Giải Cánh diều: Hài hước chuyện già - trẻ trong BGK
Trước khi nhận lời làm giám khảo giải Cánh diều, NSND Như Quỳnh từng khước từ vì sợ bị... đàm tiếu là già quá
Trong cuộc trao đổi với chúng tôi trước thềm lễ trao giải vào 19h30 ngày mùng 1/3 tới, ông Nguyễn Văn Tân, Chánh văn phòng Hội điện ảnh VN, Phó GĐ Hãng phim Hội ĐAVN đã cho biết khá nhiều điều thú vị về lễ trao giải này.
Ít phim nhựa, các hãng có mặn mà với Cánh diều Vàng?
* Thưa ông, so với mặt bằng chung thì tới thời điểm này Cánh diều Vàng năm nay có khởi sắc gì hơn so với năm ngoái?
Mặt bằng chung thì phim truyện nhựa so với năm ngoái có giảm sút về số lượng, năm trước là 9 phim thì năm nay là 6 phim. Còn các thể loại khác thì như năm ngoái, ví dụ: có 13 phim truyền hình dài tập (với gần 200 tập truyền hình ngắn) 12 phim truyện video ngắn (có tổng số từ 5 tập phim truyền hình ngắn trở xuống), 8 phim tài liệu nhựa, 29 phim tài liệu video và 11 phim khoa học, 5 công trình nghiên cứu lý luận phê bình, 7 phim hoạt hình.
 Trăng nơi đáy giếng - ứng cử viên sáng giá của giải Cánh diều Vàng năm nay |
* Phải chăng do các đạo diễn, các nhà làm phim truyện nhựa không mặn mà với giải Cánh diều Vàng của Hội ĐAVN dẫn tới việc chỉ có 6 phim truyện nhựa tham gia trong số hơn 10 phim có tên trong danh sách sản xuất năm 2008?
Tôi nghĩ đây là con số bị ảnh hưởng do sự khó khăn trong sản xuất phim điện ảnh 2008 chứ không phải do các đạo diễn hay nhà làm phim có mặn mà với giải hay không. Cho tới thời điểm này, mới có 6 phim được cấp giấy phép phát hành.
Trong đó chỉ có một bộ phim của Hãng phim Giải phóng còn lại là của tư nhân, đó là: Trăng nơi đáy giếng (đạo diễn: Vinh Sơn - Hãng phim Giải phóng), Giải cứu thần chết (đạo diễn Quang Dũng - Hãng phim Thiên Ngân), Đẹp từng Centimet (đạo diễn Vũ Ngọc Đãng - Hãng BHD phối hợp với các đơn vị khác), Chuyện tình xa xứ (đạo diễn Victor Vũ - Hãng Thần Đồng phối hợp cùng các đơn vị khác), Cú và chim se sẻ (đạo diễn người Mỹ Gauger - Hãng Chánh Phương).
23 - 28/2 chiếu miễn phí các phim truyện nhựa, phim tài liệu tham gia giải Cánh diều Vàng năm nay với khán giả và giới truyền thông như tại phòng chiếu phim của Hội, TT Chiếu phim Quốc Gia và rạp Ngọc Khánh (thuộc Viện phim VN) nhưng chưa có lịch cụ thể. Một số phim có thể không được chiếu rộng rãi bởi yêu cầu của Nhà sản xuất.
Bên cạnh đó, vẫn còn 5, 6 phim nữa đang trong dây chuyền sản xuất, ở giai đoạn hậu kỳ như Chơi vơi (đạo diễn Bùi Thạc Chuyên - Hãng phim Truyện 1) thì tháng 5 mới hoàn thành. Hãng phim Truyện VN là hãng có truyền thống tham gia Cánh diều vàng trong những năm qua thì năm nay cũng không có phim nào, họ có hai phim là Trung úy và Được sống thì cũng đang trong giai đoạn hậu kỳ.
