Văn Lê và kịch bản phim 1000 năm Thăng Long đoạt giải nhất
Nhận xét về kịch bản Long thành cầm giả ca, đạo diễn Vương Đức cho biết: “Rất hiếm có cuộc thi kịch bản phim truyện nào lại có một tác phẩm đạt điểm tuyệt đối như tác phẩm này.
TT&VH đã trao đổi với tác giả Văn Lê ngay sau buổi lễ.
* Thưa ông Văn Lê, ông ấp ủ đề tài này từ bao giờ?
Tác giả Văn Lê sinh năm 1949 tại xã Gia Thanh huyện Gia Viễn tỉnh Ninh Bình. Từ 1982, ông công tác tại Hãng phim Giải phóng làm biên tập và sau đó là đạo diễn phim tài liệu.
- Tôi ấp ủ đề tài này từ dăm năm trước. Tôi mơ ước thế nhưng để viết được tôi phải đọc nhiều tài liệu để kịch bản tiệm với sự thật nhất và tôi muốn truyền đạt tới khán giả giúp họ hiểu thời đại đó người ta sống như thế nào, suy nghĩ về điều gì và điều gì làm người ta khao khát.
* Kịch bản xoay quanh cuộc sống của một con người qua đó khái quát lên bối cảnh thời đại hay kịch bản đề cập ngay tới vấn đề thời đại với những bối cảnh hoàng tráng?
- Bối cảnh trong kịch bản không hoành tráng như phim của Trung Quốc, mà tôi đã viết sao cho khi làm phim tiết kiệm được tiền nong nhất. Bối cảnh thời đại trong kịch bản này được thể hiện dưới cái nhìn của một cô đầu, con hát - họ là những con người chịu sự biến động trong cuộc tao loạn của đất nước thời Nguyễn Du sống. Nguyễn Du đã bày tỏ: “Kỷ xứ tang điền biến thương hải/ Tây Sơn cơ nghiệp tận tiêu vong/ Ca kỹ không di nhất nhân tại”. Đại ý là trải qua thời gian nương dâu đã hóa thành biển cả, triều đại Tây Sơn lẫm liệt thế cũng tiêu vong, chỉ còn lại một cô đàn hát. Qua đó ông muốn nói tới sự tồn tại bất diệt của văn hóa.
- Thời trai trẻ đọc Nguyễn Du tôi đã bị ám ảnh rồi, tôi ám ảnh cả văn tế sống các cô gái ở Trường Lưu và Văn chiêu hồn, và đặc biệt là bài thơ Long thành cầm giả ca.
* Là đạo diễn hẳn ông biết làm phim lịch sử ở ta khó thế nào rồi. Vậy với tư cách là tác giả của kịch bản Long thành cầm giả ca, ông muốn đứa con tinh thần của mình được thể hiện bởi điện ảnh như thế nào?
- Cố nhiên là tôi rất khao khát để kịch bản tiệm cận với bối cảnh lịch sử văn hóa cuối TK 18 đầu TK 19. Nhưng có có cái khó là chúng ta không còn nhiều tài liệu nào nói về thời kỳ đó. Ngay cả thông tin về thời đó người ta ăn mặc như thế nào thì cũng rất nhỏ giọt… Đến cuối TK 19 mới còn lại những bức ảnh. Nhưng tôi nghĩ giai đoạn trước “mẫu mã” (trang phục) có lẽ cũng không khác nhiều so với giai đoạn sau và người ta có thể dựa vào đó để dựng cảnh.
- Cho đến giờ Hãng phim Giải phóng nơi tôi làm việc và đạo diễn Vương Đức (Hãng phim truyện Việt Nam) muốn hợp tác. Tôi cũng vừa nhận được điện thoại hỏi mua kịch bản này, nhưng tôi phải chờ ý kiến của Cục Điện ảnh.
* Vậy nếu được chuyển thế, ông muốn bộ phim ra vào thời gian nào?
- Rõ ràng chúng ta không còn thời gian nữa và nếu được tôi muốn Hãng phim Giải phóng của tôi cùng với một hãng nào đó phối hợp làm phim này để tung ra trước lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, hoặc đúng vào thời điểm đó.
Hải Diệp (thực hiện)