Đất đã chật, người đã đông
Do nhu cầu của thị trường những nhóm biên kịch điện ảnh mọc lên nhiều như nấm, nhưng số lượng không phải lúc nào cũng đi kèm chất lượng. TT&VH đã có cuộc trao đổi với nhóm biên kịch Lưỡng Hà Song Thủy.
(TT&VH Cuối tuần) - Có bước khởi đầu chuyên nghiệp hơn, nhóm biên kịch Lưỡng Hà Song Thủy (Hà Nội), gồm 4 thành viên, ra đời năm 2006, khi khóa học Lý luận và biên kịch điện ảnh đầu tiên do quĩ Ford tài trợ đặt tại trường ĐHKHXH&NV chuẩn bị kết thúc.
- Nhóm Lưỡng Hà Song Thủy ban đầu gồm 4 thành viên, theo lời của nhà biên kịch Nguyễn Quang Lập là làm cho... vui với bộ kịch bản Âm tính dài 20 tập. Nhưng quá trình làm kịch bản thực sự ăn ý và hiệu quả đã khiến chúng tôi nảy ra ý tưởng lập nhóm. Sau một thời gian, nhóm đã bổ sung thành viên lên tới cả chục người, tiếp tục nhiều kịch bản “dài hơi” như: Một ngày không có em (87 tập), Lập trình cho trái tim (40 tập)... Đầu năm 2008, nhà văn Nguyễn Quang Lập và chúng tôi quyết định lập công ty kịch bản (Scripts) và có thêm những thành viên mới từ khóa biên kịch thứ 2. Đây là thời gian mà các bộ kịch bản Hãy yêu em lần nữa, Tiếng dương cầm trên biển, Tuổi yêu, Con đường hạnh phúc, Siêu thị Tình yêu ra đời... Sau này, để phù hợp với sự thay đổi nhân sự và hướng phát triển của công ty, công ty kịch bản chính thức chuyển tên thành công ty SMedia.
Bên cạnh việc chính là biên kịch ở công ty, các cá nhân cũng có người vẫn tiếp tục học cao học, làm báo hoặc làm việc ở nhà xuất bản...
* Có nhận xét, giờ là thời của phim truyền hình và những nhóm viết kịch bản đang mọc lên như... nấm sau mưa...
* Một số kịch bản phim truyền hình của những người trẻ viết thời gian gần đây bị đánh giá là dở vì người ta cho rằng, người viết trẻ thiếu vốn sống.
- Trẻ thì bao giờ cũng được xem là thiếu kinh nghiệm sống, thiếu vốn sống. Thực ra đó là điều tất yếu mà mỗi người biên kịch trẻ khi bước vào nghề này phải xác định, và họ chỉ có thể nỗ lực “cải thiện” nó... Nhưng mặt khác, cũng cần thấy rằng, biên kịch trẻ cũng có những ưu điểm riêng. Họ có cách nhìn “trẻ”, cách tiếp cận “trẻ” với đời sống. Không thể phủ nhận, hàng loạt bộ phim truyền hình dài tập với những câu chuyện tình yêu, lập nghiệp, vào đời, hôn nhân... đã tạo nên một diện mạo đa dạng hơn cho phim truyền hình Việt, dựng nên bức tranh sống động về chính giới trẻ hiện nay. Tất nhiên, nhiều bộ phim chưa được như người xem kỳ vọng, chưa sâu, chưa tới độ, cách xây dựng câu chuyện giản đơn, cách giải quyết vấn đề hời hợt vội vàng... Tôi cho rằng kinh nghiệm sống không phải là vấn đề mấu chốt quyết định sự hay hay dở của một kịch bản, một bộ phim, mà cái quyết định là thái độ làm việc của họ. Trong guồng quay của công nghệ truyền hình hiện tại, người biên kịch sẽ có những ràng buộc nhất định với nhà sản xuất, đặc biệt về mặt thời gian. Họ không có thời gian đào sâu, chuyên tâm vào vấn đề mà kịch bản đặt ra... Đối diện với thực tế đó, nhà biên kịch không thể đặt mình ở cái tôi nghệ sĩ ngẫu hứng sáng tạo được, họ phải xác lập cho mình một lối làm việc thực sự nghiêm túc và khoa học, và khi đã xác định đây là “nghề” của mình, thì phải có một lương tâm nghề nghiệp thực sự.
* Nghề biên kịch hiện giờ cũng là nghề cạnh tranh khốc liệt?
- Trong thời gian gần đây, số lượng những người tham gia biên kịch phim truyền hình tăng vùn vụt. Đồng nghĩa với điều đó, cũng là tính cạnh tranh giữa các nhà biên kịch, giữa các nhóm biên kịch được đẩy cao lên. Thực tế, đây cũng là một yếu tố kích thích để các nhà sản xuất có nhiều lựa chọn, còn các nhà biên kịch buộc phải tự nâng cao giá trị của mình qua những sản phẩm họ viết. Vì ở nơi “đất chật người đông”, nếu không có năng lực thực sự, bạn cũng sẽ nhanh chóng bị đào thải.
>> Bài 4: Biên kịch phim truyền hình "Hot" hay "Hót"?
Hoàng Lê (thực hiện)