VĐV bơi lội Hoàng Quý Phước: Rái cá Mỹ Khê

Năm 2008, chú bé Hoàng Quý Phước làm rúng động làng bơi lội Việt Nam. Chứng kiến những cuộc tranh tài, các VĐV lẫn giới chuyên môn đều mê mẩn chú nhóc 15 tuổi.

(TT&VH) - “Hơn 30 năm trong nghề, đây là lần đầu tiên tôi dám tự tin trường hợp người có thể hình như Phước cực kỳ hiếm trong bơi lội” - Tiến sĩ Đỗ Trọng Thịnh - nguyên Trưởng bộ môn bơi lội Tổng cục TDTT, HLV trưởng đội tuyển bơi lội VN đánh giá về tài năng tuổi teen Đà Nẵng.

“Dị nhân” làng bơi

Năm 2008, chú bé Hoàng Quý Phước làm rúng động làng bơi lội Việt Nam. Chứng kiến những cuộc tranh tài, các VĐV lẫn giới chuyên môn đều mê mẩn chú nhóc 15 tuổi, sinh ra và lớn lên ở cạnh bãi biển nổi tiếng Mỹ Khê ở Đà Nẵng. Phước là thỏi nam châm. Chỉ cần chú bé nhăn mặt một cái, biểu hiện chấn thương hay “khó ở”, lãnh đạo Sở VH-TT&DL Đà Nẵng đều cuống cả lên.

Chú nhóc mới 15 tuổi nhưng cao 1,78m, sải tay dài 1,93m. Các nhóm cơ của Phước đều thon dài và mượt. Chân, tay và ngón tay đều dài hơn người cùng lứa tuổi. Phước thể hiện sức mạnh dưới nước tốt hơn những đối thủ khác. Khả năng bắt được cảm giác nước rất tốt…

VĐV Hoàng Quý Phước

Các chuyên gia mở một cuộc nghiên cứu nghiêm túc hiện tượng “Phước Đà Nẵng”. Dựa trên 5 yếu tố đã được khảo sát như kỹ thuật bơi, khả năng chịu đựng, hệ thống tăng tiến hằng năm, thể hình và cuối cùng là lứa tuổi, tất cả đều thống nhất: Phước là một tài năng cực hiếm của bơi lội VN. Không chỉ riêng làng bơi lội mà xã hội phải có trách nhiệm đầu tư đặc biệt để Phước phát triển tài năng.

Thiên định & nhân định

Hoàng Qúy Phước sinh ra là để bơi, đấy là thiên định, tất cả đều thừa nhận như thế. Câu chuyện về chú bé nhuốm đầy giai thoại, nhất là khi em đã nổi tiếng không chỉ ở Đà Nẵng. Ngay khi mới lọt lòng, cậu bé này đã có biểu hiện của một “dị nhân”: nặng 4,5 kg, chân tay dài ngoằng. Lớn chừng nào, chú càng “lạc lõng” giữa bạn bè đồng trang lứa về mặt thể trạng. Nhà 4 anh em, chỉ Phước có tố chất đặc biệt như vậy. Chú bé lớn lên cũng tự nhiên như con cá ở biển vậy. Chiều nào cậu cũng kéo quân ra biển Mỹ Khê cách nhà chưa đầy 200m, tắm và đá bóng như bao đứa trẻ sống ven biển. Nghe bố mẹ kể thì “dị nhân” của chúng ta cũng không mê đắm với chuyện bơi lội cho lắm kiểu như người ta đồn thổi. Họ cũng không quan tâm lắm đến chuyện mấy đứa trẻ trong xóm tôn cu Phước luôn là “đại ca” trong khoản thi bơi.

Nhưng chuyện chú bé từ biển cả bước vào làng bơi Việt Nam thì đúng là như câu chuyện cổ tích kiểu “Ông lão đánh cá và con cá vàng” vậy. Năm 2003, cu cậu đại diện cho trường tiểu học Ngô Mây tham dự HKPĐ quận Sơn Trà, sau đó là giải thành phố. Cũng chưa nổi cho lắm. HLV Phan Văn Toại, ông “thầy dạy bơi” đầu tiên của Phước kể: Năm 2004, trong ngày thi đấu giải bơi học sinh tiểu học, ông nhìn lên khán đài thấy một cậu bé cao lêu đêu vừa xem bơi vừa nhảy lên hò hét, vỗ tay động viên bạn. Tò mò đến gần thấy cậu bé có tay, chân, ngón tay, ngón chân dài ngoằng. Ông Toại mừng như bắt được vàng: “Viên ngọc đây rồi”!

Hoàng Quý Phước trên đường đua xanh

Thế là ông lân la thuyết phục Phước và gia đình và để cậu bé trở thành thành viên mái nhà bơi của Sở TDTT Đà Nẵng cũ.

Bấy giờ Phước 11 tuổi, học lớp 5 nhưng đã cao 1,48m. Đôi bàn tay, bàn chân quá khổ, lớn hơn rất nhiều so với bạn cùng lứa. Phước tham dự HKPĐ toàn quốc lần IV năm 2004. Kết quả, cu cậu… “chìm nghỉm”.

