Thực trạng đào tạo cầu thủ trẻ Italia: Thừa đầu vào, thiếu đầu ra

Hiện tượng Davide Santon từ đội trẻ lên thẳng đội 1 Inter và có khả năng sớm được goi vào ĐT Italia đang khiến người Italia phải xem lại về cách đào tạo và sử dụng cầu thủ trẻ

(TT&VH Cuối tuần) - Hiện tượng Davide Santon bất ngờ chói sáng khi từ đội trẻ lên thẳng đội hình 1 của Inter và có khả năng được gọi vào ĐT Italia trong một thời gian rất ngắn đang khiến người Italia phải xem lại về cách đào tạo và sử dụng cầu thủ trẻ, vào thời điểm những sản phẩm từ các lò đào tạo danh tiếng của Italia vẫn hết sức khó nhọc trong việc tìm đường vào các đội bóng Serie A.

Nhiều cầu thủ vừa được đôn lên hạng A thi đấu sau đó đã biến mất ở các giải hạng dưới. Cuộc khủng hoảng ở calcio đã buộc các CLB phải thắt lưng buộc bụng và quay lại sử dụng các cầu thủ trẻ. Juve thời hậu Calciopoli là một ví dụ điển hình.

Ít ngôi sao hơn, nhưng nhiều cầu thủ trẻ hơn. Đấy là một thông điệp rõ ràng cho calcio trong thời điểm nền bóng đá này trở nên nghèo đi về tiền bạc và đã đi sai đường quá lâu: thay vì đầu tư vào đội hình trẻ, họ lại nhập về những cầu thủ ngoại chất lượng loại 2 hay loại 3. Chính sách ấy đã triệt đường sống của những cầu thủ được đưa lên từ các lò đào tạo cầu thủ Italia, khiến nhiều người trong số họ không thể lên được các đội hình Serie A, mà phải chơi ở hạng B, Lega Pro (hạng C trước đây) thậm chí D (nghiệp dư) mà không hoàn toàn do lỗi của họ. Các CLB như Roma hay Atalanta vẫn rất tin tưởng vào những sản phẩm mà lò đào tạo của họ đem đến mỗi năm, nhưng họ chỉ là những ví dụ hết sức ít ỏi tại Serie A. Nhưng xu hướng chung đã dần thay đổi do thời cuộc.

Balotelli và Santon, hai tài năng trẻ “cây nhà, lá vườn” của Inter

Santon (sinh 1991) và Balotelli (1991) là những minh chứng tiêu biểu cho thấy có một xu hướng mới đang diễn ra trong lòng Inter, khi đội bóng của Moratti tung ít tiền hơn trước ra thị trường chuyển nhượng và tăng cường nhiều hơn cho việc đào tạo và sử dụng cầu thủ trẻ. Trong 6 năm rưỡi đầu tiên dưới thời Moratti, Inter chỉ tung ra Serie A được 8 cầu thủ trẻ là Beati, Trezzi, Russo, Sinigaglia và Ferraro (hiện đang lay lắt ở tận hạng Lega Pro 1 và 2, tương đương với Serie C1 và C2 trước kia), thủ môn Nuzzo (hiện đã mất dấu ở các giải VĐQG các hạng, vì anh hiện đang chơi bóng đá trong nhà!), chỉ có Colombo và Di Napoli là đang chơi cho các đội Serie B (Bari và Salernitana).

