Đi tìm mộ chồng

(Bài dự thi) - Bà đã dằn lòng mà vẫn bật lên thành tiếng khóc khi tìm thấy ngôi mộ tập thể của 3 chiến sĩ (trong đó có chồng bà) tại nghĩa trang thị trấn Đắl Mil (huyện Đắc Mil, Đắc Nông). Không đau đớn sao được, khi bà đã vất vả, mỏi mòn cùng con cháu đi khắp các tỉnh miền Đông Nam bộ và Tây Nguyên suốt bao nhiêu năm vẫn không thấy. Mái đầu đã bạc trắng, sức khỏe đã “xế chiều” bà chỉ mong tìm thấy “nắm xương” còn sót lại của ông để “đón” ông về và báo cáo cho ông biết “tâm nguyện” của ông đã được bà và con cháu thực hiện trọn vẹn. Đến khi xác định được vị trí ông hi sinh thì hài cốt của ông đã hòa lẫn thân xác của 2 đồng đội cùng tổ chiến đấu.

Nhìn lên bàn thờ không có di ảnh của chồng mà chỉ có những nén nhang trầm đang nghi ngút tỏa hương thơm, giọng bà như nghẹn lại. Bà chậm dãi kể lại hành trình đi tìm mộ chồng. Người con cả cùng bà cứ đi và hỏi thăm, rồi cuối cùng lại trở về quê và may mắn gặp được một đồng đội nhập ngũ cùng đợt với ông. Biết được đơn vị của chồng, bà và người con cả lại hối hả lên vùng Tây Nguyên. Nhờ được chính quyền địa phương tra cứu sổ lưu trữ nơi tập kết các phần mộ liệt sĩ vô danh và các di vật do người dân đào được nên gia đình đã xác định chính xác ngôi mộ tập thể 3 liệt sĩ có hài cốt của chồng bà.

Mắt bà nhòa lệ kể lại: “Mẹ con tôi đi tìm anh ấy mãi, đến lúc thấy mộ thì không thể tách anh ấy rời khỏi đồng đội được. Theo người dân kể lại thì có một nhóm người đi đào sắt phế liệu, họ đã đào được một hố có 3 hài cốt, một theo tư thế đứng, 2 ở tư thế ngồi bên cạnh súng máy cao xạ 12ly7 và một số di vật khác… Sau đó, hài cốt anh ấy và 2 đồng đội được quy tập mai táng tại nghĩa trang thị trấn Đắc Mil. Mẹ con tôi chỉ biết thắp nhang lên ngôi mộ tập thể khắc tên “Liệt sĩ vô danh”. Chắp tay trước mộ, tôi đã báo cáo cho anh ấy biết mọi việc của gia đình từ ngày anh ấy ra đi…”

Một căn phòng ngăn nắp, sạch sẽ rộng chừng 25 m2 để thờ Bác hướng ra tiền sảnh cũng rộng khoảng 25 m2 thoáng mát, đầy sắc hoa. Trên bàn thờ là bức tượng của Bác được đúc bằng đồng. Trước lư hương là đĩa hoa vẫn còn tươi, trái cây đủ loại và những nén nhang đang cháy dở, … Những điều đó đã nói lên lòng kính trọng Bác vô bờ bến của người vợ liệt sĩ ấy.

Ngoài tiền sảnh có nhiều chậu kiểng hoa nở quanh năm, hai ghế đá dài để hằng đêm gia đình ngồi chuyện trò, hóng mát. Vì tuổi già ít ngủ nên sáng nào bà cũng dậy sớm, mở cửa phòng thờ Bác để quét dọn, lau chùi bàn thờ, tủ, ghế sạch sẽ. Rồi chọn những bông mẫu đơn, hoa cúc, hoa lài, …đẹp nhất, bà hái đặt vào đĩa dâng lên bàn thờ cúng Bác. Một ngày bà thắp nhang bàn thờ Bác 2 lần, sáng vào lúc 5 giờ 30 và chiều cũng vào 5 giờ 30 phút.

Vẻ mặt ngời sáng bà cho biết: “Khi còn khỏe, con cháu đưa đi thăm lăng Bác ở Hà Nội, nhà Bác ở Làng Sen và Bến Nhà Rồng. Tôi rất thích và lại thấy tiếc cho ông nội của các cháu đã hy sinh không được đi tham quan những nơi có giá trị văn hóa lịch sử như thế. Bây giờ sức yếu, lại thêm bệnh tật nên không thể đi thăm viếng Bác được nữa nhưng có phòng thờ Bác ngay trong nhà khiến tôi cảm thấy cũng mãn nguyện lắm rồi vì 1 năm tôi có cả 365 ngày cúng Bác”.

Nói đến đây, bà bỗng trầm ngâm, ánh mắt nhìn về xa xăm như hồi tưởng lại những lời tâm tình của người chồng trong cái đêm chia tay cuối cùng. Là người vợ ai chẳng muốn được gần chồng để được yêu thương và cùng nhau san sẻ công việc, gia đình. Và, bà cũng không là ngoại lệ. Biết được nỗi niềm ấy của vợ, người chồng đã thủ thỉ vào tai vợ khi các con đã ngủ say: “Bác Hồ đã phải bôn ba khắp chốn để tìm đường cứu nước. Vợ chồng mình còn trẻ phải cùng mọi người làm theo con đường mà Bác đã vạch ra để chiến đấu giải phóng đất nước. Sau ngày chiến thắng, anh sẽ trở về, làm ăn khấm khá, anh sẽ dựng một gian nhà lưu niệm về Bác…”