Ông Toại cùng những HLV thuộc Trung tâm đào tạo VĐV (Sở VH,TT&DL Đà Nẵng) vẫn kiên nhẫn, tin mình không chọn nhầm người. “Được cái Phước siêng năng, nhẫn nại và rất nghe lời các thầy”. Sau dạo đấy cậu bé lớn nhanh như thổi, nhất là khả năng bơi. Tháng 6/2006, được gọi vào Đội tuyển trẻ QG tập trung tại Trung tâm Huấn luyện thể thao QG Đà Nẵng. Chỉ sau một năm, Phước đã được “đôn” lên ĐTQG dưới sự dẫn dắt của HLV Nguyễn Đăng Hà.

Bước vào tuổi 15, tức năm 2008 vừa qua, Hoàng Quý Phước thực sự gây nên một cơn sóng lạ trong làng bơi trẻ nước nhà. Tại giải VĐ các nhóm tuổi trẻ Đông Nam Á, Phước đã xuất sắc giành 2 HCV, 3 HCB và 2 HCĐ. Chưa hết, tại giải VĐ các CLB Đông Nam Á, Phước giành đến 8 HCV. Tối 16-10, tại CLB Phú Thọ (TP. Hồ Chí Minh), VĐV Hoàng Quý Phước đã đi vào lịch sử bơi lội Việt Nam với tư cách là VĐV nam nhỏ tuổi nhất (15 tuổi) phá kỷ lục quốc gia. Không chỉ dừng lại ở đó, với thành tích giành 5 HCV (có 3 thành tích cá nhân), 1 HCĐ cùng 3 kỷ lục quốc gia, Hoàng Quý Phước đã xứng đáng sở hữu chiếc Cúp dành cho “VĐV nam xuất sắc nhất” giải Bơi lặn vô địch toàn quốc 2008.

Vừa kết thúc 3 tháng tập huấn tại Nam Ninh (Trung Quốc), ít ai dám nghĩ Phước sẽ lật đổ được các đàn anh như Nguyễn Thanh Hải (Quân Đội) hay Nguyễn Văn Tý (Quảng Bình). Vậy mà, Phước đã lần lượt vượt qua những tay bơi kỳ cựu để về đích đầu tiên ở cự ly 100m tự do với thành tích 53”05, phá luôn kỷ lục cũ 53”94 do đàn anh Thanh Hải lập hồi 2005. Không dừng lại ở đó, bước vào thi đấu nội dung 200m tự do, Phước một lần nữa vượt qua Thanh Hải, Văn Tý để giành HCV đồng thời phá KLQG với thành tích 1’57”00. Với 5 HCV, 2 HCĐ, phá 3 KLQG, Hoàng Quý Phước đã được nhận danh hiệu Nam VĐV xuất sắc nhất giải.

Bơi theo Micheal Phelps

Hành trình của một tài năng hiếm có zíc-zắc như vậy đấy. Đấy là hạnh ngộ của ông Toại, của Phước, của thể thao Đà Nẵng và hơn thế nữa. Để đưa được một cậu bé tài năng bơi thiên phú bên bãi biển thơ mộng Mỹ Khê đến cuộc đời của VĐV chuyên nghiệp, trở thành niềm hy vọng vàng của bơi lội Việt Nam, đấy là thiên định.

Biển Mỹ Khê đã sản sinh ra chú rái cá Hoàng Quý Phước

Nhưng, từ bây giờ, tài năng của cu bé 15 tuổi có phát triển như ước vọng, rõ ràng do nhân định.

Bắt đầu từ Phước, đường đua nào cũng bất tận, không cho phép em lỏng tay chân hay “lỏng” ý chí vươn lên. Quan trọng hơn cả, là sự ứng xử của người lớn. Phước vẫn là chủ bé mới 15 tuổi. Đánh giá của gia đình em là “còn tồ lắm. Nhút nhát và hay thẹn thùng lắm”. Mỗi lần hiếm hoi được nghỉ, chị gái lại đến chở Phước về rồi phải trả lại cho Trung tâm huấn luyện. Có nghĩa, nhân cách của Phước chưa định hình, rất dễ bị tác động, kể cả lời khen lẫn chê.

Tài năng cũng vậy, em cần được nâng cấp hơn về mọi mặt. Phải được đầu tư hơn nữa. Không thể có chuyện cho em khoác trên mình bộ đồ bơi giá siêu thị khoảng 100.000 đồng, hãng Ying Fa mà người ta mua cho tại Nam Ninh trong đợt tập huấn tại Trung Quốc. Thành công của Phước vừa qua không thể nhờ bộ đồ rẻ tiền kia, mà do tài năng thiên phú.

Ngay sau những thành tích vang dội của của “dị nhân 15 tuổi, người ta ào ào bảo phải đầu tư cho Phước, nhưng cụ thể thế nào, hay thực thi ra sao vẫn là sự im lặng. Đà Nẵng có định hướng đầu tư lâu dài khi sẽ đưa Hoàng Quý Phước sang Mỹ tập huấn để phát triển tài năng theo một chế độ đầu tư đặc biệt. Mới đây, khi tôi hỏi kinh phí đã tìm ra chưa, khi nào Phước đi Mỹ thì đại diện phía lãnh đạo Sở VH-TT&DL Đà Nẵng vẫn ậm ừ “đang chờ”.

Vậy là Quý Phước đã bước lên bục nhảy. Phước đã khom người. Phước đã nhao người về phía trước. Nhưng để bơi theo con đường phát triển của Micheal Phelps, kình ngư người Mỹ, 8 HCV Olympic Bắc Kinh thì Phước vẫn còn chờ 1 tiếng súng lệnh…

NGỌC HÒA