Hãng phim của Hội có Đừng đốt, trong ấy đã có lửa (đạo diễn Đặng Nhật Minh) cũng dự tính tham gia giải Cánh diều Vàng năm nay nhưng do làm hậu kỳ ở Thái Lan, thời gian bị kéo dài thêm nên không kịp tham dự, tới tháng ba bản đầu mới có thì không kịp tham dự.
* Tiêu chí trao giải có gì thay đổi so với năm ngoái không thưa ông?
Rút kinh nghiệm thực tế từ việc trao giải năm ngoái là chưa bao quát hết tình hình thực tế diễn biến trong làng phim VN thì năm nay, ngoài các giải chính như Cánh diều vàng, cánh diều bạc sẽ có giải trao cho những phim có yếu tố nước ngoài: Phim Hợp tác nước ngoài với ba yếu tố: vốn nước ngoài từ 51% trở lên, có biên kịch là người nước ngoài, đạo diễn người nước ngoài.
  Đẹp từng Centimet và Giải cứu thần chết - hai bộ phim ăn khách đợt Tết vừa rồi cũng tham gia tranh giải |
Với những đạo diễn, biên kịch người VN có quốc tịch nước ngoài sẽ không tính vào giải này mà vẫn tham dự giải Cánh diều bình thường như các đạo diễn, biên kịch VN khác. Còn với những đạo diễn, biên kịch người nước ngoài (100%) thì không được trao giải cá nhân mà sẽ nằm chung trong giải thưởng Phim Hợp tác nước ngoài.
Còn các giải cá nhân vẫn như năm ngoái, sẽ dành cho các thành phần sáng tác chính trong thể loại phim truyện nhựa như: đạo diễn, biên kịch, quay phim, họa sĩ thiết kế, âm thanh,nhạc phim, diễn viên nam nữ, chính phụ. Ngoài ra còn có giải dành cho đạo diễn các thể loại phim tài liệu, khoa học, phim truyện video ngắn, phim video dài tập và phim hoạt hình.
* Có vẻ như việc ấn định thời gian và địa điểm cho giải thưởng điện ảnh lớn của VN để công chúng hâm mộ có thể chờ đợi một dịp "đến hẹn lại lên" là một điều không thể?
Đúng vậy, bởi chúng tôi bị phụ thuộc vào lịch phát sóng của Đài Truyền hình. Rất khó để ấn định được ngày giờ phát sóng trùng với địa điểm mình mong muốn. Ví dụ như mọi năm thường được tổ chức tại cung Việt Xô, nhưng muốn tổ chức tại đây thì phải đăng ký trước từ đầu năm, mà điều này thì không thể.
Năm nay, đạo điễn, NSND Khải Hưng và đạo diễn Đỗ Thanh Hải đảm trách phần tổ chức đêm trao giải đã dự kiến chọn TT Hội Nghị Quốc Gia và NH Lớn nhưng đều có những lý do tương tự như trên nên chúng tôi đưa ra phương án là sẽ truyền trực tiếp đêm trao giải vào 19h30, ngày 1/3 tại khách sạn Sofitel Plaza, số 1 đường Thanh Niên, nơi có địa điểm dành cho sân khấu, có nơi để các thiết bị quay phim, ghi hình trực tiếp, có sảnh rộng, trang trọng để tiếp khách…
|
Thành phần BGK phim truyện nhựa gồm 9 người:
Trưởng ban: Nhà văn, nhà biên kịch Lê Ngọc Minh, Cục Phó Cục Điện ảnh; đạo diễn Vương Đức (Chủ tịch Hội đồng Nghệ thuật Hội ĐAVN, Phó Giám đốc Hãng phim truyện VN), đạo diễn, NSƯT Thanh Vân (người đoạt nhiều giải Quốc tế và giải Cánh diều Vàng, Bông sen trong nước), đạo diễn, NSƯT Đào Bá Sơn (đại diện cho các nhà làm phim phía nam), nhà quay phim trẻ Lý Thái Dũng (từng đoạt giải Cánh diều Vàng năm 2008), họa sĩ thiết kế trẻ Nguyễn Nguyên Vũ, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân (Chủ tịch Hội NSVN, người có nhiều tác phẩm nhạc phim hay), nhà làm âm thanh kỳ cựu Hoàng Anh và NSND Như Quỳnh.
