“Không vì suy giảm kinh tế mà cắt giảm an sinh xã hội”
Thủ tướng Chính phủ đã có buổi họp mặt và trả lời báo chí nhân dịp đầu năm mới về một số vấn đề kinh tế chính trị xã hội nổi bật trong và sau dịp Tết Nguyên đán
(TT&VH) - Hôm qua 10/1, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có buổi họp mặt và trả lời báo chí nhân dịp đầu năm mới về một số vấn đề kinh tế chính trị xã hội nổi bật trong và sau dịp Tết Nguyên đán, trong đó “nổi cộm” là các vấn đề đảm bảo an sinh xã hội, bô xít ở Tây Nguyên, trách nhiệm của UBND tỉnh Quảng Bình sau vụ đắm đò trong dịp tết Nguyên đán…
Mở đầu buổi làm việc Thủ tướng khẳng định, bên cạnh thuận lợi mà Việt Nam có được sau hơn 20 năm đổi mới, nhất là thành tựu đỉnh cao đạt được từ 2005 – 2007, 2008 là một năm đầy biến động, với rất nhiều khó khăn thách thức không lường trước được, kể cả về thiên tai, dịch bệnh gây thiệt hại nặng nề. Đợt rét đậm rét hại đầu năm và đợt mưa lũ lớn ở Hà Nội đã không được dự báo kịp thời.
Đặc biệt là khủng hoảng kinh tế, tài chính. Lúc đầu, chính phủ cho rằng đây chỉ là cuộc khủng hoảng năng lượng và khủng hoảng lương thực. Nhưng đó lại là khủng hoảng tài chính, khởi nguồn từ Mỹ và lan ra toàn cầu, tiếp sau đó là suy thoái kinh tế, và đến nay chính thức là cuộc khủng hoảng lớn nhất từ sau thế chiến thứ II.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong buổi gặp mặt báo chí đầu năm
Trong bối cảnh khó khăn thách thức rất lớn như thế, Đảng và Nhà nước đã kịp thời phân tích tình hình, đưa ra những giải pháp. Đến hôm nay nhìn lại, Chính phủ nhận thấy các giải pháp đó đã tạo được sự chung sức, chung lòng, đoàn kết nhất trí của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc để khắc phục thách thức khó khăn.
Báo chí góp phần tạo nên sự đồng lòng nhất trí đó. Vai trò của báo chí năm vừa qua là rất tích cực, chính phủ đánh giá rất cao vai trò đó. Thủ tướng khẳng định: “Tôi nói như thế hoàn toàn không phải là do chúng ta gặp nhau ngày đầu năm nên động viên nhau mà thực sự là từ lòng tôi”.
Thủ tướng cho rằng, trên lĩnh vực kinh tế, Việt Nam làm được 3 điều. Một là đến hôm nay có thể khẳng định đã giữ được sự ổn định của nền kinh tế vĩ mô vốn còn rất nhiều khó khăn. Vấn đề lãi suất, tỉ giá, cán cân thanh toán, vấn đề dự trữ ngoại tệ không bị suy giảm mà còn tăng lên. Các ngân hàng hoạt động an toàn, có lãi. Thứ hai là kiềm chế được lạm phát trong một thời gian ngắn; khi đưa ra các nhóm giải pháp từ đầu tháng 6 và tới quý III thì có tác dụng rõ cho đến nay. Thứ 3 là duy trì được tốc độ tăng trưởng khá cao 6,53% trong điều kiện lạm phát cao và khủng hoảng kinh tế.
Chính sách an sinh xã hội được đảm bảo trong điều kiện kinh tế khó khăn; không vì lạm phát cao mà giảm một chính sách nào đối với an sinh xã hội. Đối với y tế, giáo dục chỉ có tăng thêm. Thủ tướng ví dụ hai điều: Trong y tế, dân số được BHYT lên tới 52%, mệnh giá BHYT từ 134 ngàn lên 194 ngàn đồng, người được khám chữa bệnh bằng BHYT tăng gấp đôi so với năm trước. Về GD, dù khó khăn học sinh không phải bỏ học, đặc biệt là các sinh viên ĐH. Hiện có 3,3 triệu SV đi học thì 1,1 triệu được vay vốn ưu đãi trong 5 năm. Tỉ lệ nghèo đói giảm từ 14,8% xuống 13,1% và con số mới nhất vừa rồi (thống kê trong dịp cấp tiền hộ nghèo tết Nguyên đán) là có 12,1%. Đây là con số chính xác, có người kí nhận tiền. Trong khủng hoảng, suy thoái kinh tế mà vẫn giảm được nghèo đây là sự ưu việt.
