm 80, nhưng thực sự khởi sắc trong chục năm trở lại đây. Tuy nhiên, phải nói thẳng ra rằng, so với thế giới thì nhiếp ảnh đồ họa Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn “mày mò” mà thôi, tức là chưa có định hướng rõ ràng và cụ thể do chưa tìm ra bản chất cũng như mục tiêu. Dòng nhiếp ảnh đồ họa hiện nay mới phát triển đến giai đoạn “lưng chừng”, tuy đã vượt qua “điểm xuất phát” ban đầu nhưng chưa vươn tới đỉnh cao của những thành công thực sự.

* Theo đánh giá chủ quan từ cái nhìn của một người có nhiều năm nghiên cứu về nhiếp ảnh, ông thấy nước ta có những thuận lợi và khó khăn gì để phát triển dòng nhiếp ảnh đồ họa?

Song bên cạnh đó, vẫn tồn tại một khó khăn lớn. Đó chính là việc đào tạo nguồn nhân lực chưa thực sự mang lại kết quả như mong muốn. Việc sáng tạo một tác phẩm đồ họa không phải ai cũng làm được, phải học mới có thể cho ra đời những sản phẩm có chất lượng. Trong khi đó, khâu đào tạo, nghiên cứu, tài liệu tham khảo của chúng ta chưa đáp ứng đầy đủ.

- Đứng ở vai trò là một giảng viên, tôi nghĩ nhà trường nên mở một lớp nhiếp ảnh đồ họa riêng. Còn nếu điều kiện chưa cho phép làm được như vậy thì trong quá trình giảng dạy cũng nên đề cập đến những kiến thức cơ bản nhất về ảnh đồ họa như khái niệm, đặc điểm, bản chất để sinh viên có cơ hội học tập, nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này.

Trong cuộc sống có rất nhiều bạn yêu thích ảnh đồ họa, nhưng do chưa hiểu rõ bản chất nên mới chỉ dừng lại ở niềm say mê, thích thú chỉnh sửa, cắt ghép các bức ảnh. Nếu được định hướng và đào tạo thì chắc chắn chúng ta sẽ có một đội ngũ các họa sĩ nhiếp ảnh không chỉ hùng hậu về mặt số lượng mà còn bài bản về mặt chuyên môn.