Dự án chợ 19 – 12 và góc nhìn của một người Hà Nội
Cần tham khảo ý kiến của quần chúng nhân dân, hội kiến trúc sư Việt Nam, Bộ Xây dựng và thông qua HĐND khi dự án có các dư luận trái chiều.
(TT&VH) - Vẫn hoàn toàn chưa muộn để TP có thể điều chỉnh lại dự án, trả lại công năng cho đường 19 - 12. Cần tham khảo ý kiến của quần chúng nhân dân, hội kiến trúc sư Việt Nam, Bộ Xây dựng và thông qua HĐND khi dự án có các dư luận trái chiều.
Nếu làm được như vậy, chắc chắn chúng ta sẽ không lặp lại những sai lầm đã mắc phải trong việc làm xấu Hà Nội.
Những ngày qua, tôi có phần thất vọng trước việc Hà Nội đã phê duyệt và cho phép xây dựng trung tâm thương mại tại chợ tạm 19-12. Là cựu học sinh trường Trưng Vương, phố Lý Thường Kiệt đã gắn bó tuổi thơ và gần hết quãng đời tôi (trừ những tháng năm cầm súng ra trận rồi học tập và làm việc ở nước ngoài). Với tôi, phố Lý Thường Kiệt là một trong những phố được người Pháp xây dựng một cách hoàn chỉnh nhất: đầu phố là những trường đại học được xây dựng uy nghi, bất cứ sinh viên nào cũng hãnh diện khi được bước chân vào đây.
Trước cổng trường là vườn hoa Tao đàn nằm giao nhau với phố Lê Thánh Tông, ông vua đã sáng lập ra hội Tao Đàn. Giữa phố là các trường học nổi tiếng như Trưng Vương, Việt Đức với kiến trúc đẹp mãi với thời gian. Rồi đến khu Toà án, chùa Quán Sứ, khách sạn Đồng Lợi cùng một dãy các biệt thự với đủ kiến trúc khác nhau, rất đẹp và hài hoà với cả con phố.
Nếu làm được như vậy, chắc chắn chúng ta sẽ không lặp lại những sai lầm đã mắc phải trong việc làm xấu Hà Nội.
Những ngày qua, tôi có phần thất vọng trước việc Hà Nội đã phê duyệt và cho phép xây dựng trung tâm thương mại tại chợ tạm 19-12. Là cựu học sinh trường Trưng Vương, phố Lý Thường Kiệt đã gắn bó tuổi thơ và gần hết quãng đời tôi (trừ những tháng năm cầm súng ra trận rồi học tập và làm việc ở nước ngoài). Với tôi, phố Lý Thường Kiệt là một trong những phố được người Pháp xây dựng một cách hoàn chỉnh nhất: đầu phố là những trường đại học được xây dựng uy nghi, bất cứ sinh viên nào cũng hãnh diện khi được bước chân vào đây.
Trước cổng trường là vườn hoa Tao đàn nằm giao nhau với phố Lê Thánh Tông, ông vua đã sáng lập ra hội Tao Đàn. Giữa phố là các trường học nổi tiếng như Trưng Vương, Việt Đức với kiến trúc đẹp mãi với thời gian. Rồi đến khu Toà án, chùa Quán Sứ, khách sạn Đồng Lợi cùng một dãy các biệt thự với đủ kiến trúc khác nhau, rất đẹp và hài hoà với cả con phố.
Hồi nhỏ lũ trẻ chúng tôi thích lang thang trên hè phố dưới bóng những cây cơm nguội, loại cây trồng nhiều trên phố Lý Thường Kiệt, ngắm mãi không chán những công trình, những biệt thự không cái nào giống cái nào. Những trưa hè nóng bức, rất nhiều người dân Thủ đô đã vào khu mộ chôn đồng bào bị chết ngày toàn quốc kháng chiến 19-12 để tránh nắng, vì ở đây nhiều cây và bóng mát. Dần dần ở đây hình thành cái chợ tự phát phục vụ cho công nhân nhà máy điện cơ bên cạnh (nay là khách sạn Melia), rồi các cán bộ Toà án NDTC, nhân viên bộ Công nghiệp nặng bên phố Hai Bà Trưng cũng tham gia mua bán.
Lâu dần mọi người coi đây là chợ và đặt luôn cho nó cái tên gắn liền với nghĩa trang, là chợ Âm phủ. Đến sau ngày miền Nam giải phóng, Thành phố mới tiến hành di dời các hài cốt lên Bất Bạt, và nơi đây chính thức thành chợ tạm 19 - 12. Khi đó đời sống khó khăn nên rất nhiều đường phố biến thành chợ như: Nguyễn Chế Nghĩa, Nguyễn Cao, Gia Ngư, Hoè Nhai... Dần dần các chợ đã chuyển đi, các con đường đã trở lại đúng công năng của nó. Chỉ duy nhất có con đường 19 - 12 là không được trả lại công năng mà phải trở thành trung tâm thương mại, dù nội thành Hà Nội vốn đã chật hẹp lại đang có quá nhiều trung tâm thương mại đã và đang được xây dựng.