Đặc biệt là thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ đã tính toán và trích dự phòng ngân sách năm 2008 trợ giúp hộ nghèo trong dịp Tết Kỷ sửu, Chính phủ quyết định trợ giúp mỗi khẩu 200 ngàn, mỗi hộ không quá 1 triệu. Lúc đầu theo con số tính toán là 13,1% hộ nghèo thì trích khoảng 3800 tỷ, để trợ giúp đồng bào. Qua con số các tỉnh báo về số hộ nghèo giảm còn 12,1% nên con số chi sáng 4/2 báo cáo mức chi chỉ còn là 2.500 tỷ.
Đến tháng 6 Việt Nam có thể tăng trưởng trở lại
PV: Trong các báo cáo về tình hình kinh tế xã hội của tháng 1 mới đây, sản xuất công nghiệp, đầu tư nước ngoài, xuất khẩu là những vấn đề chủ lực của nền kinh tế nhưng đều giảm. Theo Thủ tướng, liệu đây có phải là xu thế mở đầu cho những lo ngại của năm 2009 không? Trong quý I, quý II liệu có tiếp diễn không?
Thủ tướng Nguyến Tấn Dũng: Nguyên nhân như tôi đã trình bày là do khách quan rất lớn. Xuất khẩu chậm lại cụ thể là do giảm về lượng 40% và giảm về giá tới 60%. Lượng giảm do thị trường thế giới khó khăn nên người ta bớt mua. Nhưng giảm về giá, nhất là các mặt hàng như dầu, cao su, cà phê… là cái chung của nền kinh tế toàn cầu ảnh hưởng rất lớn. Bằng các giải pháp của chính phủ, theo tính toán thì đầu tháng 6 chúng ta sẽ chặn được suy thoái, có thể tăng trưởng cao trở lại. Nhưng ngày từ tháng giêng này cố gắng triển khai tất cả các giải pháp. Tháng 6 chúng ta sẽ phục hồi và tăng trưởng mạnh.
PV: Liên quan đến vụ đắm đò ở Quảng Bình, Thủ tướng đã chỉ đạo xử lý trách nhiệm của chủ tịch UBND tỉnh. Xin Thủ tướng cho biết việc xử lý trách nhiệm này như thế nào?
- Việc đắm đò là một tai nạn đau thương ngay trong dịp Tết, tôi đã chỉ đạo ngay lúc đó trợ giúp đồng bào gia đình, cứu chữa người bị nạn, yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình kiểm điểm, xử lý nghiêm minh chủ tịch xã và huyện, điều đó thuộc trách nhiệm UBND tỉnh, đồng thời yêu cầu Bộ Công an khởi tố vụ án. Đối với Chủ tịch tỉnh phải tự kiểm điểm nhận hình thức kỉ luật và báo cáo Thủ tướng chính phủ.
PV: Trên báo chí mới đây thủ tướng nói rằng đây là lúc phát triển thay đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, Thủ tướng có thể nói rõ hơn về vấn đề nay?
- Trong bài viết của tôi hồi đầu năm, với tinh thần huy động sức mạnh tổng hợp, duy trì tăng trưởng kinh tế bảo đảm an sinh xã hội, tôi có nói một ý là trong khó khăn chúng ta có thuận lợi, thấy cái khó khăn để vượt qua và thấy cái thuận lợi để phát huy. Chính lúc này, chúng ta có điều kiện đầu tư đổi mới công nghệ để thay đổi cơ cấu, từ đầu tư theo chiều rộng dựa vào lao động, vào tài nguyên là chính thì chuyển sang đầu tư theo chiều sâu.
Thí dụ, có mấy thiết bị nếu trước đây có giá tới 100 triệu đô la thì nay chỉ có giá 40 triệu đô la. Đây là lúc chúng ta có điều kiện đổi mới công nghệ. Hay trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng mà chúng ta coi đó là nút thắt cổ chai của nền kinh tế thì đây là lúc chuyển đổi để có năng lực sản xuất mới. Đây là lúc chúng ta tạo ra năng lực sản xuất mới có chiều sâu và hiệu quả. Đầu tư lúc này là thuận lợi. Chính phủ sẽ đứng ra bảo lãnh cho các doanh nghiệp để có thể thực hiện các dự án đổi mới công nghệ. Các cơ quan chức năng cần theo dõi sát tình hình, nâng cao khả năng phân tích dự báo kinh tế. Phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vừa đối phó trước mặt vừa tính căn cơ lâu dài, đổi mới công nghệ nâng cao hiệu quả sản xuất kinh tế.
