Với mục đích xây dựng một không gian xanh, tôi xin lấy biểu tượng hành tinh xanh để làm logo xuyên suốt. Mọi người dùng chính bàn tay làm chữ ký.
Không gian đường phố về bản chất là nơi diễn ra các hoạt động cộng đồng từ giao thông , buôn bán , gặp gỡ cho đến trung tâm của các sự kiện văn hóa , chính trị. Đường phố Việt Nam hiện tại đang phải đối mặt với những vấn đề bức thiết: chất thải sinh hoạt, ác tắc giao thông, tiếng ồn, khói nhiên liệu, ô nhiễm không khí… Để giải quyết tất cả các vấn đề này không phải trách nhiệm của một người , một cơ quan, chính quyền mà của cả xã hội. Việc đặt ra luật lệ , cảnh báo nếu chưa thực sự giác ngộ được người dân thì hiệu quả sẽ không cao. Vấn đề lớn nhất là khơi dậy được trong mỗi người dân trách nhiệm ý thức tự giác giữ gìn một không gian đường phố xanh sạch.
Tôi xin đề xuất một dự án thay đổi những không gian hè phố bình thường nhằm mục đích kêu gọi ý thức của mỗi cá nhân trước vấn đề về môi trường.
Dự án:1. Với mục đích xây dựng một không gian xanh, tôi xin lấy biểu tượng hành tinh xanh để làm logo xuyên suốt. Đặt một tấm kính lớn có in hình logo hành tinh, chuẩn bị màu acrylic ( xanh ) đặt sẵn, tuyên truyền về không gian xanh, kêu gọi mọi người dùng bàn tay, lấy màu xanh acrylic điểm chỉ vào tấm kính. Chính giữa dấu bàn tay đã điểm chỉ kí tên bản thân. Phủ kín quả địa cầu bằng các dấu bàn tay. Sự tạo thành hình ảnh quả cầu bàn tay cần sự tham gia đông đảo của quần chúng. Tấm kính này sẽ được đặt tại các mảng tường nơi có lưu lượng lớn người tham gia giao thông . Có thể gắn các tấm kính này tại nhiều không gian công cộng khác nhau như khoảng tường trống của các bệnh viện, bến xe , nhà ga , sân bay, trường đại học, cầu…
Các tấm kính này ban đêm sẽ được chiếu sáng nhằm tạo hiệu quả về thị giác . Chất liệu kính có thể hòa nhập vào với không gian , vừa có tác dụng chuyển đổi nhưng không phá vỡ cảnh quan vốn có.
2. Các hoạt động bảo vệ môi trường được song song thực hiện , tổ chức các tuần lễ vàng về vệ sinh môi trường, huy động lực lượng thanh niên tình nguyện trong một vài ngày cùng nhau làm vệ sinh một khu vực được coi là trọng điểm của rác thải, kèm theo đó tuyên truyền cho người dân để họ ý thức trách nhiệm , cùng tham gia hoạt động don dẹp rác thải. Tất cả những người tham gia sau hoạt động làm sạch môi trường sẽ cùng nhau điểm chỉ vào tấm kính lớn có in hình quả địa cầu, kí tên,…(như đã nêu ở trên). Tấm kính này sẽ được đặt tại không gian vừa được làm sạch từ sự chung sức của tất cả những người tham gia.
Về hình thức tấm kính dấu bàn tay nhằm mục đích chuyển đổi những không gian bình thường thành những nơi có ý nghĩa cộng đồng , và quan trọng sự chyển đổi đó được tạo thành từ sự chung sức của cả xã hội chứ không chỉ ở cá nhân , hay một nhóm người.
3. Cụ thể sau khi đã chọn được một khu vực trọng điểm rác thải làm nơi triển khai dự án, sử dụng các hình thức tiếp cận với quần chúng bằng cách lập các đội xe đạp tuyên truyền về không gian xanh, phát tờ rơi, áp phích, công bố trên các phương tiện đại chúng… Mục đích là ngoài lực lượng thanh niên tình nguyện có thể huy động được đông đảo quần chúng tham gia. Do số lượng người tham gia lớn nên với một không gian công cộng không thể chỉ dùng một tấm kính mà cần 1 số lượng lớn kính có sẵn hình quả cầu để điểm chỉ, tương thích với diện tích không gian triển khai chuyển đổi. Các tấm kính hình quả cầu này sẽ được xếp thành hàng dọc theo các mảng tường trống tại các không gian lớn như công viên, bờ hồ, nhà ga, bến xe…
4. Các hoạt động bảo vệ môi trường sẽ diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định, kết thúc chuỗi sự kiện là hình ảnh một tấm pano cực lớn in hình con rồng thăng long ( rồng thờI Lí) cũng được tạo thành từ việc điểm chỉ bàn tay. Huy động tất cả những người đã tham gia hoạt động làm sạch môi trường cùng nhau điểm chỉ. Con Rồng Xanh này sẽ như một biểu tượng về môi trường để kỉ niệm cho sự kiện 1000 năm Thăng Long.