 NSƯT Thanh Vân |
Khó khăn trong việc mời các nghệ sĩ vào thành phần BGK
* Vấn đề già hay trẻ trong thành phần BGK vẫn thường được gây tranh luận tại các liên hoan nghệ thuật trong nước, với Hội ĐAVN, đặc biệt trong giải Cánh diều Vàng năm nay. Vấn đề này có gây khó khăn cho BTC không, thưa ông?
Chúng tôi luôn lưu ý về vấn đề gây tranh cãi này nhưng chúng tôi vẫn đề cao tiêu chí lựa chọn thành viên Hội đồng giám khảo hơn, dù già hay trẻ thì vẫn phải đảm bảo các tiêu chí sau: họ phải là những nhà làm phim có năng lực chuyên môn, có uy tín nghề nghiệp, có khả năng cảm thụ tác phẩm tốt và đánh giá khách quan, công tâm. Nhưng ngay cả không quan tâm tới vấn đề tuổi tác trong thành phần BGK, hàng năm, chúng tôi vẫn gặp khó khăn khi mời nghệ sĩ vào những "ghế" này.
* Ông có thể cho biết cụ thể hơn những khó khăn khi mời các nghệ sĩ tham gia vào BGK?
Mỗi giải Cánh diều Vàng cần tới 6 BGK mà trên tiêu chí trên, việc mời BGK năm nào cũng rất khó khăn. Thậm chí ngay cả phát hiện ra những gương mặt mới để mời vào BGK cũng không dễ. Khi chúng tôi mời các nhà làm phim sung sức thì họ luôn bận bịu với công việc còn các nhà làm phim lão thành thì vì lý do sức khỏe không tham dự được.
* Hội đã mời đích danh những ai và họ thường khước từ với lý do gì?
Các nhà làm phim phía nam như đạo diễn Lê Hoàng hay Quang Dũng, Vũ Ngọc Đãng… năm nay đều bận.
Thậm chí, chúng tôi có mời họ tham gia vào BGK những giải phim ngắn của Hội tổ chức tháng 12 hằng năm tại TP Hồ Chí Minh thì các anh ấy cũng rất bận, không thể dứt công việc ba bốn ngày để tham dự được. Ngoài Bắc thì có Bùi Thạc Chuyên, Ngô Quang Hải, Bùi Tuấn Dũng… chúng tôi cũng mời cả rồi.
* Có ai khước từ vì lý do già hay trẻ quá?
Chúng tôi mời chị Như Quỳnh, chị ấy rất kỹ tính và khước từ bởi chị sợ bị “đàm tiếu” là già với trẻ, nhưng chúng tôi đã phải thuyết phục rằng, tiêu chí mời BGK của Cánh diều không phải ở yếu tố già hay trẻ mà ở những tiêu chí trên nên chị đã vui vẻ nhận lời.
* Còn với những nhà đầu tư hay sản xuất phim thì sao? Họ có cơ hội được "ngồi" vào "chiếc ghế" giám khảo Giải Cánh diều không?
Đánh giá tác phẩm trên những tiêu chí: đánh giá cao tính nghề nghiệp của tác phẩm qua những tìm tòi về ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nội dung tư tưởng của tác phẩm, hiệu quả xã hội tích cực: giá trị tư tưởng, thẩm mỹ, giáo dục đối với khán giả và sức hấp dẫn với khán giả. Chính vì thế mà Hội đồng GK thường mời các nhà làm phim và chủ yếu là thành phần sáng tác tham gia hơn là các nhà đầu tư, sản xuất.
* Xin cảm ơn ông!