PV: Mới đây, Đại tướng Võ Nguyên Giáp có gửi một bức thư cho thủ tướng về vấn đề bô xít ở Tây Nguyên. Xin hỏi Thử tướng đã nhận được bức thư này chưa?
- Về thư của đồng chí Võ Nguyên Giáp tôi đã nhận được rồi, tôi xin nói vắn tắt thế này: việc khai thác bô xít Tây Nguyên là một chủ trương lớn của Đảng và nhà nước ta, đã được nêu trong nghị quyết Đại Hội X của Đảng. Bộ Chính trị đã 3 lần nghe về chiến lược về phát triển bô xít Tây Nguyên, và chính phủ đã phê duyệt quy hoạch phát triển bô xít Tấy Nguyên với tinh thần phát triển hiệu quả, bền vững. Cũng có ý kiến khác, nhất là vấn đề môi trường. Nhưng vấn đề là nội lực trong nước, tiềm năng chúng ta có gì? Đất chật người đông, tiềm năng khoáng sản không nhiều lắm, dầu thô thì sắp hết, tài nguyên thép có ít chỉ khoảng hơn 1 tỷ tấn, nhiều lại tài nguyên được khai thác gần hết. Cái mà chúng ta tìm được là bô xít, theo như tài liệu của Liên Xô trước đây là 8 tỉ tấn. Chúng ta phải tính toán cách khai thác. Trong điều kiện khoa học kĩ thuật hiện nay, nhận thức của Chính phủ là hoàn toàn có thể thức hiện đúng nghị quyết của Đảng là khai thác bô xít hiệu quả, làm ra nhôm nhưng vẫn đảm bảo môi trường, phát triển bền vững, bảo đảm được an ninh chính trị của đất nước. Đồng chí Võ Nguyên Giáp có lo việc môi trường nhưng theo chiến lược quy hoạch chúng ta có thể xử lý được vấn đề này. Sắp tới, chính phủ sẽ tố chức một buổi hội thảo do Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chủ trì trình bày những vấn đề đặt ra, nhất là vấn đề môi trường, phương án công nghệ thế nào để tạo sự đồng thuận. Chúng ta phải đảm bảo sự phát triển bền vững cho con cháu chúng ta về sau.
Mở đầu buổi làm việc Thủ tướng khẳng định, bên cạnh thuận lợi mà Việt Nam có được sau hơn 20 năm đổi mới, nhất là thành tựu đỉnh cao đạt được từ 2005 – 2007, 2008 là một năm đầy biến động, với rất nhiều khó khăn thách thức không lường trước được, kể cả về thiên tai, dịch bệnh gây thiệt hại nặng nề. Đợt rét đậm rét hại đầu năm và đợt mưa lũ lớn ở Hà Nội đã không được dự báo kịp thời.
Đặc biệt là khủng hoảng kinh tế, tài chính. Lúc đầu, chính phủ cho rằng đây chỉ là cuộc khủng hoảng năng lượng và khủng hoảng lương thực. Nhưng đó lại là khủng hoảng tài chính, khởi nguồn từ Mỹ và lan ra toàn cầu, tiếp sau đó là suy thoái kinh tế, và đến nay chính thức là cuộc khủng hoảng lớn nhất từ sau thế chiến thứ II.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong buổi gặp mặt báo chí đầu năm
Trong bối cảnh khó khăn thách thức rất lớn như thế, Đảng và Nhà nước đã kịp thời phân tích tình hình, đưa ra những giải pháp. Đến hôm nay nhìn lại, Chính phủ nhận thấy các giải pháp đó đã tạo được sự chung sức, chung lòng, đoàn kết nhất trí của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, tạo nên sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc để khắc phục thách thức khó khăn.
Báo chí góp phần tạo nên sự đồng lòng nhất trí đó. Vai trò của báo chí năm vừa qua là rất tích cực, chính phủ đánh giá rất cao vai trò đó. Thủ tướng khẳng định: “Tôi nói như thế hoàn toàn không phải là do chúng ta gặp nhau ngày đầu năm nên động viên nhau mà thực sự là từ lòng tôi”.
