Mùa... rút giải thưởng

Chưa bao giờ làng văn hóa văn nghệ của TP.HCM lại có việc nghệ sĩ xin rút tên khỏi những bảng đề cử như thời điểm cuối năm 2008.

(TT&VH Cuối tuần) - Đi cùng với thực tế giải thưởng mọc ngày càng nhiều, chưa bao giờ làng văn hóa văn nghệ của TP.HCM lại có việc nghệ sĩ xin rút tên khỏi những bảng đề cử như thời điểm cuối năm 2008. Dư luận trái chiều, những lá đơn, lời khiếu nại... làm mùa giải cuối năm lâm vào cảnh... ê chề.

Trước khi Làn sóng xanh 2008 trao giải, Đan Trường, Quang Dũng, 2 gương mặt nam được coi là trụ vững trong các giải thưởng âm nhạc nhiều năm qua, đã làm đơn xin rút tên khỏi bảng đề cử nam ca sĩ được yêu thích với lý do muốn nhường lại sân chơi cho những gương mặt mới. Tiếp theo đó, Đan Trường cũng chính thức xin rút tên khỏi giải Mai Vàng cùng nhiều thắc mắc về sự công tâm của giải thưởng này. Gần nhất, đạo diễn Vũ Ngọc Đãng và diễn viên Tăng Thanh Hà vừa gửi đơn đến báo Người Lao Động, cũng xin “cáo lui” khỏi Mai Vàng vì lý do như trên.

Đan Trường và Tăng Thanh Hà tại lễ trao giải HTV Awards.

Cả hai vừa rút tên khỏi giải Mai Vàng

Trừ giải Cống hiến của báo TT&VH (do báo chí trực tiếp bầu chọn và được kiểm phiếu công khai), hầu hết các giải thưởng cuối năm khác của lĩnh vực văn hóa văn nghệ đều do “khán giả bình chọn”. Thực tế, có quá nhiều chuyện dở khóc dở cười xung quanh những lá phiếu: nghệ sĩ thuộc dạng... “trên trời rơi xuống” đột ngột xuất hiện trong bảng đề cử; ca sĩ mới đi hát vài tháng vượt lên số phiếu bầu của ngôi sao; những ca sĩ giỏi “điều binh khiển tướng” đội ngũ fan club hùng hậu thì gần như nắm chắc giải... Để khắc phục việc này, nhiều BTC giải đã nhờ đến sự can thiệp của những “hội đồng” (báo chí, những người làm chuyên môn) sàng lọc ra thành phần xứng đáng nhất. Tuy nhiên, chính việc làm này lại mâu thuẫn với lời cam kết “sắt đá”: “tôn trọng tuyệt đối phiếu bầu” được nêu trong những bảng thể lệ...

Và chính vì khâu “sàng lọc” cũng làm đã nảy sinh những thực tế mâu thuẫn rõ rệt như trong thời gian qua. Ông Hoàng Tuấn, manager của ca sĩ Đan Trường thắc mắc: “Lượng fan áp đảo của Đan Trường cùng lúc bình chọn cho ca sĩ của mình vào cả 2 hạng mục nhạc nhẹ và dân ca của Mai Vàng. Nhưng kết quả, Đan Trường dẫn đầu bảng nhạc nhẹ, còn bảng dân ca thì không có tên”. Còn Vũ Ngọc Đãng và Tăng Thanh Hà thì đồng loạt đặt câu hỏi vì sao “Lương Mạnh Hải, được BTC Mai Vàng thông báo vượt lên đứng đầu danh sách Nam diễn viên được yêu thích nhất lại bất ngờ không có tên trong danh sách đề cử để bạn đọc bỏ phiếu ở vòng sau mà không có sự giải thích thỏa đáng”. Giới báo chí thì đang đặt nhiều hoài nghi, khi giải thưởng Ca sĩ Triển vọng của Làn sóng xanh 2008 thuộc về Trà My. Rà đi hỏi lại trong giới phóng viên văn hóa văn nghệ quen mặt với giải thưởng này nhiều năm, ít ai bình chọn cho Trà My (giải thưởng này do phóng viên bình chọn) nhưng cuối cùng cô vẫn là người chiến thắng...

Báo chí kêu ca về tính trung thực của những giải thưởng hàng năm đến mức nhiều khi thấy mình... “nói nhiều” (mà chẳng giải quyết được gì). Người trong cuộc (những nhà tổ chức) hơn ai hết cũng là những người hiểu vấn đề, tuy nhiên, cũng lại phải đối diện khó khăn trước “bệnh thành tích” của không ít “siêu sao” huy động fan khuynh đảo bảng xếp hạng. Trung thực với tiêu chí đã chọn hay sàng lọc chủ quan, làm mất đi tính hấp dẫn của một giải thưởng thuộc về công chúng, đều không có giải pháp hoàn hảo. Vấn đề còn lại phụ thuộc vào tính khách quan của những người trực tiếp viết phiếu bầu chọn? Mà khách quan làm sao khi lòng tin đã bị lung lay? Cái vòng lẩn quẩn đó tiếp nối năm này qua năm khác. Đến bây giờ là sự phản khán mạnh mẽ của chính những người trong cuộc. Dù lý do có là “nhường cho đàn em” hay thẳng tuột như “không minh bạch” thì cũng góp thêm phần vào sự ê chề của những cuộc trao và nhận (giải thưởng). Lúc cầm trên tay ghi nhận lao động nghệ thuật trong một năm, có thể thấy nghệ sĩ hạnh phúc không thua gì lúc họ được sống với nghề của mình. Nhưng đến bây giờ, chính họ cũng không còn niềm hưng phấn đó bởi đang bị hoài nghi, lẫn lộn với những ai đó đang bị coi là... chơi gian.

Đỗ Duy