Tôi được biết, dự án xây dựng trung tâm thương mại 19 - 12 đã được hội đồng quy hoạch, kiến trúc TP Hà Nội xét duyệt thông qua. Thật không tưởng tượng nổi! Vì một dải đất hẹp có 23 m, bị kẹp giữa một bên là toà cao ốc khách sạn đồ sộ, một bên là một công trình kiến trúc uy nghi của Toà án NDTC, giờ lại chèn thêm hai toà cao ốc vào đây. Bản thân những người dân không hiểu biết gì về kiến trúc đã thấy không ổn, thì làm sao những cá nhân trong hội đồng QHKT với đầy đủ bằng cấp, trình độ lại có thể dễ dàng thông qua một dự án, mà nếu xây dựng sẽ phá vỡ cảnh quan kiến trúc của cả khu phố?
Tôi cũng không đồng tình với phát biểu của một vị lãnh đạo khi nói: Trước kia khi xây dựng Nhà hát lớn, người ta phải đập phá cái gì đó thì mới có được Nhà hát lớn ngày hôm nay. Nhưng xin thưa, Nhà hát lớn được xây dựng khi người Pháp bắt đầu quy hoạch và xây dựng Hà Nội, nên tổng thể khu vực từ Nhà hát lớn, nhà Bác Cổ, vườn hoa Cổ Tân... đều hài hoà và đẹp mãi với thời gian. Còn việc cố tình nhét một công trình không phù hợp vào một tổng thể các công trình trên một tuyến phố đã hoàn thiện về quy hoạch, thì sẽ phải đập phá công trình đang hiện hữu nào để xây dựng trung tâm thương mại, để nó tồn tại cho thế hệ mai sau chiêm ngưỡng đây?
Theo tôi, hiện nay chỉ có một giải pháp đó là, thành phố nên giới thiệu cho chủ đầu tư một địa điểm khác để xây dựng trung tâm thương mại, trả lại con đường 19-12 về đúng với công năng của nó. Còn các hộ kinh doanh, hiện nay Thành phố đang xây dựng một loạt các trung tâm thương mại như Cửa Nam, Hàng Da, Chợ Mơ... Chỉ cần TP tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh được thuê địa điểm kinh doanh tại các trung tâm này là đảm bảo được quyền lợi của họ.
Hãy hành động khi còn chưa muộn!
Lâu dần mọi người coi đây là chợ và đặt luôn cho nó cái tên gắn liền với nghĩa trang, là chợ Âm phủ. Đến sau ngày miền Nam giải phóng, Thành phố mới tiến hành di dời các hài cốt lên Bất Bạt, và nơi đây chính thức thành chợ tạm 19 - 12. Khi đó đời sống khó khăn nên rất nhiều đường phố biến thành chợ như: Nguyễn Chế Nghĩa, Nguyễn Cao, Gia Ngư, Hoè Nhai... Dần dần các chợ đã chuyển đi, các con đường đã trở lại đúng công năng của nó. Chỉ duy nhất có con đường 19 - 12 là không được trả lại công năng mà phải trở thành trung tâm thương mại, dù nội thành Hà Nội vốn đã chật hẹp lại đang có quá nhiều trung tâm thương mại đã và đang được xây dựng.
Tôi được biết, dự án xây dựng trung tâm thương mại 19 - 12 đã được hội đồng quy hoạch, kiến trúc TP Hà Nội xét duyệt thông qua. Thật không tưởng tượng nổi! Vì một dải đất hẹp có 23 m, bị kẹp giữa một bên là toà cao ốc khách sạn đồ sộ, một bên là một công trình kiến trúc uy nghi của Toà án NDTC, giờ lại chèn thêm hai toà cao ốc vào đây. Bản thân những người dân không hiểu biết gì về kiến trúc đã thấy không ổn, thì làm sao những cá nhân trong hội đồng QHKT với đầy đủ bằng cấp, trình độ lại có thể dễ dàng thông qua một dự án, mà nếu xây dựng sẽ phá vỡ cảnh quan kiến trúc của cả khu phố?
Tôi cũng không đồng tình với phát biểu của một vị lãnh đạo khi nói: Trước kia khi xây dựng Nhà hát lớn, người ta phải đập phá cái gì đó thì mới có được Nhà hát lớn ngày hôm nay. Nhưng xin thưa, Nhà hát lớn được xây dựng khi người Pháp bắt đầu quy hoạch và xây dựng Hà Nội, nên tổng thể khu vực từ Nhà hát lớn, nhà Bác Cổ, vườn hoa Cổ Tân... đều hài hoà và đẹp mãi với thời gian. Còn việc cố tình nhét một công trình không phù hợp vào một tổng thể các công trình trên một tuyến phố đã hoàn thiện về quy hoạch, thì sẽ phải đập phá công trình đang hiện hữu nào để xây dựng trung tâm thương mại, để nó tồn tại cho thế hệ mai sau chiêm ngưỡng đây?
Theo tôi, hiện nay chỉ có một giải pháp đó là, thành phố nên giới thiệu cho chủ đầu tư một địa điểm khác để xây dựng trung tâm thương mại, trả lại con đường 19-12 về đúng với công năng của nó. Còn các hộ kinh doanh, hiện nay Thành phố đang xây dựng một loạt các trung tâm thương mại như Cửa Nam, Hàng Da, Chợ Mơ... Chỉ cần TP tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh được thuê địa điểm kinh doanh tại các trung tâm này là đảm bảo được quyền lợi của họ.
Hãy hành động khi còn chưa muộn!
Đình Hiếu
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN