Tính mạng của một thuyền trưởng đang nằm trong tay của Tổng thống Mỹ Obama. Thế giới đang trông chờ xem cách ông Obama giải quyết vụ này.
(TT&VH) - Trong khi báo chí Mỹ đua nhau đưa tin về vụ tàu Maersk Alabama bị tấn công và thuyền trưởng con tàu này bị bắt giữ làm con tin ở Somalia thì Tổng thống Barack Obama lại giữ im lặng. Ông dường như đang phản ứng một cách thận trọng với vụ việc được cho là có thể tác động thay đổi tới hình ảnh bản thân này.
“Mắc kẹt” tại Somalia
|
Thuyền trưởng Richard Phillips |
Vụ cướp tàu hôm 8/4 xảy ra như trên một bộ phim hành động, trong đó 4 tên hải tặc áp sát và định cướp cả con tàu chở hàng Maersk Alabama với thủy thủ đoàn 20 người. Tuy nhiên chúng đã vấp phải sự chống trả của các thủy thủ và chỉ rút đi sau khi thuyền trưởng Richard Phillips, 53 tuổi, tự nguyện làm con tin để giữ an toàn cho thủy thủ đoàn và con tàu. Bọn cướp mang theo ông trên một chiếc xuồng cứu hộ của tàu Alabama do xuồng của chúng đã bị đánh đắm. Những tên hải tặc đã đòi khoản tiền chuộc trị giá 2 triệu USD và một đảm bảo rằng chúng sẽ được an toàn rút chạy để đổi lấy sự tự do cho Phillips.
Sau khi rời khỏi Alabama, chiếc xuồng cứu hộ sớm cạn nhiên liệu và hiện đang trôi dạt theo hướng vào đất liền. Nếu chạm vào bờ, bọn cướp biển có thể trốn thoát và mang theo con tin. Để ngăn chặn việc đó, ba tàu chiến Mỹ, gồm khu trục hạm hiện đại USS Bainbridge đã bao vây quanh khu vực chiếc xuồng cứu hộ. USS Bainbridge là tàu khu trục mang theo 100 tên lửa các loại với hai hệ thống phóng thẳng đứng Mk41 VLS. Tàu cũng trang bị các ống phóng ngư lôi, hai máy bay trực thăng MH-60 Knighthawk được trang bị tên lửa Hellfire, máy bay không người lái ScanEagle có khả năng quan sát ban đêm và theo dõi mục tiêu liên tục trong khoảng 20 tiếng.
Tuy nhiên dù trang bị hiện đại với hỏa lực áp đảo so với phe cướp biển, phía Mỹ vẫn chưa có hành động mạnh tay nào. Ngược lại hôm 11/4, phía cướp biển vẫn thoải mái nổ súng vào một chiếc trực thăng Mỹ khi nó bay từ tàu Bainbridge tới phía chúng, buộc chiếc máy bay này phải đi theo hướng khác.
Thử nghiệm khả năng xử lý khủng hoảng
Vụ việc đã buộc Tổng thống Mỹ Barack Obama phải để tâm tới một khu vực mà phần lớn người Mỹ muốn quên đi. Còn nhớ cuộc can thiệp của Mỹ vào Somalia hồi năm 1993 đã trở thành thảm họa với 18 lính Mỹ thiệt mạng và xác lính Mỹ bị kéo lê khắp thủ đô Mogadishu.
Chiến lược gia thuộc đảng Dân chủ Doug Schoen, người từng làm việc trong Nhà Trắng dưới thời Clinton, đã gọi vấn đề con tin là “một cuộc thử nghiệm thực sự về khả năng giải quyết vấn đề của quốc gia” của Obama. Còn theo ông Michael O’Hanlon, một nhà phân tích quân sự tại Viện nghiên cứu Brookings, nếu Obama thể hiện trình độ xử lý tồi với vụ này và kết thúc với việc nước Mỹ vừa mất Phillips, vừa phải nhượng bộ bọn cướp, ông sẽ phải “đối diện với hàng loạt các lời chỉ trích liên quan tới sự yếu kém của bản thân trong việc bảo vệ an ninh cho đất nước”.
Tàu chiến USS Bainbridge vừa tham gia nỗ lực giải cứu Phillips
Cho tới giờ Obama vẫn giữ im lặng liên quan tới sự việc. “Ông ấy vẫn được báo cáo về sự việc” là tất cả những gì thư ký báo chí Nhà Trắng Robert Gibbs có thể nói về phản ứng của Obama trước trường hợp của Phillips. Ngoại trưởng Hillary Clinton thì cho biết chính phủ Mỹ vẫn đang tích cực tìm giải pháp. “Cướp biển có thể là một vấn đề già cỗi nhiều thế kỷ, nhưng chúng tôi đang tìm cách mang tới một phản ứng phù hợp trong thế kỷ 21” - bà Clinton nói.
Hiện chính quyền Obama tin rằng giải pháp tốt nhất hiện nay là dồn phía cướp biển tới chỗ không còn sự lựa chọn nào thay vì mở một chiến dịch quân sự để rồi dẫn tới hậu quả là cái chết của Phillips. Nhưng biện pháp này đã vấp phải sự phản ứng của một số nhà bình luận bảo thủ. Michael Savage, một người dẫn chương trình phát thanh tuyên bố:“Chúng ta không muốn có hành động của cảnh sát, chúng ta muốn có hành động quân sự. Chúng ta cần trả đũa những tên cướp biển Hồi giáo đó với sức mạnh toàn lực của quân đội để chúng biết rằng bản thân không được làm chuyện này”.
Lựa chọn khó cho Obama
Những người khác thì tin rằng Obama đang sử dụng đường lối tiếp cận bình tĩnh, vốn đã giúp mang lại nhiều lợi thế cho ông trong suốt chiến dịch tranh cử, để giải quyết vấn đề con tin. Rõ ràng Obama đã có quá nhiều bài học từ những người tiền nhiệm để có thể mạo hiểm danh tiếng bản thân. Uy tín của Tổng thống Jimmy Carter đã không bao giờ phục hồi sau nỗ lực giải cứu không thành các con tin ở Iran hồi những năm 1980. Ba năm sau, Ronald Reagan đã chọn phương thức rút khỏi Lebanon thay vì báo thù cho cái chết của 241 lính thủy đánh bộ Mỹ bị sát hại tại doanh trại của họ ở Beirut. Năm 1994, tới lượt Bill Clinton phải rút toàn bộ quân đội ra khỏi Somalia.
Hiện có những câu hỏi lớn đang tồn tại là liệu Mỹ có sử dụng vũ lực để cứu Phillips. Biện pháp này nằm trong tầm tay của người Mỹ, nhưng chắc chắn sẽ là lựa chọn cuối cùng. Nhưng ngay cả khi những tên cướp quyết định không lấy tiền chuộc để đổi lấy sự an toàn của bản thân, liệu công chúng Mỹ có chấp nhận việc chính quyền Obama để chúng tự do rút chạy. Những câu hỏi này sẽ trở thành các vấn đề lớn với Obama và đặt dấu hỏi về khả năng giải quyết khủng hoảng của ông. Theo các chuyên gia, với việc giới phê bình trong nước đang “gào thét” do Obama ra về “tay không” sau chuyến đi tới châu Âu gần đây, ông sẽ phải giải quyết vụ con tin thật khéo léo hoặc sẽ lãnh hậu quả nặng nề.
Tường Linh