Chuẩn bị cả phương án “diễn dưới mưa”!

Tôi sẽ chọn những cụm hát giao duyên đặc sắc nhất, như hát trống quân của người Việt; hát giao duyên của người Tày - Nùng; Người Thái, các dân tộc ở Tây Nguyên, người Chăm.v.v. Mở đầu lễ hội sẽ là màn đại hợp xướng cồng chiêng các dân tộc. Một chiếc trống đồng đại diện cho văn hóa Đông Sơn đặt ở giữa, xung quanh là dàn cồng chiêng (bộ gõ: thổ mộc và kim loại) của các dân tộc. Nhạc sĩ sẽ viết tổng phổ cho bản đại nhạc này và cũng nghĩ cách sắp xếp để các dân tộc đều thấy vị trí của mình trong dàn đại nhạc ấy. Về chi tiết rượu cần, tôi nghĩ đến bầu vú của bà mẹ nuôi 54 đứa con. Một hình ảnh gợi cảm, thể hiện sự công bằng. Riêng về mái nhà sàn thì phải đầu tư thiết kế hậu cảnh một mái nhà chung để làm sao cả 54 dân tộc đều cảm nhận thấy mái nhà chung ấy chính là ngôi nhà thân thiết của dân tộc họ”.

 

Lãng mạn về ý tưởng nhưng không thoát ly hiện thực, ông Phục cho rằng sở dĩ lâu nay các lễ hội văn hóa của ta sức hấp dẫn không cao là do chúng ta đã “sân khấu hóa lễ hội” làm mất đi vẻ hồn nhiên bản chất làm nên tính riêng của mỗi lễ hội. Thế nên, lần này ông sẽ phá bỏ sân khấu hộp bằng cách chọn một mỏm đồi để làm sân khấu và thể nghiệm triệt để sử dụng diễn viên quần chúng - là nghệ nhân và đồng bào các dân tộc.

Cùng với điểm nhấn là chương trình lễ Công bố Quyết định của Thủ tướng diễn ra vào tối 19.4 được dàn dựng bởi Tổng đạo diễn- nhạc sĩ Trọng Đài, Ngày hội Văn hóa các Dân tộc còn có nhiều hoạt động phong phú khác diễn ra trong một không gian mở với gần 5000 m2…Trong khuôn khổ Ngày hội, 2000 đại biểu các dân tộc anh em là nhân sĩ, trí thức, già làng, trưởng bản, nghệ nhân, các nhà khoa học sẽ ngồi với nhau trong một hội nghị chuyên đề đánh giá nội dung, hiệu quả hoạt động trong Ngày văn hoá các Dân tộc Việt Nam 2009 để từ đó đề xuất những ý tưởng, giải pháp tổ chức ngày hội những năm tiếp theo.

Đưa những nghệ nhân giỏi nhất của các dân tộc về tham gia Lễ hội, trong đó có cả các nghệ nhân làng nói khoác ở Bắc Giang, tác giả Nguyễn Khắc Phục cũng xây dựng thêm một phương án “diễn dưới mưa” để “đối phó” với thời tiết. Ông bảo: “Không mưa là tốt. Nhưng mưa thì càng hay. Lúc đó, trên sân khấu mở của mỏm đồi, lũ trẻ sẽ chạy ra, đầu che lá cọ, lá sen và hát đồng dao: “Lậy trời mưa xuống, lấy nước tôi uống…”; các cô gái sẽ hứng nước mưa từ ngọn cau xuống chum, vại; trên nhà rông mọi người quay quần quanh đống lửa uống rượu cần, nghe kể chuyện sử thi; thanh niên sẽ che ô đưa người yêu dẫn ngựa xuống chợ. Che ô mà hát, mặc áo tơi, núp dưới mái đình mà hát với nhau… Mưa rả rích thì càng quây quần. Và dưới sông là những cánh buồm lả lướt, dân Nam Bộ sẽ đi cà kheo dưới mưa mà vớt cá Linh. Sông ở đây nguyên là một con mương dẫn nước, rộng 2 mét ngay dưới chân đồi, tôi cải tạo đôi chút thành con kênh cho thuyền nhỏ đi lại. Sẽ rất ấn tượng!”.

Cũng theo tác giả Nguyễn Khắc Phục, một trong những “xen” ấn tượng của chương trình Lễ công bố là trường đoạn thể hiện cảnh đất nước trong chiến tranh. Ông cũng rất tâm đắc khi chọn hình ảnh “gà mẹ” biểu trưng cho hình tượng người mẹ VN. Ông bảo, đây sẽ là một hình ảnh đẹp, hiền lành, chẳng đâu có. Trong giông bão – tượng trưng cho chiến tranh - người mẹ sẽ xòe cánh che chở đàn con, ngóc đầu về phía giông bão, cất tiếng gọi và các tráng sĩ từ mỗi trang sách sẽ bước ra đi chiến đấu.