Điểm trung chuyển xe buýt Cầu Giấy là khu vực có lượng xe bus lưu thông cao và thường tập trung rất nhiều người – đương nhiên phần lớn là người đi xe bus.
Nếu tôi có thể thay đổi, có thể “đánh thức” một không gian công cộng, để không gian đó trở nên sống động, có ích và thực sự trở thành một nơi mà người ta muốn tới để mỗi lúc rảnh rỗi, hoặc đơn giản là để có thể kéo được sự chú ý của người qua đường, hay tạo một điểm nhấn giữa một thành phố đang phát triển, thì khu vực “Điểm trung chuyển xe buýt” tại Cầu Giấy có lẽ là một trong những nơi tôi muốn khiến nó trở nên vui vẻ và thân thiện hơn.Bắt đầu với những hình ảnh hiện tại của khu vực này:
Điểm trung chuyển xe buýt Cầu Giấy là khu vực có lượng xe bus lưu thông cao và thường tập trung rất nhiều người – đương nhiên phần lớn là người đi xe bus, số còn lại là những người chạy xe ôm và bán hàng rong. Điểm trung chuyển này sở hữu một diện tích đất khá lớn, cả về chiều rộng lẫn chiều dài, đó là còn chưa kể phần vỉa hè khá rộng phía đối diện trồng cây:
Do ảnh được chụp lúc giữa trưa nắng và lúc hầu hết sinh viên đều đã trở về quê ăn tết nên khu vực này vắng hơn ngày thường.
Từ trước tới nay, mỗi lần tới điểm trung chuyển này, người ta chỉ muốn ngóng cổ lên để trông xe bus, ai ai cũng vội vã, mọi người đến rồi đi ngay, cuối cùng đọng lại trong mỗi người có thể là việc chạy theo xe đến hụt hơi vì đứng nhầm chỗ hay bị …tài xế trêu, có thể là sự chèo kéo của cánh xe ôm, nạn móc túi, hay đơn giản là …muốn đi vệ sinh nhưng không tìm ra chỗ.
Với mong muốn khiến cho khu vực này trở nên không chỉ có ích với việc bắt xe bus và gọi xe ôm, cộng thêm việc thiếu thốn những khu vực cho thanh, thiếu niên tụ tập và vui chơi, hay thể hiện chính mính bằng những bức vẽ Grafiti (điều này có thể dễ dàng nhận thấy ở những nơi được gọi là “đường Hàn quốc” hay “đường Nhật Bản” hoặc khu vực đê sông Hồng) tôi muốn thay đổi nó đôi chút, biết đâu sau này nó có thể mang một cái tên gì đó, đường Việt Nam chẳng hạn.
Lấy ý tưởng từ chính những bức vẽ Grafiti và phong cách Hip-hop đang thịnh hành của giới trẻ, với những mũi tên mạnh mẽ và những đường cong , đường lượn dứt khoát, và cũng vì đối tượng chính phục vụ của xe bus là học sinh sinh viên, những người trẻ tuổi yêu thích sự mới mẻ và thay đổi tôi muốn thay đổi mặt bằng của khu vực này như sau:
Chú thích:
* A: Nhà chờ xe bus
* B: Biển thông tin hướng dẫn
* C: Quán nước
* D: Nhà thông tin – bán tem tháng
* E: Cầu thang lên cầu vượt cho người đi bộ
* F: Cầu vượt cho người đi bộ
* G: Cốt nền 2 của phần vỉa hè (+1.7m)
* H: Cốt nền 1 của phần vỉa hè (0.0m)
Đây là hình hiện trang và phối cảnh phác thảo của phần vỉa hè – cũng là phần trung tâm chú ý của khu vực:
Chú thích:
* A: Phần tường có thể tùy ý sử dụng, viết vẽ tùy thích
* B: Bảng thông tin dành cho mục đích chung, có thể là tranh cổ động của chính phủ hoặc tổ chức nào đó (có đèn)
* C: Bồn hoa
* D: Đèn (ở đây có hình mũi tên)
* E: Biển chỉ dẫn
Có thể nhìn thấy ở hai hình nhỏ phía bên cạnh, một hình là mặt đứng của phần vỉa hè này hiện tại, một là mặt đứng đề xuất, hay đơn giản hơn có thể nhìn vào hai ảnh, tôi muốn chia vỉa hè thành hai phần, và nâng hơn một nửa lên độ cao 1.7m, điều này để tận dụng khoảng tường trống vốn không có tác dụng để dành cho những nghệ sĩ nghiệp dư, đồng thời để việc đi bộ từ trên phần đường phía trên xuống và cả khu vực đó bớt nhàm chán.
Việc đặt cầu thang tại vị trí như vậy nhằm buộc người đi đường phía dưới phải đi lên phía trên, để những tác phẩm phía trên sẽ có người bình phẩm và nhận xét, dù đẹp dù xấu. Đối với những người cho đó là bẩn mắt, có thể đơn giản đi lên hẳn đường trên để đi. Một số biển chỉ dẫn được thêm thắt với mong muốn làm cho không gian thêm sinh động.