Trong 7 mùa bóng sau đó (kể cả mùa này), số cầu thủ trẻ mà Inter tung lên Serie A lên đến 16 người thì hầu hết là thành công (không tính đến Pandev, người được đưa về đội trẻ Inter, không ra mắt Serie A trong màu áo đội này, nhưng lại rất thành công ở Lazio). Những người tỏa sáng nhất là Martins (hiện ở Anh), Balotelli và Santon (ở lại Inter) và Pasquale (Udinese). Số còn lại hoặc chơi ở hạng B (Andreolli tại Sassuolo, Aloe ở Ascoli, Bonucci ở Pisa, Franchini tại Mantova, Meggiorini ở Citadella và Maaroufi ở Vicenza), hoặc đã ra nước ngoài và không thực sự thành đạt (Belaid sang Slavia Praha, Slavskovski đến Hajduk Split), hoặc rớt xuống một xó xỉnh xa xôi nào đó ở hạng Lega Pro (Napolitano đến Manfredonia, Dino Marino ở Sud Tirol, Maa Boumsong ở Rovigo và Germinale đến Foggia).

Những người hoài niệm hẳn không thể quên được rằng, thời kì mà Inter của Trap làm nên những chiến công kì diệu trong mùa bóng 1988-1989 ở Serie A, 3/11 cầu thủ thường xuyên ra quân trong đội hình chính thức của họ là Zenga, Bergomi và Ferri đến từ đội trẻ, trong khi đội hình dự bị có G.Baresi, Morello, Rivolta và Rocco. Tổng cộng 7/19 cầu thủ ngày ấy mà Trap sử dụng (chưa tính đến vua phá lưới Aldo Serena được đưa vào đội trẻ từ CLB hạng nghiệp dư Montebelluna) đến từ đội trẻ của Inter.

Cũng hoài niệm tương tự như thế về nửa kia của Milano, trước khi Farina bàn giao lại Milan cho Berlusconi, thì lò đào tạo trẻ của Milan cũng đã trình làng thế giới những người mà sau này sẽ trở thành những huyền thoại của calcio và bóng đá thế giới, như F.Baresi, Maldini, những cầu thủ giỏi như Costacurta, F.Galli và Evani. Hơn 20 năm sau, trong đội ngũ Milan hiện tại chỉ còn Maldini, Antonini và cầu thủ trẻ Darmian là còn mang trong mình dòng máu đỏ-đen thứ thiệt (những người khác như Ambrosini, Abbiati và Borriello được đào tạo ở Cesena, Monza và Treviso). Trong số 23 cầu thủ trẻ mà lò Milan đã “xuất xưởng” từ những năm 1990 đến nay, chỉ còn 4 cầu thủ chơi ở hạng cao nhất, thì hậu vệ Darmian chỉ được Milan đưa vào danh sách cho đủ đội hình, Donadel đang đá ở Fiorentina, tiền vệ hộ công Di Gennaro chơi cho Reggina (anh đã ghi bàn đầu tiên của mình ở Serie A vào lưới...Milan, ngay tại San Siro) trong khi Matri đang đá cho Cagliari. Những người khác đang ở đâu?

Milan gửi một loạt cầu thủ trẻ cho các đội hạng B và theo dự kiến, hầu hết trong số họ sẽ trở lại đội 1 Milan mùa tới. Họ là Paloschi (Parma), Perticone (Livorno), Marzorati (Empoli) và Antonelli (Bari). Những người khác hầu như không còn bất cứ cơ hội nào để trở lại (như Comazzi ở Ancona, Daino ở Modena, Saudati ở Empoli), trong khi một loạt tên tuổi khác như Bortolotto, Dal Bello, Pastrello, Piccolo, Stefani và Guerci, những người được Ancelotti tung ra sân trong những trận đấu Serie A trước các trận CK Champions League 2003 và 2007, nay hầu như không ai biết họ đang chơi ở đâu.

Nhưng còn Juventus? Đội bóng này luôn có truyền thống đầu tư vào lớp trẻ và cho họ đất để dụng võ. Thời Moggi, Juve cũng làm điều này, nhưng chưa bao giờ tin tưởng họ tuyệt đối. Không ai trong số 13 cầu thủ ra trường từ mùa 1994/95 còn ở lại đội 1 Juve, không ai có một sự nghiệp lẫy lừng và cũng không ai trong số những Grabbi, Squizzi, Tognon, Falcioni, Cingolani, Trotta, Aronica, Rigoni, Paro, Chiumiento, Boudianski và Masiello lên đến tuyển quốc gia. Nhưng cơn bão Calciopoli đã đẩy Juve xuống B, và từ đó, trong thời quá độ lên A, Juve phải cậy nhờ đội trẻ.

