Nói đến Bikini, người ta nghĩ ngay tới loại quần áo tắm hai mảnh. Thật ra cái tên này có nguồn gốc từ một đảo san hô, nơi Mỹ thử vũ khí hạt nhân suốt hơn 20 năm.
(TT&VH) - Nói đến Bikini, người ta nghĩ ngay tới loại quần áo tắm hai mảnh. Thật ra cái tên này có nguồn gốc từ một đảo san hô, nơi Mỹ thử vũ khí hạt nhân suốt hơn 20 năm. Cộng hòa Marshall Islands (RMI) đang đề nghị UNESCO công nhận đảo này là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, bởi nó như một "biểu tượng của chủ nghĩa thực dân hạt nhân” và sau một nửa thế kỷ bị bỏ hoang hiện đã trở thành một thiên đường tự nhiên kỳ thú.
Marshall Islands - một quần đảo tổng diện tích 181 km2 hiện có 61.000 dân (chủ yếu là người - là một trong những quốc gia nhỏ nhất thế giới). Quần đảo này gồm 1.150 đảo lớn nhỏ nằm trải rộng trên một diện tích 1,9 triệu km2 giữa Thái Bình Dương bao la, ở khoảng giữa New Zealand và đảo Hawaii.
Được nhà thám hiểm Tây Ban Nha Alonso de Salazar phát hiện năm 1526 và được thuyền trưởng Anh John Marshall (về sau quần đảo được đặt tên theo vị thuyền trưởng này) cập bờ năm 1788, Marshall Islands từng là thuộc địa của Đức và Nhật trước khi bị người Mỹ chiếm đóng vào đầu năm 1944. Chỉ hai năm sau, ngày 30/6/1946, quả bom nguyên tử thứ tư của Mỹ, đồng thời là quả bom nguyên tử đầu tiên sau Thế chiến II đã nổ tại Bikini, một đảo san hô thuộc quần đảo này. Từ đó cho đến ngày 8/6/1958, trong vòng 22 năm đã có tổng cộng 67 vụ thử vũ khí nguyên tử được tiến hành ở nơi đây.
Vụ thử bom nguyên tử đầu tiên ở đảo Bikini ngày 30/6/1946
Năm 1966, sau khi Mỹ tuyên bố mức độ phóng xạ ở khu vực đảo Bikini đã giảm xuống mức an toàn, những cư dân xưa đã trở lại sinh sống trên đảo. Nhưng giữa thập kỷ 1970, họ lại phải di tản sang các đảo khác vì độ phóng xạ bỗng tăng lên đột ngột. Theo kết quả nghiên cứu hiện nay, sớm nhất từ năm 2010 cho đến năm 1940, đảo này mới có thể trở lại an toàn cho con người. Chính phủ CH Marshall Islands, nước tuyên bố độc lập vào năm 1979, đã có kế hoạch biến Bikini thành một điểm du lịch sinh thái và lịch sử.
Ngay năm 2005 bà Clary Makroro, Giám đốc Bảo tàng Alele của CH Marshall Islands, đã đề nghị UNESCO xem xét để đưa Bikini vào Danh sách các Di sản thế giới, bởi theo bà đảo san hô này đã trở thành “Biểu tượng của chủ nghĩa thực dân hạt nhân, khi vũ khí giết người hàng loạt được thử nghiệm tại những hòn đảo Thái Bình Dương và trên sa mạc Australia, rất xa nước có loại vũ khi ấy”.
Vì suốt hơn nửa thế kỷ qua, Bikini hầu như vẫn là một hoang đảo, nên nó đã tạo ra một thế giới động thực vật khá phong phú. Qua đó Bikini còn trở thành một biểu tượng cho sự hồi sinh mạnh mẽ của thiên nhiên bất chấp việc đã từng bị tàn phá nặng nề. Đó cũng là một lý do để Bikini xúng đáng trở thành Di sản thế giới.
Những vụ thử bom nguyên tử đã để lại một vùng lõm trên đảo Bikini
Từ những luận cứ của bà Clary Makroro, giờ đây hai ông Jack Niedenthal và Nicole Baker đại diện cho các cư dân Bikini gửi tiếp một đề nghị mới kèm thêm một hồ sơ đầy đủ hơn cho UNESCO. Họ hy vọng đảo Bikini sẽ được công nhận là một Di sản văn hóa và thiên nhiên của thế giới, bởi “nó khắc họa không chỉ lịch sử của Marshall Islands, mà còn của cả thế giới”.
Một lý do khác là ở vùng biển khơi giữa Thái Bình Dương hầu như không có một di sản thế giới nào. Tạp chí Marshall Islands Journal số mới đây viết: “Có rất ít địa danh nổi tiếng ở vùng này. Bikini là địa danh nổi tiếng thế giới duy nhất ở đó”.
Những người dân phải rời khỏi đảo Bikini hồi tháng 3 năm 1946
|
Ông Louis Reard, “cha đẻ”
của thời trang bikini |
Không những thế, Bikini còn là cái tên gắn với một loại quần áo tắm thịnh hình nhất thế giới hiện nay. Đó là loại quần áo tăm hai mảnh, do ông Louis Réard thiết kế và đưa ra giới thiệu tại Paris, Pháp, ngày 5/7/1946, tức là chưa đầy một tuần sau khi diễn ra cuộc thử nghiệm vũ khí hạt nhân trên đảo Bikini. Vì thế ông lấy tên Bikini đặt cho bộ đồ này, với lý do: Sự ra đời của loại thời trang hai mảnh cũng gây chấn động như sự kiện thử hạt nhân nói trên và chúng - một bồ đồ thể hiện cho cuộc sống thanh bình - sẽ là sự đối trọng với những quả bom nguyên tử.
Ngày nay, bộ đồ ấy đã trở nên nổi tiếng tới mức hễ nhắc tới Bikini, hầu hết mọi người đều nghĩ ngay đến nó và rất ít người nhớ tới hòn đảo san hô từng là nơi người Mỹ thử các quả bom nguyên tử.
Nếu được UNESCO công nhận là một di sản thế giới, thì đảo san hô Bikini sẽ không bị rơi vào sự lãng quên như vậy và sẽ vĩnh viễn đi vào ký ức nhân loại như một biểu tượng cho cuộc Chiến tranh lạnh, thời kỳ đã diễn ra một trong những cuộc chạy đua vũ trang lớn nhất trong lịch sử nhân loại.
Huyền Trân