Ý nghĩa thực tiễn: Một không gian chuyển đổi thực sự có ý nghĩa , thực sự là một phần trong đời sống cư dân không thể chỉ do một người, một nhóm người , hay một cơ quan nào tạo ra. Nó phải được tạo lập từ bàn tay người dân, được hưởng ứng như một sự kiện mang tính cộng đồng. Mỗi người chung tay góp sức làm sạch một không gian công cộng , sau đó cùng nhau in dấu tay lên tấm kính hình quả địa cầu, ( biểu tượng cho một hành tinh xanh). Những tấm kính này sẽ được gắn ngay tai không gian mà họ vừa làm sạch . Chỉ một hành động nhỏ nhưng nó gắn kết con người khi họ cùng nhau làm một việc có ích. Ý nghĩa của dấu bàn tay như một sự khẳng định ý thức bản thân trước một vấn đề về môi trường. Không chỉ thế mỗi người có một dấu bàn tay khác nhau , điều đó thể hiện dấu ấn cá nhân một cách mạnh mẽ nhất.
Hình ảnh minh họa cho dấu vân tay, hình ảnh quả cầu xanh được tạo bằng các dấu vân tay trên kính. Do việc in bàn tay lên quả cầu nhiều khi sẽ dẫn đến hình ảnh không rõ ràng, do đó trước khi được gắn lên các không gian công cộng có thể chỉnh sửa thêm để thẩm mĩ và rõ ràng hơn… ( Hình quả địa cầu trên chỉ để minh hoạ rõ ràng cho ý tưởng, tấm kính thật sẽ lớn hơn , hình quả cầu cũng sẽ lớn hơn, đường kính khoảng 1 - 1,2m . Do đó các dấu bàn tay sẽ khá nhỏ, hình ảnh quả cầu sẽ rõ ràng hơn…)
Để làm phong phú cho không gian, việc in bàn tay lên hình quả địa cầu không nhất thiết phải là màu xanh, có thể dùng các màu khác nhau tùy ý, như ví dụ trên.
Có thể dùng các mẫu khác để làm hình ảnh chuyển đổi.
Thành lâp các đội xe đạp vì môi trường nhằm quảng bá cho chương trình, kêu gọi mọi người tham gia hoạt động chuyển đổi không gian, làm sạch môi trường, in dấu tay… Việc sử dụng xe đạp ko chỉ đơn giản ít tốn kém mà còn biểu tượng cho một hình ảnh chống ô nhiễm khói nhiên liệu, thân thiện với môi trường.
Ý tưởng chuyển đổi này theo tôi có thể thực hiện ở đa số các không gian ô nhiễm . Xin được đưa ra một không gian điển hình được coi là trọng điểm của rác thải sinh hoạt:
Rác thải tại không gian bờ sông Tô Lịch - Hà Nội:Trên đây là những hình ảnh ô nhiễm rác thải của con sông Tô Lịch , con sông dài nhất Hà Nội . Hàng chục năm qua người dân thủ đô sống quanh khu vực ven sông đã phải chịu mùi xú uế do chất thải sinh hoạt bốc lên. Việc xử lí rác thải tại con sông này chưa thể triệt để và không bao giờ triệt để được nếu chỉ do công ty vệ sinh môi trường với vài trăm nhân viên đảm nhiệm. Vấn đề lớn nhất nơi đây là ý thức bản thân cá nhân người dân. Nếu chiến dịch không gian xanh được thực hiện , ít nhất nó sẽ tạo được một hoạt động ý nghĩa trong xã hội. Kêu gọi người dân hãy cùng nhau làm sạch môi trường. Làm sạch chính không gian họ đang sống, không khí họ đang hít thở, con đường nơi họ đi lại hằng ngày. Dấu bàn tay trên tấm kính quả địa cầu không chỉ như cách để thể hiện cái tôi, cách để tự hào vì một phần bản thân đã góp sức làm sạch môi trường mà còn là cái cam kết tự cá nhân trước không gian mình đã làm sạch , không thể để nó bẩn trở lại một lần nữa.
Chiến dịch này không thể định trước rằng chắc chắn thành công trong một ngày, một tháng hay một năm. Nhưng nếu chúng ta thực hiện và kì vọng cho nó đến một ngày con sông Tô Lịch sẽ trở nên sạch hơn, xanh hơn, đẹp hơn.
Đây là con đường Nguyễn Ngọc Vũ nằm đối diện với rác thải bên bờ sông Tô Lịch. Sau khi làm sạch không gian xung quanh , bức tường trống này sẽ được dùng để gắn các tấm kính quả cầu dấu tay.
Không gian sau khi được chuyển đổi bằng hình ảnh quả cầu dấu bàn tay trên kính. ( ban ngày )
Ban đêm sử dụng hệ đèn phía sau tạo hiệu quả thị giác.
Tác giả: Đặng Vũ Việt Linh