Chú thích:
* 1: Biển báo chiều cao của cửa
* 2: Biển báo WC (có đèn)
* 3: Không có cửa
* 4: Trần cong
* A: Cửa đi vào WC
* B: Cửa sổ
* C: Nền WC
Một trong những yếu tố quan trọng cho 1 không gian công cộng đó là nhà vệ sinh. Tận dụng chiều cao được nâng lên của nền cho không lãng phí, chúng ta có thể sử dụng được vào 1 số việc, đó có thể là đặt một vài nhà vệ sinh công cộng.
Chỉ với chiều cao 1.6m, nên nền WC phải làm âm xuống so với mặt đường. Nhằm tạo sự thông thoáng cho khu vực này, có thể thiết kế cửa ra vào và cửa sổ theo dạng cánh chớp, với thiết kế này, từ bên trong có thể dễ dàng trông ra ngoài và người đi vệ sinh dễ có cảm giác là không có cửa che nhưng thực ra bên ngoài không thể nhìn thấy gì.
Trần nhà theo như ý tôi thì nên làm cong cho đỡ bẩn.
Lặp lại các vấn đề về các WC công cộng ở Việt Nam hiện nay: Nếu đó là WC có người trông coi và thu tiền thì ngoài việc phải bỏ tiền ra cho mỗi lần đi vệ sinh thì hầu như không có gì phải lo lắng, tuy nhiên vẫn có những người tiếc một chút tiền mà “giải quyết” bên ngoài. Nhưng kiểu WC công cộng có người thu tiền e là không phải là giải pháp lâu dài về sau.
Còn nếu đó là một nhà vệ sinh công cộng miễn phí và chỉ có người quét dọn theo lịch? Lúc đó cái WC có thể biến thành một nơi cho các tệ nạn xã hội, tiêu biểu là tiêm chích ma túy. Vậy tôi đề nghị một giải pháp cho nhà vệ sinh công cộng là ko làm nền gạch bằng thông thường mà thay vào đó là những thanh hình trụ, được xếp có khoảng cách sao cho kim tiêm và rác có thể dễ dàng rơi xuống (hình C), hố phía dưới có thể cao khoảng 10cm và có thể “nhấc nền” lên để dọn dẹp dễ dàng bên dưới. Điều này có thể sẽ là rắc rối nếu có ai đó lỡ rơi đồ xuống dưới như chìa khóa hay nhẫn… nhưng nếu người ta quyết tâm muốn lấy lên thì đơn giản có thể dùng cái gì đó móc lên hoặc trở lại lúc có người đến dọn dẹp vệ sinh theo lịch (lịch này có thể được treo ở gần đó). Tuy nhiên, nhà vệ sinh nào đương nhiên cũng phải có sọt rác, nên có lẽ nền này ngoài việc chống việc kim tiêm vứt bừa bãi và nước ra thì bên dưới có lẽ cũng ko có mấy rác.
Dù sao, đây chỉ là một ý tưởng thôi.
Đây là nhà chờ xe bus:
Chú thích:
* A: Vị trí cho quảng cáo (nếu có)
* B: Vỉa hè vát cho nguời khuyết tật
* C: Biển để nghị dừng xe (có đèn)
* D: Số hiệu xe dừng ở điểm bắt tiếp theo (cách bao nhiêu mét) (có đèn)
* E: Số hiệu xe dừng tại điểm này (có đèn)
* F: Lươn đường, báo hiệu phải dừng xe
* G: Chỉ hướng đi, mang ý nghĩa… trang trí
Ngoài ra, trạm nào cũng có một bản đồ và ít nhất 1 bảng dành cho thông tin xe bus, như hình sau :
Tiếp theo là một cái “quán nước”:
Chú thích:
* A: Biển báo các số xe bus sẽ đón ở phía trước mặt
* B: Như A: nếu ở vị trí này thì ghi những số hiệu xe được bắt
* C: Giấy màu dán , có thể thay đổi theo chủ đề hoặc theo các dịp lễ tết trong năm như Giáng sinh, Valentine…, ở đây là bắt chước vạch trang trí trên thân xe bus
* D: Nhựa trong
* E: Quầy bán hàng
* F: Giấy màu dán trang trí
Vị trí đặt quán nước:
Gọi là quán nước nhưng ở đây bán đủ loại thứ vặt vãnh từ trà đá, nhân trần, các loại nước ngọt, bánh mì patê và đồ ăn vặt, chủ yếu dành để phục vụ nhanh những khách hàng với túi tiền bình dân, mua đồ và đi ngay chứ không ở lại lâu. Quán nước này có thể thay cho những quán trà đá hiện nay ở khu vực này:
Cuối cùng là trạm thông tin xe bus, bán tem vé tháng và bản đồ xe bus thành phố:
Chú thích:
* A: trong suốt
* B: Rèm
* C: Ô cửa
* D: Biển
Đây là một ý tưởng của tôi, một số xuất hiện trong những lần mỏi cổ chờ xe một cách ngán ngẩm mỗi lúc cần qua nơi này, một số xuất hiện sau khi biết có cuộc thi, rất mong sự ủng hộ của mọi người. Một điều nữa là tôi thấy hầu hết những người tham gia dự thi đều có hình ảnh giải pháp bằng máy và có màu cả, tôi do …không biết sử dụng máy nên phải vẽ tay, hi vọng mọi người thông cảm.
Tác giả: Dương Minh Hạnh