Phủ xanh Mặt trăng: Không phải là viễn tưởng!

(TT&VH) - Các nhà khoa học Mỹ vừa công bố tham vọng đưa một loại cây lên trồng trên Mặt trăng. Đây là bước đi nhỏ đầu tiên trong nỗ lực lớn hơn nhằm xanh hóa "chị Hằng" và những hành tinh khác như sao Hỏa.

Chủ tịch Paragon, Jane Poynter và “nhà kính” mini do hãng chế tạo ra

Ốc đảo mặt trăng

Trong hàng thập kỷ qua, bữa ăn của các phi hành gia chỉ là những thứ dạng bột khô đông lạnh hoặc bột sền sệt đơn điệu. Nhưng giờ đây người ta muốn thêm vào đó chút rau tươi lấy từ các nhà kính mini đặt trên mặt trăng. Paragon Space Development Corporation, một công ty ở Arizona và là một đối tác trong nhiều dự án lớn của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã vừa công bố kế hoạch tham vọng trồng cây xanh và tương lai là rau củ trên Mặt trăng.

Để làm được điều này Paragon dự định sẽ đưa một nhà kính mini lên Mặt trăng. Đây là một thiết bị trông giống như một lọ mứt cao 46cm, có khung nhôm bao bọc. Nó được thiết kế để có thể hạ cánh an toàn trên mặt trăng và bảo vệ hạt giống bên trong, giúp chúng lớn lên bình thường. Paragon gọi sản phẩm đầu tay của họ là "Ốc đảo cung trăng" (Lunar Oasis). Bước đầu Paragon muốn thí nghiệm trồng các cây thuộc họ cải và loại cây đầu tiên họ đưa lên mặt trăng là cây mù tạt Brassica.

Ý tưởng xây dựng nhà kính trên Mặt trăng xuất phát từ mô hình nhà kính trồng rau ở Nam cực. Trong điều kiện môi trường khắc nghiệt ở Nam cực với áp suất thấp và nhiệt độ khắc nghiệt, thường xuyên ở dưới âm 100 độ C, nhà kính Nam cực đã giúp các nhà khoa học làm việc tại đây thường xuyên có các loại rau tươi trong bữa ăn như cà chua, hạt tiêu, rau diếp... Nhà kính đã hoạt động ổn định trong suốt 5 năm qua. Mỗi tuần, nhà kính này sản xuất được khoảng 27 kg rau xanh, đủ cung cấp cho 75 nhà khoa học hai bữa salad mỗi ngày.

Trụ sở công ty Paragon ở Arizona

Mù tạt, hoa và tảo biển

Theo kế hoạch của Paragon, nhà kính mini sẽ lên mặt trăng cùng tàu thăm dò Odyssey Moon vào năm 2012. Khi nhà kính này hạ cánh, các hạt giống mù tạt sẽ đâm chồi, phát triển thành cây, nở 6 bông hoa và kết thúc vòng đời. Trong khi ở Trái đất phải mất hai tuần để một hạt mù tạt Brasicca nở thành hoa thì ở trên Mặt trăng, quãng thời gian đó rút lại chỉ còn một đêm. Đây cũng là lý do để hạt giống này được lựa chọn làm loại cây đầu tiên được đưa lên mặt trăng.

Tuy nhiên kế hoạch hiện vẫn gặp nhiều vướng mắc. Trước tiên, nhóm nghiên cứu vẫn chưa thể tìm được cách vừa chặn các tia vũ trụ độc hại, vừa giúp cây quang hợp tốt trong nhà kính mini. Người ta cũng chưa rõ môi trường trọng lực yếu của mặt trăng (chỉ bằng 1/6 trọng lực Trái đất) sẽ tác động như thế nào đến sự tăng trưởng của cây. 

Sau khi trồng cây mù tạt thành công, Paragon sẽ có kế hoạch trồng hoa và nuôi tảo biển trên mặt trăng vào năm 2014. Các tham vọng của Paragon không phải không có cơ sở. Paragon hiện là nhà cung cấp chính các thiết bị hỗ trợ sự sống và kiểm soát môi trường. Công ty này đã gây dựng được danh tiếng sau khi trồng cây thành công trong điều kiện không trọng lực và nuôi lớn một loại thực vật biển trong môi trường vũ trụ.

Mô hình một “nhà kính” có thể đưa lên Mặt trăng

Đem sự sống lên hành tinh khác

Paragon hiện đang rất lạc quan về chương trình của họ. “Người dân mọi lứa tuổi sẽ rất phấn khích với ý tưởng trồng một cái cây trên mặt trăng" - Jane Poynter, sáng lập viên Paragon tuyên bố. Bà và chồng Taber MacCallum, Giám đốc điều hành Paragon, nổi tiếng là chuyên gia về các hệ thống sinh học khép kín. Họ từng lấy bản thân ra làm thí nghiệm trong dự án Biosphere 2 hồi đầu những năm 1990. Cả hai vợ chồng đã dành hai năm để sống với 6 người khác trong một nhà kính rộng 3,2 mẫu ở Arizona. Đó là một hệ thống sinh học khép kín lớn nhất mà người ta từng xây dựng. Những trải nghiệm từ Biosphere 2 gây tác động lớn tới mức bà và chồng quyết định thành lập Paragon để tiếp tục hoạt động khoa học.

Poynter và các lãnh đạo khác của Paragon tin rằng những thành công trong thí nghiệm trồng cây trên Mặt trăng sẽ tạo nền móng cho các kế hoạch lớn hơn như trồng cây trên hành tinh khác và trên các chuyến thám hiểm vũ trụ dài ngày. Trong những chuyến đi kéo dài hàng năm như đến sao Hỏa, cây sẽ không chỉ đóng vai trò cung cấp thực phẩm mà còn lọc bớt chất độc trong không khí của tàu vũ trụ, tái sử dụng chất thải, và tạo ra khí oxy. "Đây không phải là khoa học viễn tưởng" - Gene A. Giacomelli, một giáo sư ở Khoa khoa học trồng trọt, Đại học Arizona nhận xét- "Hiện chúng ta đã có đủ các công nghệ để duy trì sự sống trên hành tinh khác nếu tới được những nơi đó".

Tường Linh