EURO: Nổi lên xu hướng sử dụng miếng "đánh dọc"
EURO 2008 đang bước vào các trận đấu "sinh tử" với cơ hội và tham vọng của 8 đại diện tiêu biểu nhất ở tứ kết.
 Chuyên gia Phan Anh Tú |
* Theo ông kết quả sau vòng bảng đã phản ánh đúng thực lực, phong độ và sự chuẩn bị của các đội? Liệu có tên tuổi nào vắng mặt đáng tiếc?
Những gì đã xảy ra ở 4 bảng đấu đều thỏa đáng với màn trình diễn của các đội tham dự EURO. Ngay cả trường hợp Italia vật vã lê chân được vào tứ kết cũng đã khẳng định được truyền thống và đẳng cấp của họ. Tuy nhiên, rơi vào bảng quá mạnh, với Hà Lan có ưu thế vượt trội, việc Italia cũng đã rất vất vả vào tứ kết đang là lời cảnh báo cho các đối thủ ở các vòng sau.
Có thể thấy, các đội chủ động chơi tấn công và có dàn cầu thủ chất lượng đều đã tiến xa. Việc CH Czech hay Thụy Điển bị loại cũng cho thấy sự đi xuống của các đội này khi người ta đã nhìn thấy lực lượng của họ có vấn đề khi phải phụ thuộc vào quá nhiều cựu binh, còn Pháp với cách chơi như vậy cũng không có gì phải nuối tiếc khi họ sớm rời cuộc chơi.
* Ở những trận đầu tiên, ông từng nhận định lối chơi của các đội chưa thể nhận diện rõ vì chưa có nhiều sự va chạm giữa các trường phái. Sau 24 trận vòng bảng, ông có thể đưa ra nhận định cụ thể hơn về xu hướng bóng đá nào đang chiếm ưu thế ở EURO 2008?
Trước hết, mọi người đều thấy xu hướng bóng đá tấn công được thể hiện khá rõ.
Thứ hai, lối chơi tốc độ hiện đang được áp dụng với các đường chuyền nhanh theo trục dọc. Ở giải năm nay, các pha chồng biên, căng ngang đã không đem lại hiệu quả bằng những miếng đánh theo trục dọc bằng những đường chuyền rất nhanh ở giữa sân, hoặc những quả chuyền giữa khe cho các tiền đạo sử dụng tốc độ để xử lý. Trên lý thuyết, những đường chuyền ngang, quả căng ngang có đất rộng hơn, nhưng những miếng đánh theo trục dọc có độ đe dọa trực tiếp lớn hơn. Như trận Italia thắng Pháp, những cơ hội ghi bàn của ĐT Italia đều đến từ những tình huống tấn công theo trục dọc như vậy.
Thứ ba, các đội xây dựng được lối chơi trong đó có sự hoán đối liên tục giữa các tiền đạo và tiền vệ đã cho thấy hiệu quả. Như cách chơi của Hà Lan, Italia (trận gặp Pháp), người ta không thể xác định được ai là tiền vệ, ai là tiền đạo bởi sự di chuyển rất linh hoạt trên hàng tấn công đã gây rất nhiều nguy hiểm cho hàng thủ đối phương. Ở Hà Lan, thậm chí Van Nistelrooy sẵn sàng lùi về làm bóng cho Robben. Một khi có hàng thủ đảm bảo, phía trên lại có 4-5 vị trí liên tục hoán đổi sẽ dễ đẩy đối thủ vào thế lúng túng, bị động.
Một trong những khả năng mà người ta tính đến trước các trận cuối bảng tử thần đã xảy ra. Như người ta nói, Hà Lan có thể rơi vào cảnh "làm phúc phải tội", hay là "chơi dao đứt tay" khi không "tiễn" Italia về nước. Nhưng nói gì thì nói, đấy là một phần của bóng đá và những tính toán của người Hà Lan có thể khác với những người khác tôn thờ thứ bóng đá thực dụng.
