Cuối năm: Mùa giải thưởng

Cuối năm là mùa bận rộn nhất trong năm của nghệ sĩ và cũng là mùa họ gặt hái giải thưởng và mùa giải năm nay có vẻ... tẻ.

(TT&VH Cuối tuần) - Nói chuyện văn hóa vào đêm Giáng sinh thì có vẻ như thừa, khắp nơi hân hoan ca nhạc, gửi thiếp chúc mừng. Các sân khấu ngoài trời được dựng lên và sẽ không bị dỡ đi cho đến hết tết Tây, đây là cái mùa bận rộn nhất trong năm của ca sĩ.

Vũ Thu Phương và Nguyễn Bình Minh được xướng danh tại
Giải người mẫu Việt Nam 2008

Nói chuyện mùa, mùa của các giải thưởng mới chính thức là tên gọi của những ngày cuối năm. Ngành ngành trao thưởng, nghề nghề trao thưởng... coi như dịp tổng kết, cốt để chia vinh quang và tiền thưởng, làm vui vẻ cả làng. Giải người mẫu Việt Nam 2008 trao tối 21/12 cho người mẫu xuất sắc nhất thuộc

Dế mèn phiêu lưu ký

về Vũ Thu Phương và Nguyễn Bình Minh, hai gương mặt đã quen đến mức không thể quen hơn trên cả sàn diễn lẫn báo chí, được coi là giải pháp an toàn bậc nhất, chẳng có gì sai nhưng mà tẻ.

Chẳng có gì sai cũng là tiêu chí để bình chọn cho các tác phẩm đoạt giải Giải thưởng Sách Việt Nam - một giải thưởng của Hội Xuất bản Việt Nam được tổ chức thường niên và cũng chỉ từ bốn năm nay, nhằm chọn ra sách hay, sách đẹp, mục đích là kích thích sự phát triển của ngành xuất bản, nâng cao văn hóa đọc. Lễ trao giải diễn ra long trọng sáng ngày 21/12, được truyền hình trực tiếp trên màn ảnh nhỏ. Chẳng có gì sai khi đưa lại một lô những giải vàng, giải bạc cho cả sách hay lẫn sách đẹp, 44 giải sách hay và 40 giải sách đẹp đã được trao, song cũng mang lại sự buồn tẻ, bởi người ta có cảm giác những tác phẩm không gây sốc mới là những tác phẩm được vinh danh. Sách hay chủ yếu tập trung ở mảng khoa học nghiên cứu lý luận, hiếm mà tìm được trên thị trường. Sách đẹp thì rơi vào các tác phẩm tái bản, Truyện Kiều, Dế mèn phiêu lưu ký.

Nhưng buồn tẻ còn hơn là buồn một cách thấm thía, hậu Làn sóng xanh đang là nỗi buồn như vậy cho các phóng viên viết trong lĩnh vực âm nhạc - những người mà BTC giải đang phát công văn yêu cầu “rút kinh nghiệm”. Chuyện một cô ca sĩ được lăng - xê không phải chuyện lớn, nhưng nếu vì chuyện này mà uy tín của những người làm báo bị giảm sút, kể cả từ những câu nghe có vẻ bênh vực từ phía ông bầu của ca sĩ “ai mua nhà báo? Nhà báo (chảng lẽ) mua rẻ thế à?” cũng có thể làm thương tổn thêm với giới báo chí.

Hồng Ánh Nữ đoạt giải diễn viên xuất sắc nhất tại LHP Dubai

Không tin tưởng vào giải thưởng, hoặc đã chán các giải thưởng, là điều dễ nhận thấy từ lúc nhiều gương mặt ca sĩ hoặc người mẫu xin rút khỏi các cuộc thi như Mai vàng, Làn sóng xanh, Người mẫu Việt Nam... Giải thưởng cho các giá trị đã được công nhận đến mỏi mòn ra rồi tuy không sai nhưng thật sự không công bằng với những gương mặt mới, những tìm tòi sáng tạo mới.

Vấn đề nữa là việc tìm kiếm các gương mặt mới giờ đây quả thực khó. Chẳng hạn Viet nam Idol, sau đêm diễn thứ 7 tuần vừa rồi, thấy sự đuối sức gần như là phổ biến và không hứa hẹn hay hé lộ gì một tài năng trẻ như mong đợi.

