Thành phố trung cổ L’Aquilla “không được phép chết”!

Đó là dòng tít lớn trên một số báo khi đưa tin về trận động đất làm tan hoang cả thành phố nằm ở vùng núi Abruzzo (Trung Italia). Càng đau sót khi L’Aquilla là một đô thị cổ.

(TT&VH) - Trận động đất mạnh 6,3 độ richter ngày 6/4 không chỉ cướp mạng sống của ít nhất 272 người và khiến 28.000 người vô gia cư, mà còn phá hủy nhiều di tích lịch sử và văn hóa quan trọng ở thành phố trung cổ L’Aquilla. Việc phục hồi các di tích này dự kiến tiêu tốn hàng tỷ euro. Vì thế Thủ tướng Silvio Berlusconi đã phải kêu gọi các nước trợ giúp trong việc tái thiết khu vực bị động đất.

>> Giampaolo Giuliani: Người dự báo trận động đất kinh hoàng ở Italia?

“L’Aquilla không được phép chết!”, đó là dòng tít lớn trên một số báo khi đưa tin về trận động đất làm tan hoang cả thành phố nằm ở vùng núi Abruzzo (Trung Italia) này cũng như 26 làng mạc phụ cận. Càng đau sót khi L’Aquilla là một đô thị cổ, có niên đại từ thế kỷ 13. Sẽ là một tổn thất lớn nếu thành phố giống như một bảo tàng khổng lồ về kiến trúc và văn hóa này vĩnh viễn bị xóa sổ. Vì thế đã có nhiều người kêu gọi cần phải sớm khôi phục lại L’Aquilla. Tuy nhiên, như Thủ tướng Silvio Berlusconi cho biết, hiện người ta vẫn chưa ước tính được tổng giá trị thiệt hại mà trận động đất gây ra. Chỉ biết rằng Italia đã phải chi 46 tỷ euro riêng cho việc khắc phục những thiệt hại do 3 trận động đất lớn gây ra kể từ năm 1976.

Cứu giúp các nạn nhân vụ động đất

Những thiệt hại lớn về di sản

Mặc bộ đồ màu xanh nước biển và đội chiếc mũ cứng màu vàng, ông Maurizio Galletti, nhà thẩm định văn hóa của khu vực Abruzzo, mấy ngày qua đã đi bộ khắp thành phố L’Aquilla, không phải để tìm kiếm các nạn nhân vẫn bị chôn vùi dưới đống đổ nát, mà khảo sát những di sản văn hóa bị sập đổ sau trận động đất. Ông kiểm tra kỹ lưỡng mức tổn hại của nhiều nhà thờ và các công trình cổ khác. Chính phủ Italia đã cam kết chi 30 triệu euro cho các quỹ khẩn cấp của thành phố và các nạn nhân động đất, nhưng ông Galletti khẳng định, chỉ riêng tiền tu sửa một số công trình kiến trúc quan trọng của L’Aquilla đã tốn hàng trăm triệu euro. Tuy nhiên ông cũng cho biết: “Chưa thể định giá chính xác mức độ tổn hại vì hiện giờ chúng tôi mới chỉ có thể kiểm tra các tòa nhà từ bên ngoài”.

L’Aquilla - cách thủ đô Roma 100 km về phía Đông Bắc - tuy không sở hữu những kiệt tác kiến trúc nổi tiếng thế giới để được sánh cùng Florence và Roma, nhưng ở thời hoàng kim của mình (thế kỷ 14 đến thế kỷ 16), L’Aquilla - cách thủ đô Roma 100 km về phía Đông Bắc – là một trong những trung tâm đô thị quan trọng bậc nhất ở Italia.

Ông Giuseppe Proietto thuộc Bộ Văn hóa Italia, cho biết: “Nhà thờ Santa Maria di Collemaggio bị thiệt hại nặng nhất”. Được coi là biểu tượng của L’Aquilla, nhà thờ nổi tiếng nhất thành phố có niên đại từ cuối thế kỷ 13 này từng bị phá hủy và được tái thiết sau một trận động đất vào năm 1703. Sau trận động đất vừa qua, công trình này lại bị hư hại nặng, nhiều bức bích họa quý hiếm bị phá hỏng. Là nơi yên nghỉ của Giáo hoàng Celestine V, người làm lễ tấn phong ở đây vào năm 1294, nhà thờ có bề ngoài màu hồng và trắng này hàng năm vẫn thu hút hàng vạn người hành hương.

Một lính cứu hỏa treo mình trên dây để kiểm tra mức độ hư hại

của mái vòm trong nhà thờ Santa ở thành phố L’Aquilla

Trận động đất nói trên còn phá hủy Porta Napoli – chiếc cổng được xây vào năm 1548 nhằm tôn vinh Hoàng đế La Mã Charles V và tháp chuông của nhà thờ San Bernardino di Siena, nhà thờ thời Phục hưng lớn nhất của thành phố. Chưa kể, mái vòm của nhà thờ Sant’Augustine mang phong cách Baroque cũng bị hư hại nhiều.

Pháo đài Tây Ban Nha – lâu đài thời Phục hưng nơi đặt bảo tàng quốc gia Abruzzo – cũng bị sụp một phần. Ông Proietto cho biết các thanh tra viên vẫn chưa dám vào công trình này này vì có khả năng nó còn tiếp tục bị sập. Để cứu các đồ vật triển lãm trong bảo tàng của lâu đài, người ta dự kiến sẽ phải dùng cần cẩu để đưa chúng ra ngoài.

Kêu gọi sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế

Thủ tướng Italia Silvio Berlussconi cho biết ông sẽ bàn bạc với nhiều nhà lãnh đạo thế giới để kêu gọi chính phủ mỗi nước hỗ trợ kinh phí cho một công trình trùng tu nhà thờ hoặc tài sản văn hóa nào đó. “Sau khi trùng tu di chỉ đó sẽ mang tên quốc gia đã hỗ trợ kinh phí, chẳng hạn như mang thêm tên The American Church (Nhà thờ Mỹ)”, ông Berlussconi nói.

Nếu được đầu tư tài chính đúng mức thì L’Aquilla sẽ không chỉ trở lại thời vốn có của nó. Ông Galletti hy vọng rằng lần này công trình phục chế “còn được đảm bảo rằng chúng có khả năng đứng vững qua trận động đất khác”.

Lương Tuấn Vĩ