Thủ tướng cho rằng, trên lĩnh vực kinh tế, Việt Nam làm được 3 điều. Một là đến hôm nay có thể khẳng định đã giữ được sự ổn định của nền kinh tế vĩ mô vốn còn rất nhiều khó khăn. Vấn đề lãi suất, tỉ giá, cán cân thanh toán, vấn đề dự trữ ngoại tệ không bị suy giảm mà còn tăng lên. Các ngân hàng hoạt động an toàn, có lãi. Thứ hai là kiềm chế được lạm phát trong một thời gian ngắn; khi đưa ra các nhóm giải pháp từ đầu tháng 6 và tới quý III thì có tác dụng rõ cho đến nay. Thứ 3 là duy trì được tốc độ tăng trưởng khá cao 6,53% trong điều kiện lạm phát cao và khủng hoảng kinh tế.
Chính sách an sinh xã hội được đảm bảo trong điều kiện kinh tế khó khăn; không vì lạm phát cao mà giảm một chính sách nào đối với an sinh xã hội. Đối với y tế, giáo dục chỉ có tăng thêm. Thủ tướng ví dụ hai điều: Trong y tế, dân số được BHYT lên tới 52%, mệnh giá BHYT từ 134 ngàn lên 194 ngàn đồng, người được khám chữa bệnh bằng BHYT tăng gấp đôi so với năm trước. Về GD, dù khó khăn học sinh không phải bỏ học, đặc biệt là các sinh viên ĐH. Hiện có 3,3 triệu SV đi học thì 1,1 triệu được vay vốn ưu đãi trong 5 năm. Tỉ lệ nghèo đói giảm từ 14,8% xuống 13,1% và con số mới nhất vừa rồi (thống kê trong dịp cấp tiền hộ nghèo tết Nguyên đán) là có 12,1%. Đây là con số chính xác, có người kí nhận tiền. Trong khủng hoảng, suy thoái kinh tế mà vẫn giảm được nghèo đây là sự ưu việt.
Đặc biệt là thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ đã tính toán và trích dự phòng ngân sách năm 2008 trợ giúp hộ nghèo trong dịp Tết Kỷ sửu, Chính phủ quyết định trợ giúp mỗi khẩu 200 ngàn, mỗi hộ không quá 1 triệu. Lúc đầu theo con số tính toán là 13,1% hộ nghèo thì trích khoảng 3800 tỷ, để trợ giúp đồng bào. Qua con số các tỉnh báo về số hộ nghèo giảm còn 12,1% nên con số chi sáng 4/2 báo cáo mức chi chỉ còn là 2.500 tỷ.
Đến tháng 6 Việt Nam có thể tăng trưởng trở lại
PV: Trong các báo cáo về tình hình kinh tế xã hội của tháng 1 mới đây, sản xuất công nghiệp, đầu tư nước ngoài, xuất khẩu là những vấn đề chủ lực của nền kinh tế nhưng đều giảm. Theo Thủ tướng, liệu đây có phải là xu thế mở đầu cho những lo ngại của năm 2009 không? Trong quý I, quý II liệu có tiếp diễn không?
Thủ tướng Nguyến Tấn Dũng: Nguyên nhân như tôi đã trình bày là do khách quan rất lớn. Xuất khẩu chậm lại cụ thể là do giảm về lượng 40% và giảm về giá tới 60%. Lượng giảm do thị trường thế giới khó khăn nên người ta bớt mua. Nhưng giảm về giá, nhất là các mặt hàng như dầu, cao su, cà phê… là cái chung của nền kinh tế toàn cầu ảnh hưởng rất lớn. Bằng các giải pháp của chính phủ, theo tính toán thì đầu tháng 6 chúng ta sẽ chặn được suy thoái, có thể tăng trưởng cao trở lại. Nhưng ngày từ tháng giêng này cố gắng triển khai tất cả các giải pháp. Tháng 6 chúng ta sẽ phục hồi và tăng trưởng mạnh.
PV: Liên quan đến vụ đắm đò ở Quảng Bình, Thủ tướng đã chỉ đạo xử lý trách nhiệm của chủ tịch UBND tỉnh. Xin Thủ tướng cho biết việc xử lý trách nhiệm này như thế nào?
