Thi tốt nghiệp THPT 2009: Thi theo cụm, chấm thi chéo
Quy chế thi tốt nghiệp THPT vừa ban hành có hai điểm được coi là mới: Tổ chức coi thi theo cụm trường, và chấm thi chéo, đổi bài giữa các tỉnh, thành phố.
(TT&VH) - Quy chế thi tốt nghiệp THPT vừa ban hành có hai điểm được coi là mới: Tổ chức coi thi theo cụm trường, và chấm thi chéo, đổi bài giữa các tỉnh, thành phố.
Thực ra hai điểm tưởng là mới, nhưng đó chỉ là “chuyện cũ viết lại”. Thi theo cụm, Hà Nội đã làm từ nhiều năm trước, nghĩa là trộn học sinh ít nhất 3 trường THPT trở lên, chia phòng thi theo ABC, như vậy mỗi phòng thi gồm nhiều thí sinh khác nhau của nhiều trường. Giám thị chủ yếu đến từ nhiều trường khác. Danh sách các thầy được cử coi thi được giữ bí mật cho đến “phút 89”, mới biết mình coi thi trường nào, và trường nào về coi thi ở trường mình. Trường sở tại chỉ cử một phó chủ tịch Hội đồng coi thi cùng tổ Văn phòng phụ trách cơ sở vật chất, trong thời gian thi không được lai vãng đến các phòng thi. Cách làm của Hà Nội cho thấy là một kinh nghiệm tốt. Biện pháp tổ chức chủ động, chặt chẽ, phòng ngừa từ xa như vậy khiến cho việc nhờ vả, gửi gắm, nương tay với học sinh có thái độ sai trong khi thi không có đất dụng võ. Các thầy cô tự giám sát lẫn nhau, coi thi nghiêm túc hơn, dù sao thì cũng ngại “quan trên ngó xuống, người ta trông vào”.
Tổ chức thi theo cụm trường rất cần thiết và phù hợp, tuy nhiên tổ chức đại trà e rằng khó thực hiện. Các cụm trường ở Hà Nội rất gần nhau, đi lại thuận lợi. Còn các trường huyện, vùng sâu vùng xa, trường nọ cách trường kia cả một ngày đường, đi lại tốn nhiều thời gian, rất khó khăn. Các em ăn đâu? Ngủ đâu? Ai phục vụ? Tại nạn giao thông hoặc những bất trắc xẩy ra, ai chịu trách nhiệm? Trường sở phải tổ chức ăn nghỉ cho hàng trăm giáo viên, kinh phí lấy ở đâu? Thu thêm của học sinh thì vi phạm nguyên tắc tài chính. Bộ GD&ĐT cần phải thấy được khó khăn của người thực hiện, có biện pháp hữu hiệu, sát thực tế, hạn chế tiêu cực.
Chấm thi chéo cũng không phải là chuyện mới. Người viết bài này là một thầy giáo, đã từng tham gia chấm chéo bài thi với nhiều tỉnh, thành. Chỉ những thầy cô dạy lớp 10 (bây giờ là lớp 12) lâu năm mới được giao trọng trách chấm thi. Việc chấm thi diễn ra theo một quy trình bài bản chặt chẽ: Học, thảo luận, tranh luận “biểu điểm” thật thông suốt. Rồi chấm thử, phân cặp chấm theo nguyên tắc, giám khảo (GK) 1, GK2 ở 2 trường khác nhau. Sau 1 ngày thay đổi cặp chấm. Hai GK chấm độc lập, cuối buổi thống nhất điểm chung, nếu “vênh” từ 2 điểm trở lên, thì cùng thảo luận chấm lại. Hai GK vẫn không nhất trí thì báo cáo với tổ trưởng tổ chấm xin ý kiến chỉ đạo… Mục tiêu của việc “chấm chéo” giữa các tỉnh, GK không chấm bài cho học sinh tỉnh nhà nên sẽ khách quan, công tâm, bám sát ba rem điểm. Tuy nhiên, tỉnh nào cũng muốn có tỷ lệ học sinh đỗ cao. Họ tiếp đãi chu đáo, lại “có lời”, thế là thang điểm cứ “nới” dần cho đến lúc đạt “chuẩn”… đỗ.
