thethaovanhoa.vn

Kể con nghe chuyện... “khó nói”

28/01/2009 23:45 GMT+7

Nhiều nhà tư vấn tâm lý khuyên rằng, nên nói chuyện GDGT với con bạn ngay từ khi trẻ được 3, 4 tuổi.

Một bà mẹ nhận xét: “Tôi đi một lượt qua mấy hiệu sách của Hà Nội, thấy sách truyện cho trẻ con nhiều vô kể, gần như loại gì cũng có. Duy chỉ có sách giáo dục giới tính (GDGT) thì chưa thấy đâu, chính xác thì có mấy cuốn cho teen. Nhưng chỉ sợ, đợi đến khi đó thì muộn mất”.
 
>> “Chuyện khó nói”, nói với trẻ thế nào?

Nhiều nhà tư vấn tâm lý khuyên rằng, nên nói chuyện GDGT với con bạn ngay từ khi trẻ được 3, 4 tuổi. Không cần phải đợi đến khi trẻ có những dấu hiệu rõ rệt của tuổi dậy thì mới bắt đầu “chạy đôn chạy đáo” tìm cách “nói chuyện như những người đàn ông” hoặc “như những người phụ nữ” với con.

Thử nhớ lại xem, một ngày đứa con bé bỏng của bạn nghe được bao nhiêu bài tình ca mùi mẫn trên Tivi, xem được bao nhiêu đoạn quảng cáo có các cảnh âu yếm nam nữ, chưa kể phim hoạt hình cho trẻ giờ cũng chẳng thiếu những trường đoạn lâm ly của công chúa – hoàng tử... Vào diễn đàn webtretho, các ông bố bà mẹ ở đây sau khi post lên những câu chuyện có thực về con mình, đã thống nhất với nhau rằng: Những chuyện tưởng như khó nói vô cùng ấy hoàn toàn có thể dạy con “từ thưở còn thơ”.

Vấn đề còn lại là dạy bằng cách nào? Theo lý thuyết thì: “Đừng bao giờ biến cuộc nói chuyện với bé thành những chuyên đề về giới tính. Hãy diễn đạt bằng những cách mà bé có thể tiếp thu được, tùy theo độ tuổi”. Nhưng từ lý thuyết đến thực hành là cả một chặng đường gian nan. Bạn chỉ mất 5 phút để bịa ra cả một câu chuyện cổ tích ly kỳ hoang đường cho câu hỏi: “Bố mẹ có con như thế nào?” hay “Ai mang con đến cho bố mẹ”... nhưng, sẽ loay hoay hàng giờ nếu giải thích mà vẫn phải giữ nguyên những chi tiết của sự thật. Thế mới có chuyện nhiều bậc phụ huynh đã phải cầu viện đến sách. Không cầu viện thì thôi, cầu viện rồi mới biết, sao cái mảng sách này nó lại thiếu vắng đến thế, cho dù đã lục nát cả đống sách đủ màu cho trẻ con bày ê hề ở các siêu thị sách?.

Các Nhà xuất bản e ngại

Thành viên Connitranh của diễn đàn sachhay.com kể: “Tôi có bà chị họ định cư ở Pháp. Tuần vừa rồi về nước ghé nhà tôi chơi, biết tôi hay đọc sách nên chị nhờ tư vấn vài cuốn sách mang sang cho tụi nhỏ bên đó đọc để khỏi quên tiếng Việt. Đang thao thao giới thiệu mấy cuốn của Tô Hoài, Nguyễn Nhật Ánh thì bà chị hỏi: "Thế về GDGT thì có cuốn nào hay không em?".Ngồi ngẫm nghĩ mới thấy, đúng là sách về chủ đề này của nước ta hiếm như “lá mùa thu”, nếu không muốn nói là “một vùng trắng”.

Mảng đề tài này, theo lời chị Hằng Nga (NXB Kim Đồng) thì: “Các biên tập viên phải hết sức cẩn trọng, lơ mơ là sẽ bị “để ý” ngay. Như “Hoa hồng giấu trong cặp sách” chúng tôi mua bản quyền từ lâu nhưng phải đợi vài năm mới dám biên soạn”. Một biên tập viên khác nhận xét: “Làm sách đó chúng tôi như đi trên dây, ranh giới giữa giáo dục và khiêu dâm, giữa dễ thương và phản cảm đôi khi sát cạnh nhau”.

Chính bởi vậy, ngay cả sách GDGT cho đối tượng từ 12 tuổi trở lên cũng đếm trên đầu ngón tay như “Hoa hồng giấu trong cặp sách” (NXB Kim Đồng) hay “Nhật ký Nancy” (NXB Trẻ)... đừng nói là sách GDGT cho các bé dưới 10 tuổi. “Nói chuyện giới tính với con trẻ" của dịch giả Phan Lê Đông Phương” (NXB Trẻ - 2004) hay “Tôi đã lớn lên như thế nào?” (NXB Phụ nữ)... là những ấn phẩm hiếm hoi thuộc dạng này.

Bắt tay vào cuộc

Trong tình trạng khan hiếm, tại nhiều diễn đàn dành cho các ông bố bà mẹ, những cuốn sách thú vị hay những câu chuyện bổ ích có thể giải đáp câu hỏi “khó trả lời” của trẻ bỗng trở nên “đắt hàng”.

“Where Willy Went” (Willy đã đi đâu?) là một câu chuyện giáo dục giới tính bằng tranh hết sức ngộ nghĩnh và dễ hiểu của tác giảNICHOLAS ALLAN, dành cho trẻ em từ 4, 5 tuổi trở lên. Cuốn sách đã được một thành viên của webtretho dịch rồi post lên diễn đàn “Giáo dục giới tính” của trang web và được chị em hết sức hoan nghênh. Chuyện kể về một cậu bé tinh trùng nhỏ tên Willy đã chiến thắng như thế nào trong “cuộc đua lớn” tới trứng và tạo nên một em bé.

Thành viên này vui vẻ kể lại: “Sau khi xem đến hình minh họa từ khi phôi thai đến khi thành em bé thì cô lớn nhà chị đã ghé tai em nói nhỏ: “Ngày xưa chị em mình cũng được hình thành như vậy đó” và nhận xét với mẹ: “Sperm tạo ra con biết vẽ giỏi còn sperm tạo ra em hay... khóc đúng không mẹ?” (sperm = tinh trùng). “Where Willy Went” đang phủ sóng tại nhiều diễn đàn GDGT và dẫn dắt theo nhiều câu chuyện tương tự.

Một bà mẹ của webtretho nhận xét: “Chúng ta cần nhiều hơnnữa nhữngcách giải thích vừa khoa học, vừa dí dỏm kiểu như vậy để các bé sớm có nhận thức chính xác về giới tính”. Quả thực, các tài liệu của nước ngoài không thiếu, nhưng trong khi chờ đợi NXB hết e dè, các ông bố bà mẹ buộc lòng phải tự lực cánh sinh.
 
Theo Thành Hảo
Sức Khỏe & Gia Đình
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN