Đi lính “ảo”: Tuyển quân kiểu Mỹ

(TT&VH) - Chiến trường vốn đầy sự khốc liệt, nơi bom rơi đạn nổ và nguy cơ mất mạng có thể xảy ra bất kỳ lúc nào. Nhưng quân đội Mỹ đang cố “thi vị hóa” hình ảnh chiến trường bằng cách bỏ ra 12 triệu USD, lập một trung tâm trải nghiệm đời lính ảo, nhằm thu hút thêm những tình nguyện viên muốn trở thành quân nhân chuyên nghiệp.

Rao bán đời lính

Những người đi mua sắm quanh khu vực siêu thị Franklin Mills ở Philadelphia, Pennsylvania, thường nghe thấy tiếng súng nổ chát chúa vang lên từ bên trong. Nhưng không có gì để lo lắng bởi đó đều là âm thanh phát ra từ các cỗ máy giả lập thực tế thuộc một trung tâm tuyền quân của quân đội.

Thử lửa tại mô hình giả lập xe Humvee

Trung tâm rộng 4km2 này là cơ sở duy nhất ở Mỹ đang được Lục quân sử dụng trong hai năm để thử nghiệm phương pháp mới trong việc tuyển mộ tân binh. Mang tên Trung tâm trải nghiệm cảm giác quân đội (AEC), nơi đây được trang bị rất hiện đại với nhiều cỗ máy giả lập các phương tiện chiến tranh nổi tiếng của Mỹ như xe tải quân sự Humvee, trực thăng chở quân Black Hawk hay trực thăng tấn công Apache. Khách tham quan có thể chui vào các cỗ máy này để tham gia một cuộc chiến ảo, qua đó trải nghiệm những cảm giác chiến trường “không thể thật hơn”.

Bên cạnh các cỗ máy này là 60 máy tính và 19 máy điện tử Xbox 360 với trò chơi chính thức được quân đội sử dụng là Call of Duty 4. Qua việc chơi trò chơi, khách tham quan cũng sẽ có những cảm nhận rõ rệt về không khí chiến tranh thời hiện đại.

Xen kẽ trong các khu vui chơi giải trí là hàng loạt màn hình mô tả chi tiết về các trung tâm quân sự và sự lựa chọn nghề nghiệp trong quân đội. Các ứng viên tiềm năng có thể cân nhắc việc sống đời lính bằng cách thử qua cảm giác chiến tranh trước khi tiến thẳng tới các bàn tuyển quân đặt rải rác trong trung tâm.

Tiếp thị chiến tranh

Vì AEC giống một trò chơi, nên dường như ai cũng hào hứng khi tìm tới đây. Người nào cũng muốn được thử chui vào các mô hình giả lập để tham gia một cuộc chiến ảo. "Kẻ địch bên phải, bên phải” – những tiếng hô ngắn phát ra từ mô hình trực thăng Black Hawk, nơi các tân binh Zach Ziegler và Spencer Elmore đang chộp lấy các khẩu súng trường M4 và bắn về phía quân thù. Hai hai thanh niên 19 tuổi này cho biết họ thích sự thân thiện của trung tâm và cảm giác không bị thúc ép phải ghi danh vào quân đội. "Trung tâm giúp tuyển mộ thêm người, nhưng không hề ép ai cả” - Elmore nói – “Bạn tới đây để chơi điện tử và rồi sau đó bạn mới tự hỏi Lục quân muốn điều gì. Đó là trường hợp của tôi”.

Bill Marchette ,19 tuổi, cho biết chính AEC đã giúp cậu quyết định gia nhập quân đội. Nhưng cậu không rõ về việc liệu các máy giả lập hoặc các trang thiết bị khác có mô tả thực tế hay không. Khi ngồi trên mô hình trực thăng Apache và bắn vào quân thù, Bill thừa nhận bản thân rất phấn khích. Nhưng cậu hiểu rằng đây chỉ là giả lập và sự thật khác xa như vậy.

Kể từ khi Mỹ phát động cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan, Lục quân đã liên tục tìm các cách tiếp cận mới để thu hút thêm tân binh, nhất là từ sau năm 2005 với thành tích tuyển mộ đáng được xem là “thảm họa”. Các biện pháp bao gồm tăng tiền thưởng, thuê thêm nhiều tuyển mộ viên, giảm bớt một số tiêu chuẩn ngặt nghèo trong quân đội và mở ra các hướng tiếp cận mới như AEC đã giúp cải thiện đáng kể việc tuyển quân.

Trung tâm với 22 tuyển mộ viên này đã chính thức thay thế 5 trung tâm tuyển mộ nhỏ vốn tồn tại trước đây. Trong 4 tháng thử nghiệm, AEC đã đón nhận 37 người muốn làm quân nhân chuyên nghiệp và 5 người làm lính dự bị, tức ngang bằng với công suất tuyển mộ của 5 trung tâm nhỏ trước kia.

Quân đội lừa dối?

Jesse Hamilton, một cựu hạ sĩ từng tham chiến ở Iraq trong các năm 2005 và 2006, đã phản đối việc mở ra các trung tâm như AEC. Ông đánh giá việc người ta sử dụng trò chơi điện tử và các cỗ máy mô phỏng đã tán tụng chiến tranh và lừa dối những người muốn tham gia môi trường quân đội. Ông cho rằng trong những gì AEC mang tới có cả sự lừa đảo và thông tin rất xa sự thật. “Bạn không thể giả lập cảm giác mất mát trong mình khi nhìn thấy người ta bị giết”. Hamilton giờ đã rời Lục quân và là thành viên của hội Cựu chiến binh Iraq chống chiến tranh. Theo ông, có quá nhiều thứ quá khác với thực tế. “Chẳng khốc liệt như khi bạn đang đọ súng một tẹo nào” – ông nói – “Cách duy nhất để cảm nhận sự nóng bỏng trong cuộc chiến là dùng một cái máy sấy thật mạnh và thổi vào mặt”.

Gia Bảo