Năm học 2008-2009, quy chế của Bộ GD&ĐT chủ trương chấm chéo bài thi giữa các tỉnh, cũng chỉ là chuyện bình mới rượu cũ. Việc điều động đông đảo GK tỉnh nọ sang tỉnh kia, chắc chắn nguồn kinh phí tốn kém phải tính tới nhiều tỷ đồng, đó là tiền của nhân dân. Nếu tốn tiền mà triệt tiêu được tiêu cực trong thi cử, chắc nhân dân sẽ ủng hộ. Nhưng ngược lại tiền mât, tật…cứ mang, ai chịu trách nhiệm? Cả nước có hàng mấy trăm hội đồng chấm thi, Bộ sẽ cử bao nhiêu “Quan thanh tra” để bịt hết các lỗ thủng? Cách làm này chứng tỏ Bộ không tin các cơ sở đào tạo, không tin các thầy cô giáo. Bộ GD& ĐT đã ban hành quy chế thi tốt nghiệp THPT năm học 2008- 2009. Tuy vậy chúng tôi mạnh dạn đề nghị một phương án như sau để Bộ tham khảo:
1- Thi cử tất nhiên có người đỗ loại giỏi, khá, trung bình, trượt, đó là chuyện bình thường. Nếu Bộ dự định lấy điểm thi TNPT để xét tuyển vào các trường ĐH- CĐ, thì nghiêm túc coi đây là vòng đấu loại trực tiếp, gạt những thí sinh không xứng đáng ra khỏi cuộc chơi. Các cấp quản lý không nên lấy tỷ lệ đỗ, trượt của cuộc “thi thật” này để đánh giá thi đua, dễ gây áp lực dẫn đến các địa phương, trường học tìm cách “thi thật, đỗ giả”.
2- Bộ xây dựng một lộ trình, mạnh dạn giao cho các trường THPT có từ 10 phòng thi trở lên thành lập một hội đồng coi thi (ít hơn thì ghép 2-3 trường cùng huyện, hay huyện cận kề). Như vậy tránh được sự đi lại của trò, gây ách tắc, tai nạn giao thông. Đương nhiên giám thị nên đổi 100% từ trường nọ sang trường kia. Tất nhiên danh sánh giám thị nên giữ bí mật, chỉ công bố trước ngày thi 24 tiếng như Hà Nội đã từng làm rất có hiệu quả.
3- Các tỉnh, thành, thành lập mỗi môn thi môt hội đồng rọc phách, chấm thi độc lập với nhau. Các giám khảo chấm thi tuân thủ quy chế chấm thi hiện hành của Bộ là đủ. Bộ chỉ cần điều động lực lượng thanh tra chéo giữa các tỉnh, kết hợp chặt chẽ với lực lượng sở tại, nằm vùng tại các hội đồng chấm thi, làm việc hết mình, có trách nhiệm cao, chắc chắn hạn chế tối đa mọi hiện tượng tiêu cực trong thi cử.
Cách tổ chức thi TNPT như vậy đỡ tốn sức người, sức của rất nhiều, lại phát huy khả năng tự chủ của các cơ sở giáo dục. Về lâu dài Bộ nên soạn thảo một quy chế thi TNPT ổn định, tránh năm nào cũng thay đổi, vừa tốn kém, vừa làm cho thầy, trò, cha mẹ học sinh bất ngờ, bị động. Mong rằng Bộ GD-ĐT lưu tâm những kiến nghị trên.
Lê Sỹ Tứ
Thực ra hai điểm tưởng là mới, nhưng đó chỉ là “chuyện cũ viết lại”. Thi theo cụm, Hà Nội đã làm từ nhiều năm trước, nghĩa là trộn học sinh ít nhất 3 trường THPT trở lên, chia phòng thi theo ABC, như vậy mỗi phòng thi gồm nhiều thí sinh khác nhau của nhiều trường. Giám thị chủ yếu đến từ nhiều trường khác. Danh sách các thầy được cử coi thi được giữ bí mật cho đến “phút 89”, mới biết mình coi thi trường nào, và trường nào về coi thi ở trường mình. Trường sở tại chỉ cử một phó chủ tịch Hội đồng coi thi cùng tổ Văn phòng phụ trách cơ sở vật chất, trong thời gian thi không được lai vãng đến các phòng thi. Cách làm của Hà Nội cho thấy là một kinh nghiệm tốt. Biện pháp tổ chức chủ động, chặt chẽ, phòng ngừa từ xa như vậy khiến cho việc nhờ vả, gửi gắm, nương tay với học sinh có thái độ sai trong khi thi không có đất dụng võ. Các thầy cô tự giám sát lẫn nhau, coi thi nghiêm túc hơn, dù sao thì cũng ngại “quan trên ngó xuống, người ta trông vào”.
Tổ chức thi theo cụm trường rất cần thiết và phù hợp, tuy nhiên tổ chức đại trà e rằng khó thực hiện. Các cụm trường ở Hà Nội rất gần nhau, đi lại thuận lợi. Còn các trường huyện, vùng sâu vùng xa, trường nọ cách trường kia cả một ngày đường, đi lại tốn nhiều thời gian, rất khó khăn. Các em ăn đâu? Ngủ đâu? Ai phục vụ? Tại nạn giao thông hoặc những bất trắc xẩy ra, ai chịu trách nhiệm? Trường sở phải tổ chức ăn nghỉ cho hàng trăm giáo viên, kinh phí lấy ở đâu? Thu thêm của học sinh thì vi phạm nguyên tắc tài chính. Bộ GD&ĐT cần phải thấy được khó khăn của người thực hiện, có biện pháp hữu hiệu, sát thực tế, hạn chế tiêu cực.