- Việc đắm đò là một tai nạn đau thương ngay trong dịp Tết, tôi đã chỉ đạo ngay lúc đó trợ giúp đồng bào gia đình, cứu chữa người bị nạn, yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình kiểm điểm, xử lý nghiêm minh chủ tịch xã và huyện, điều đó thuộc trách nhiệm UBND tỉnh, đồng thời yêu cầu Bộ Công an khởi tố vụ án. Đối với Chủ tịch tỉnh phải tự kiểm điểm nhận hình thức kỉ luật và báo cáo Thủ tướng chính phủ.
|
Khi được hỏi: “Người dân rất vui mừng về việc giãn nộp thuế TNCN, tuy
nhiên hiện nay người dân vẫn phải tạm nộp, vậy việc xử lý thuế thu
nhập cá nhân cụ thể như thế nào?”Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh
thay mặt Thủ tướng trả lời: |
- Trong bài viết của tôi hồi đầu năm, với tinh thần huy động sức mạnh tổng hợp, duy trì tăng trưởng kinh tế bảo đảm an sinh xã hội, tôi có nói một ý là trong khó khăn chúng ta có thuận lợi, thấy cái khó khăn để vượt qua và thấy cái thuận lợi để phát huy. Chính lúc này, chúng ta có điều kiện đầu tư đổi mới công nghệ để thay đổi cơ cấu, từ đầu tư theo chiều rộng dựa vào lao động, vào tài nguyên là chính thì chuyển sang đầu tư theo chiều sâu.
Thí dụ, có mấy thiết bị nếu trước đây có giá tới 100 triệu đô la thì nay chỉ có giá 40 triệu đô la. Đây là lúc chúng ta có điều kiện đổi mới công nghệ. Hay trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng mà chúng ta coi đó là nút thắt cổ chai của nền kinh tế thì đây là lúc chuyển đổi để có năng lực sản xuất mới. Đây là lúc chúng ta tạo ra năng lực sản xuất mới có chiều sâu và hiệu quả. Đầu tư lúc này là thuận lợi. Chính phủ sẽ đứng ra bảo lãnh cho các doanh nghiệp để có thể thực hiện các dự án đổi mới công nghệ. Các cơ quan chức năng cần theo dõi sát tình hình, nâng cao khả năng phân tích dự báo kinh tế. Phải vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vừa đối phó trước mặt vừa tính căn cơ lâu dài, đổi mới công nghệ nâng cao hiệu quả sản xuất kinh tế.
PV: Mới đây, Đại tướng Võ Nguyên Giáp có gửi một bức thư cho thủ tướng về vấn đề bô xít ở Tây Nguyên. Xin hỏi Thử tướng đã nhận được bức thư này chưa?
- Về thư của đồng chí Võ Nguyên Giáp tôi đã nhận được rồi, tôi xin nói vắn tắt thế này: việc khai thác bô xít Tây Nguyên là một chủ trương lớn của Đảng và nhà nước ta, đã được nêu trong nghị quyết Đại Hội X của Đảng. Bộ Chính trị đã 3 lần nghe về chiến lược về phát triển bô xít Tây Nguyên, và chính phủ đã phê duyệt quy hoạch phát triển bô xít Tấy Nguyên với tinh thần phát triển hiệu quả, bền vững. Cũng có ý kiến khác, nhất là vấn đề môi trường. Nhưng vấn đề là nội lực trong nước, tiềm năng chúng ta có gì? Đất chật người đông, tiềm năng khoáng sản không nhiều lắm, dầu thô thì sắp hết, tài nguyên thép có ít chỉ khoảng hơn 1 tỷ tấn, nhiều lại tài nguyên được khai thác gần hết. Cái mà chúng ta tìm được là bô xít, theo như tài liệu của Liên Xô trước đây là 8 tỉ tấn. Chúng ta phải tính toán cách khai thác. Trong điều kiện khoa học kĩ thuật hiện nay, nhận thức của Chính phủ là hoàn toàn có thể thức hiện đúng nghị quyết của Đảng là khai thác bô xít hiệu quả, làm ra nhôm nhưng vẫn đảm bảo môi trường, phát triển bền vững, bảo đảm được an ninh chính trị của đất nước. Đồng chí Võ Nguyên Giáp có lo việc môi trường nhưng theo chiến lược quy hoạch chúng ta có thể xử lý được vấn đề này. Sắp tới, chính phủ sẽ tố chức một buổi hội thảo do Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chủ trì trình bày những vấn đề đặt ra, nhất là vấn đề môi trường, phương án công nghệ thế nào để tạo sự đồng thuận. Chúng ta phải đảm bảo sự phát triển bền vững cho con cháu chúng ta về sau.
Mạnh Cường (ghi)
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN