Đập nước Zipingpu gây ra động đất ở Tứ Xuyên?

Đập Zipingpu nhìn từ vệ tinh

 

(TT&VH Online) - Ông Fan Xiao, Kỹ sư trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Tứ Xuyên, cho rằng áp lực nước khổng lồ trong hồ chứa nhân tạo của đập Zipingpu đã đè lên các rãnh nứt địa chất, có thể là một yêu tố gây ra trận động đất khủng khiếp hồi tháng 5/2008 ở Tứ Xuyên, Trung Quốc.

 

Vùng tâm chấn vụ động đất Tứ Xuyên

Ông Fan Xiao vừa nêu giả thuyết trên với hãng tin AP.

 

Thực tế đập thuỷ điện Zipingpu cao 156m, nằm cách tâm chấn chỉ 5,5km và cách các đường rãnh nứt địa chất chỉ có 550m. Sức nặng của lượng nước trong hồ của đập nước này tương đương với 325 triệu tấn.

 

Ông Fan quả quyết: "Tôi không nói rằng nếu không có đập nước Zipingpu thì động đất sẽ không xảy ra. Nhưng sự tồn tại của nó có thể đã làm thay đổi cường độ và thời gian trận động đất".

 

Trong thực tế, hồi năm 1967các nhà khoa học đã từng xác định được rằng trận động đất 6,4 độ richter gần Koyna ở Ấn Độ làm ít nhất 180 người chết là do một hồ chứa nước nhân tạo gây ra.

 

Ông Fan là người đã phản đối mạnh mẽ quyết định của chính phủ xây đập Zipingpu hồi năm 2003 và vẫn đang tiếp tục gửi đơn lên các cấp thẩm quyền bày tỏ lo ngại về các đập được xây dựng trên sông Dadu và Jinsha.  

 

Đập Zipingpu - yếu tố gây ra trận động đất Tứ Xuyên? Ngay sau khi trận động đất xảy ra, toàn bộ lượng nước khổng lồ 325 triệu tấn đã được xả khỏi đập để tránh gây thảm họa.

 

Ông nói: "Trận động đất này xảy ra hoàn toàn bất ngờ, không ai lường trước được".

 

Bởi lẽ tuy nằm ở vùng cọ xát của hai mảng kiến tạo địa chất, nhưng Tứ Xuyên không phải là vùng bị động đất đe dọa như California (Mỹ) hay Indonesia. Theo ông, một trận động đất mạnh như vậy là một điều hết sức khác thường đối với một vùng như Tứ Xuyên.

 

Mới đây trên tạp chí Mỹ "Science", cũng có một số nhà khoa học đưa ra giả thuyết sức nặng của khối lượng nước không lồ trong đập Zipingpu có thể là yếu tố gây ra vụ động đất ở Tứ Xuyên, khi nó làm nứt thêm các vết nứt nằm sâu trong lòng đất.

 

Đập Zipingpu không bị vỡ trong trận động đất, nhưng bị nứt nát, hiện vẫn chưa được khôi phục.

 

Nhưng cũng có những nhà khoa học phản đối giả thuyết trên. Nhà địa chất Lei Xinglin thuộc Cục nghiên cứu động đất TQ cho rằng lượng nước có thể làm tăng cách hiện tượng địa chấn, chứ không thể gây ra một trận động đất được.

 

Bác lại ý kiến của ông Lei Xinglin, một chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu địa chất Potsdam là ông Kind nói: "Đập nước đó có thể là giọt nước làm tràn ly".

 

Ông Kind đặc biệt lo ngại về Tam Hiệp, hiện là đập thủy điện lớn nhất thế giới. Bởi lẽ đập này được xây dựng ở tỉnh Hồ Bắc cũng là một vùng bị động đất đe dọa.

 

Ông nói: "Người ta không thể đoán trước điều gì sẽ xảy ra khi một đập thủy điện lại được xây dựng ở một vùng nhạy cảm như vậy".

 

Tất cả vẫn chỉ là một cuộc tranh cãi. Hiện vẫn chưa có thể xác định được rằng đập thuỷ điện Zipingpu  đã gây ra trận động đất.