Chấm thi chéo cũng không phải là chuyện mới. Người viết bài này là một thầy giáo, đã từng tham gia chấm chéo bài thi với nhiều tỉnh, thành. Chỉ những thầy cô dạy lớp 10 (bây giờ là lớp 12) lâu năm mới được giao trọng trách chấm thi. Việc chấm thi diễn ra theo một quy trình bài bản chặt chẽ: Học, thảo luận, tranh luận “biểu điểm” thật thông suốt. Rồi chấm thử, phân cặp chấm theo nguyên tắc, giám khảo (GK) 1, GK2 ở 2 trường khác nhau. Sau 1 ngày thay đổi cặp chấm. Hai GK chấm độc lập, cuối buổi thống nhất điểm chung, nếu “vênh” từ 2 điểm trở lên, thì cùng thảo luận chấm lại. Hai GK vẫn không nhất trí thì báo cáo với tổ trưởng tổ chấm xin ý kiến chỉ đạo… Mục tiêu của việc “chấm chéo” giữa các tỉnh, GK không chấm bài cho học sinh tỉnh nhà nên sẽ khách quan, công tâm, bám sát ba rem điểm. Tuy nhiên, tỉnh nào cũng muốn có tỷ lệ học sinh đỗ cao. Họ tiếp đãi chu đáo, lại “có lời”, thế là thang điểm cứ “nới” dần cho đến lúc đạt “chuẩn”… đỗ.
Năm học 2008-2009, quy chế của Bộ GD&ĐT chủ trương chấm chéo bài thi giữa các tỉnh, cũng chỉ là chuyện bình mới rượu cũ. Việc điều động đông đảo GK tỉnh nọ sang tỉnh kia, chắc chắn nguồn kinh phí tốn kém phải tính tới nhiều tỷ đồng, đó là tiền của nhân dân. Nếu tốn tiền mà triệt tiêu được tiêu cực trong thi cử, chắc nhân dân sẽ ủng hộ. Nhưng ngược lại tiền mât, tật…cứ mang, ai chịu trách nhiệm? Cả nước có hàng mấy trăm hội đồng chấm thi, Bộ sẽ cử bao nhiêu “Quan thanh tra” để bịt hết các lỗ thủng? Cách làm này chứng tỏ Bộ không tin các cơ sở đào tạo, không tin các thầy cô giáo. Bộ GD& ĐT đã ban hành quy chế thi tốt nghiệp THPT năm học 2008- 2009. Tuy vậy chúng tôi mạnh dạn đề nghị một phương án như sau để Bộ tham khảo:
1- Thi cử tất nhiên có người đỗ loại giỏi, khá, trung bình, trượt, đó là chuyện bình thường. Nếu Bộ dự định lấy điểm thi TNPT để xét tuyển vào các trường ĐH- CĐ, thì nghiêm túc coi đây là vòng đấu loại trực tiếp, gạt những thí sinh không xứng đáng ra khỏi cuộc chơi. Các cấp quản lý không nên lấy tỷ lệ đỗ, trượt của cuộc “thi thật” này để đánh giá thi đua, dễ gây áp lực dẫn đến các địa phương, trường học tìm cách “thi thật, đỗ giả”.
2- Bộ xây dựng một lộ trình, mạnh dạn giao cho các trường THPT có từ 10 phòng thi trở lên thành lập một hội đồng coi thi (ít hơn thì ghép 2-3 trường cùng huyện, hay huyện cận kề). Như vậy tránh được sự đi lại của trò, gây ách tắc, tai nạn giao thông. Đương nhiên giám thị nên đổi 100% từ trường nọ sang trường kia. Tất nhiên danh sánh giám thị nên giữ bí mật, chỉ công bố trước ngày thi 24 tiếng như Hà Nội đã từng làm rất có hiệu quả.
3- Các tỉnh, thành, thành lập mỗi môn thi môt hội đồng rọc phách, chấm thi độc lập với nhau. Các giám khảo chấm thi tuân thủ quy chế chấm thi hiện hành của Bộ là đủ. Bộ chỉ cần điều động lực lượng thanh tra chéo giữa các tỉnh, kết hợp chặt chẽ với lực lượng sở tại, nằm vùng tại các hội đồng chấm thi, làm việc hết mình, có trách nhiệm cao, chắc chắn hạn chế tối đa mọi hiện tượng tiêu cực trong thi cử.
Cách tổ chức thi TNPT như vậy đỡ tốn sức người, sức của rất nhiều, lại phát huy khả năng tự chủ của các cơ sở giáo dục. Về lâu dài Bộ nên soạn thảo một quy chế thi TNPT ổn định, tránh năm nào cũng thay đổi, vừa tốn kém, vừa làm cho thầy, trò, cha mẹ học sinh bất ngờ, bị động. Mong rằng Bộ GD-ĐT lưu tâm những kiến nghị trên.
Lê Sỹ Tứ
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN