Không đề cho Braunau

Khó có thể tìm đâu một cảm giác thanh bình và yên ả đến thế khi đi qua những cánh đồng lúa mạch mênh mông đến tận chân trời.

(TT&VH Online) - Khó có thể tìm đâu một cảm giác thanh bình và yên ả đến thế khi đi qua những cánh đồng lúa mạch mênh mông đến tận chân trời, những ngọn đồi trải dài trước mắt, những hàng thông đứng gác 2 bên con đường quốc lộ nhỏ từ Áo sang Đức, những ngôi nhà mái ngói thâm lúp xúp đơn độc phía xa xa.

Không gian yên ắng và nhẹ nhàng khiến những người đi qua không có cảm giác xa lạ ở đây nữa, bởi dưới ánh nắng chiều của một ngày thứ bảy mát dịu, vùng đất này gợi nên những ấn tượng gần gũi như đã có trên quê hương mình.

Thành phố nhỏ Braunau, một trong những thành phố lâu đời nhất nước Áo, chỉ cách thị trấn nhỏ Simbach trên đất Đức con sông Inn đang mùa nước xiết, với một cây cầu nhỏ bắc qua làm đường giới tuyến và một tháp nhà thờ cao chót vót thông báo từ xa về sự hiện diện của thành phố cho những người đến thăm. Hôm nay, ở Braunau có một lễ hội nhỏ. Thành phố vùng biên luôn có những lễ hội đơn giản như thế những ngày cuối tuần, thu hút đông đảo người dân từ Đức lái xe sang, những người sống quanh vùng đến, và cả những kẻ thích phiêu lưu như chúng tôi.

Trên con phố chính của thành phố giáp ranh đã 4 lần đổi chủ trong những năm lịch sử châu Âu mà biên giới luôn “xê dịch” ấy, những bàn ăn được dọn cho thực khách, bia được rót ra tràn cốc, tiếng nhạc dân gian Áo được phát ra từ những loa thùng trên một sân khấu. Không có màn hình lớn nào để xem bóng đá. EURO không hiện diện ở nơi này. Thanh bình và vui tươi đến mức không ai nghĩ rằng, chính ở nơi đây, trên con phố chính của Braunau, trùm phát xít Adolf Hitler đã được sinh ra.

Tấm biển trước căn nhà Hitler

Chúng tôi đứng lặng trước tảng đá granite có khắc dòng chữ bằng tiếng Đức “Vì tự do, vì hòa bình và dân chủ, hàng triệu người đã chết nhắc nhở chúng ta: đừng bao giờ cho chủ nghĩa phát xít sống lại”. Nó được dựng lên năm 1989, nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh Hitler, ngay trước ngôi nhà gạch vàng 3 tầng trên phố Salzburger Vorstadt, nơi sinh ra con người đã để lại một dấu ấn đen tối khủng khiếp trong lịch sử thế giới. Hàng triệu người đã ngã xuống vì chủ nghĩa phát xít và sẽ còn hàng triệu người nữa lại ngã xuống nếu căn bệnh ấy sống lại. Trên thực tế, nó đã ngóc đầu dậy dưới cái tên “chủ nghĩa phát xít mới”, đã gây ra những nỗi lo ngại cho toàn nhân loại, đã làm rúng động lương tri thế giới và đang như một thứ bệnh dịch trên những mảnh đất châu Âu, trong đó có Áo, nơi sinh ra con người gây nên bao chết chóc ấy.

Hitler chỉ sống ở đây 5 năm đầu đời, sau đó cùng gia đình chuyển đến sống ở Linz cách đó 90 cây số. Phần còn lại thuộc về lịch sử…Ở Braunau bây giờ, không ai nhắc đến Hitler nữa. Họ cũng không cảm thấy chạnh lòng khi ai đó nhắc đến tên Hitler, trừ những người có tuổi, đã từng trải qua những năm tháng Thế chiến II. Đó là một quá khứ xa vời đau buồn và tất cả muốn chôn chặt cái tên ấy trong những trang sách đã ố vàng của lịch sử. Không thể tìm thấy một dấu nào về Hitler ở thành phố này. Những người mang họ Hitler không còn sống ở đây nữa và đã đổi họ. Ngay cả tấm bia đá trước ngôi nhà trên phố Salzburger cũng không hề có cái tên đó. Nhưng bản thân tấm bia ấy đã nói lên tất cả, nhắc nhở nhân loại về một thảm họa không thể nào được phép quên. Ngay bên cạnh đó, lễ hội vui vẻ vẫn đang diễn ra. Braunau bây giờ là một biểu tượng của hòa bình.

Chúng tôi đứng lúc lâu trên cây cầu bắc qua con sông Inn, đường biên giới tự nhiên giữa Áo và Đức. Con sông nhỏ ấy đã chứng kiến biết bao biến động của lịch sử, với những con người đã tác động và làm thay đổi tiến trình nhân loại. Napoleon đã đặt chân đến Braunau tháng 8/1806 và Hitler đã được sinh ra ở đây 83 năm sau đó. Cách Braunau 62 cây số, có thành phố Salzburg, nơi con sông Salzach chảy qua và sau đó nhập vào sông Inn ở Braunau, cũng có một người vĩ đại được sinh ra năm 1756, Mozart…

A.N