Quy định mới về vận chuyển gia súc, gia cầm ở Hà Nội bị "thổi còi"

Theo đó, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật đánh giá việc ban hành Quyết định 51 là rất cần thiết, song quyết định này còn một số vấn đề cần phải được xem xét, xử lý để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, cũng như bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân có hoạt động giết mổ, vận chuyển, chế biến, buôn bán gia súc, gia cầm trên địa bàn Hà Nội.

Cụ thể: Đối tượng, phạm vi áp dụng của quy định là "mọi tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế" chưa tương thích với nội dung trong quy định là "có đăng ký kinh doanh, giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định của pháp luật". Đồng thời quy định này chưa sát với thực tế bởi lẽ nhiều cá nhân tham gia hoạt động giết mổ, vận chuyển, chế biến, buôn bán gia súc, gia cầm trong xã hội nhưng không có đăng ký kinh doanh, giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề mà trên cơ sở tự sản, tự tiêu nhỏ lẻ, là một nhu cầu chính đáng.

Quyết định 51 còn có một số quy định mang tính cấm đoán không có căn cứ, có biểu hiện "ngăn sông, cấm chợ" như: "Cấm vận chuyển gia súc, gia cầm vào khu vực nội thành, nội thị"; "Cấm vận chuyển gia súc, gia cầm và sản phẩm gia súc, gia cầm trên xe máy, xích lô, xe đạp hoặc các phương tiện thô sơ khác". Riêng quy định "gia súc, gia cầm chỉ được vận chuyển đến cơ sở giết mổ được phép..." còn hạn chế quyền công dân vì trong trường hợp giao dịch trao đổi gia súc, gia cầm không vì mục đích giết mổ hoặc giao dịch nhỏ lẻ của người tiêu dùng thì không bắt buộc qua cơ sở giết mổ.

Quyết định 51 cũng có một số quy định mang tính cấm đoán không có cơ sở và không rõ ràng về nội dung quy phạm pháp luật, gây hiểu nhầm, đồng thời có thể dẫn đến việc áp dụng xử lý tùy tiện. Ví dụ như "cấm buôn bán sản phẩm gia súc, gia cầm trên... ngõ xóm và khu vực công cộng". Nội dung quy định về "hình thức, mức độ xử lý vi phạm" không dẫn rõ nguồn văn bản của các cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương quy định về hình thức và mức phạt đối với các hành vi vi phạm, diễn đạt như một "quy định mới" nên có thể dẫn đến cách hiểu những quy định này là trái thẩm quyền.

Ngoài ra, quy định "điều kiện kinh doanh giết mổ gia súc, gia cầm" cần tiếp tục xem xét để kết luận về tính hợp hiến, hợp pháp. Về phần "nơi nhận", văn bản chưa đảm bảo đúng quy định của Nghị định số 135/2003/NĐ- CP, đề nghị rút kinh nghiệm và hoàn thiện, bổ sung. Sau khi chỉ ra những nội dung "chưa có sự cân nhắc kỹ" của Quyết định 51, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật đã đề nghị UBND thành phố Hà Nội khẩn trương tổ chức tự kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền đối với những nội dung chưa phù hợp pháp luật và thông báo kết quả cho cục trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được thông báo.