Steven Spielberg với giải Thành tựu trọn đời

Các giải thưởng trong nước thôi thì đã xong và khép lại một năm. Điện ảnh cũng vậy, nhìn vào phim chiếu rạp mùa Giáng sinh này, chỉ thấy toàn phim ngoại. Phim Rừng đen tham gia cuộc cạnh tranh chắc giống như một phép thử với người xem. Điện ảnh chẳng có gì để nói nếu Trăng nơi đáy giếng không bỗng dưng lóe sáng ở LH phim Dubai, thắng lợi nhất là giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất thuộc về Hồng Ánh.

Một tin mừng trong quá trình hội nhập. Bao giờ Việt Nam mới có phim dự các LH phim lớn hơn, kiểu như Cannes hay giải Oscar? Chắc còn lâu lắm. Quả cầu vàng 2009 đã bắt đầu, sau một lễ trao giải không thực hiện được năm ngoái do đình công, giải vàng trao mà người nhận giải vắng mặt. Quả cầu vàng năm nay có vẻ xôm tụ với nhiều tên tuổi lớn của Hollywood đến dự. Steven Spielberg với giải Thành tựu trọn đời trong lĩnh vực giải trí, lẽ ra nhận từ năm ngoái ở giải này, năm nay sẽ nhận, xem như một ghi nhận cho chất lượng của Giải.

Nhưng trước khi nói về Steven Sbielberg, phải nói đến sự kiện tuần vừa rồi cũng có một ghi nhận sự cống hiến trọn đời diễn ra trong nước, Huân chương Hồ Chí Minh truy tặng cho nhà văn Nguyễn Đình Thi, ngày 20/12, bởi những đóng góp của ông trong sự nghiệp văn học nghệ thuật nước nhà.

Một tác phẩm cuộc triển lãm Ký sự sông Tô

Có lẽ thôi nói về giải thưởng, để lòng lắng lại một chút trong các giai điệu hào hùng và ngọt ngào trong quá khứ, và vẫn sống cùng năm tháng, đêm nhạc “Hà Nội của tôi” tôn vinh ba nhạc sĩ: Văn An, Văn Dung, Văn Ký diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội 24/12 là một đêm nhạc đáng nhớ. Tại Hà Nội cũng vừa diễn ra cuộc triển lãm Ký sự sông Tô - ký sự về một dòng sông mà từ nhiều năm nay phải chịu đựng sự ô nhiễm trầm trọng. Họa sĩ Vũ Xuân Đông trưng bày 30 tranh sơn dầu khổ lớn thể hiện những cảm xúc của một người họa sĩ “xóm nghèo”, khi chứng kiến những mảnh đời, những số phận khác nhau.

Tuần qua, một sự kiện cũng gây chú ý ở Hà Nội: Lửa thiêng - cuộc chơi phá cách kết hợp piano và tuồng của nhạc sĩ Đặng Tuệ Nguyên và Phó An My diễn ra tại rạp Hồng Hà. Tuy chưa có thiết kế ánh sáng và một không gian diễn phù hợp nhưng bản mộc của Lửa thiêng đã được đánh giá cao. Đặng Tuệ Nguyên và Phó An My cũng đã từng kết hợp thành công nhạc thính phòng với các bản dân ca cổ truyền, như hò Huế và hát Cọi (dân ca Tày) tại Fesstival Huế.

Lửa thiêng

Quá khứ cuối tuần này hiện ra, nhờ giới lịch sử và khảo cổ, với khá nhiều màu sắc. 7 ngôi mộ 4.000 năm tuổi mới được phát hiện ở Sơn La, chiếc hộp chọi dế thế kỷ 18 phát hiện ở Hà Tĩnh rất độc đáo. Luật bảo vệ di sản có thể sẽ phải thay đổi phần nào đó, nhưng trong khi chờ thay đổi, các cổ vật cần được bảo quản tốt hơn. Các văn bản cổ của người Dao đã được đặt trong sự bảo vệ của ngành văn hóa tỉnh Lào Cai, muộn còn hơn không, chắc chắn là như vậy. Thêm một tin vui, chiếc trống đồng Đông Sơn có niên đại cách đây gần 2.000 năm vừa được phục dựng thành công tại tỉnh Quảng Ngãi. Trống đồng này có đường kính 42cm, cao 23cm, trên mặt trống có biểu tượng mặt trời 12 tia, hoa văn bông lúa xung quanh mặt trời, hình người cách điệu xung quanh, bốn linh vật “con cóc” đúc nổi gắn liền trên mặt trống...

Chiếc trống đồng Đông Sơn có niên đại cách đây gần 2.000 năm

Bàn phím