Ở thời điểm này, các cầu thủ Hà Lan đang thực sự chơi bóng đá, thưởng thức bóng đá. Họ đã vào cuộc không tính toán và ông Van Basten đã không ngăn cản, gò ép các cầu thủ trẻ phải làm theo ý mình mà để họ chơi tấn công bay bổng như khả năng vốn có của những người đó. Đấy là vẻ đẹp của bóng đá Hà Lan và điều đó đáng được ca tụng. Đã lâu lắm rồi, tôi mới được thấy một Hà Lan chơi ấn tượng và thấy được một ứng cử viên chơi thuyết phục đến như vậy ở các giải đấu lớn. Thứ bóng đá mà Hà Lan đang chơi khiến chúng ta nhớ lại thời đỉnh cao của họ những năm thập niên 70 với thứ bóng đá tốc độ cao và ăn ý đến khó ngờ. Với tôi, bóng đá không có gì hay hơn khi có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kỹ thuật và tốc độ, và Hà Lan đang chơi thứ bóng đá như vậy.
* Ở các giải gần đây, những đội theo đuổi thứ bóng đá đẹp đều thường khó đi đến trận cuối cùng của giải. Trường hợp của Hà Lan có tạo cho ông cảm giác như vậy?
Lối chơi Hà Lan đang gây ấn tượng vì có đang sở hữu khá nhiều cầu thủ đẳng cấp cao. Thực tế cho thấy ở nhiều kỳ vị trí trên sân Hà Lan đang có những chuyên gia hàng đầu, như Van Nistelrooy là mẫu trung phong đá cắm điển hình, Robben là tiền vệ chạy cánh số 1, Van Percie là tiền vệ trẻ di chuyển rộng và có cái chân trái tốt, còn Sneijder hiện là cầu thủ đá hộ công thuộc loại nguy hiểm nhất hiện nay, trong khi Van de Sar cũng là thủ môn hàng đầu của giải. Do có nhiều cầu thủ đẳng cấp nên Hà Lan có thể theo đuổi được nhiều phương án tấn công. HLV Van Basten hiện có đủ cầu thủ để thực hiện ý đồ chiến thuật biến hóa như nhau trong từng giai đoạn của trận đấu.
* Với các cặp đấu tứ kết Croatia-Thổ Nhĩ Kỳ, Hà Lan-Nga, Tây Ban Nha-Italia, ông nhận định như thế nào về cơ hội của các đội?
Cặp Tây Ban Nha-Italia đáng chú ý nhất. Nếu xét toàn cục, TBN đang có phần chiếm ưu thế về kỹ thuật, về lối chơi của dàn cầu thủ trẻ. Nhưng rất có thể các cầu thủ TBN sẽ sợ sự lỳ lợm đầy tính toán của đội bóng áo Thiên thanh. Tôi sợ các cầu thủ trẻ như Febregas có thể ngợp trước cách chơi đầy tiểu xảo của Gattuso bên phía Italia. Dù đã chơi kỹ thuật, đã thắng tưng bừng ở vòng bảng, nhưng nếu non kinh nghiệm, cộng thêm sự thiếu ổn định về tâm lý, TBN sẽ phải trả giá trước Italia. Vấn đề lúc này đang chờ xem là các cầu thủ trẻ TBN có vượt qua được chính mình, vượt qua được yếu tố tâm lý trước đối thủ "quái" như Italia.
Với cặp Croatia-Thổ Nhĩ Kỳ có lối chơi tương đối giống nhau, tôi nghiêng về cơ hội của Croatia khi lực lượng đội này tương đối đều, trong đó đáng chú ý tiền vệ Modric (14) cầm trịch giữa sân khá hay. TNK phần nào đã gặp may ở trận đá với CH Czech, chứ về lối chơi chưa bộc lộ sự đặc sắc cho lắm. Nga đã chơi tuyệt vời trước Thụy Điển, nhưng tôi e họ không chịu nổi trước Hà Lan hơn hẳn về đẳng cấp.
* Ở vòng bảng đã có một số trận khá bất ngờ như Croatia hạ Đức, TNK vượt qua CH Czech, hay Nga vừa cho Thụy Điển đo ván. Với những trận knock-out ở tứ kết, ông có tin ở cuộc nổi dậy của các đội chiếu dưới?
Lúc này ở tứ kết, các đội chiếu dưới (theo thành tích trong quá khứ) đang ở vào thế có thể được đánh giá cao hơn như cặp TBN-Italia. Tuy nhiên, xét về phong độ và bản lĩnh của các đội thì đối thủ nào chiến thắng cũng không phải là điều bất ngờ. Trong số các đội chiếu dưới, đáng tiếc là hai "ngựa ô" Croatia, Thổ Nhĩ Kỳ phải đụng độ trực tiếp để loại nhau. Do đó, có thể phải chờ đến bán kết mới xem "ngựa ô" có thể vùng dậy được như thế nào.