Đó là lí do tại sao những cầu thủ như Marchisio, De Ceglie và Giovinco được tin dùng (chú ý: Molinaro được đào tạo tại Salernitana), trong khi những Ariaudo, Castiglia cũng đã được đá vài trận Serie A. Những người hùng của giải Cúp các đội trẻ Viareggio 2009 là Immobile, Daud, Rossi, Pinsoglio, Esposito và Giovinco II (biệt danh của Giuseppe Giovinco, em trai của Giovinco, kém anh 3 tuổi nhưng cao hơn anh 3 cm) cũng sẽ nhanh chóng có cơ hội ở đội 1 trong tương lai gần.

Khác với 3 đại gia, khẩu hiệu của Roma là “tự sản tự tiêu”. Hàng loạt những huyền thoại trong quá khứ của CLB do chính Roma đào tạo (từ De Sisti, Di Bartolomei, Bruno Conti cho đến Giannini), những cầu thủ hiện tại như đội trưởng (Totti), đội phó (De Rossi) cho đến những hứa hẹn của tương lai (Aquilani). Nhưng Atalanta mới là lò đào tạo tốt nhất của nước Ý, sản sinh ra hàng loạt cầu thủ trẻ tài năng cung cấp cho Serie A trong nhiều thập niên qua.

Hiện đội bóng nhỏ của thành phố Bergamo này là đội có nhiều cầu thủ do họ đào tạo nhất trong đội hình 1, tổng cộng 5 người (3 đã bị đem cho mượn tháng 1 này). Điều đáng tiếc nhất chính là Torino. Đội bóng nổi tiếng với trung tâm đào tạo trẻ này đã sinh ra nhiều nhân tài, thế nhưng nay phải sống nhờ một đội ngũ chắp vá và hỗn loạn, và có nguy cơ tụt hạng. Những CĐV Toro không thể quên rằng, sau Scudetto gần nhất vào năm 1976, Torino đã trụ hạng một cách thành công vào vòng cuối cùng của mùa 1981-1982. Việc đó có thể không phải là một sự kiện lớn, nhưng điều sau đây lại là một sự kiện đáng chú ý: 15/20 cầu thủ ngày đó của họ được đào tạo tại trung tâm nổi tiếng mang tên Torino, với một số cái tên sau này đã đi vào lịch sử Toro, là Dossena, Zaccarelli, Pullici, Esposito (hiện là HLV đội trẻ Inter) và Cravero.

Các lò đào tạo trẻ

Atlanta dẫn đầu về số lượng

CLB Số lượng Cầu thủ

Atalanta 5 Bellini, Capelli, Defendi, Guarente, Padoin

Reggina 4 Barilla, Ceravolo, Cirillo, Viola

Juventus 4 Ariaudo, De Ceglie, Marchisio, Giovinco

Milan 4 Antonini, Darmian, Maldini, Strasser

Cagliari 3 Burrai, Pisanu, Ragatzu

Napoli 3 P.Cannavaro, Sepe, Vitale

Roma 3 Aquilani, De Rossi, Totti

Sampdoria 3 Bellucci, Marilungo, Mustacchio

Bologna 2 Casarini, Terzi

Inter 2 Balotelli, Santon

Lazio 2 De Silvestri, Mendicino

Torino 2 Obonna, Vailatti

Catania 1 D’Amico

Chievo 1 Anastasi

Genoa 1 El Shaarawy

Lecce 1 Esposito

Udinese 1 Ighalo

Fiorentina, Palermo và Siena không có cầu thủ nào

Anh Ngọc (Roma, Italia)