Người ném giầy: Biểu tượng chống Mỹ mới của người Iraq

Mấy ngày qua, các phương tiện thông tin đại chúng thế giới tràn ngập hình ảnh phóng viên người Iraq Muntadar Al-Zaidi, ném giày vào Tổng thống Mỹ sắp mãn nhiệm G.W.Bush.

(TT&VH) - Mấy ngày qua, các phương tiện thông tin đại chúng thế giới tràn ngập hình ảnh phóng viên người Iraq Muntadar Al-Zaidi, ném giày vào Tổng thống Mỹ sắp mãn nhiệm G.W.Bush. Từ một người gần như vô danh, Al-Zaidi bỗng trở thành một người nổi tiếng, một biểu tượng mới của người Iraq trong việc phản đối sự hiện diện của quân đội Mỹ trên đất nước vùng Vịnh.

Hành động dũng cảm

"Đây là nụ hôn vĩnh biệt của dân Iraq tới ông" - Muntadar Al-Zaidi, phóng viên của kênh truyền hình Al-Baghdadiya hét lớn khi tay anh ném chiếc giày đầu tiên về phía Tổng thống Mỹ G.W.Bush. "Còn chiếc này dành cho các bà góa, trẻ mồ côi và những người đã chết ở Iraq" - Al-Zaidi tiếp tục hô to khi ném chiếc giày thứ hai. Ông Bush đã thể hiện tài năng của bản thân khi lần lượt né được cả hai chiếc giày. Ngay sau đó, lực lượng an ninh đã khống chế Al-Zaidi và lôi anh ra khỏi phòng họp báo.

Muntadar Al-Zaidi rút giày ném về phía ông Bush...

Ông Bush đã phải gỡ gạc bằng cách pha trò liên quan tới vụ ném giày. "Tôi rất giỏi né, như vài người trong các bạn đã biết" - Bush nói. Ông bác bỏ những tác động bất lợi từ việc ném giày mang lại, cho rằng đó là một hành động của cá nhân, không đại diện cho một xu hướng rộng lớn. Tuy nhiên, dù tránh được đôi giày của Al-Zaidi, Bush vẫn không thể thoát cú đánh "hội đồng" của giới truyền thông, khi các kênh truyền hình vệ tinh Arab liên tục truyền đi hình ảnh ông khom người tránh những chiếc giầy.

Nhiều người Iraq, vốn chán ngấy sự hiện diện của người Mỹ ở quốc gia này trong gần 6 năm qua, đã đánh giá rất cao hành động của Al-Zaidi. Một giáo viên địa lý giấu tên ở một trường tiểu học tại Baghdad đã hỏi học sinh rằng liệu các em đã xem đoạn video ném giày hay chưa. Rồi ông nói: "Tất cả nhân dân Iraq cần phải tự hào về người Iraq dũng cảm này. Lịch sử sẽ nhớ tên anh mãi mãi".

Vụ ném giày được bàn tới tại mọi quán cà phê, văn phòng, trường học ở Iraq. Đó cũng là chủ đề ưa thích trong thế giới Arab. Một tổ chức từ thiện của con gái lãnh đạo Libya Moammar Gadhafi thậm chí còn trao tặng huy chương dũng cảm cho Al-Zaidi. Hôm 16/12, hàng ngàn người đã biểu tình ở Baghdad và các thành phố khác đòi trả tự do cho anh.

...Để rồi bị lực lượng an ninh khống chế sau đó

... Hay cuộc trả thù cá nhân

Al-Zaidi gia nhập kênh truyền hình Al-Baghdadia hồi tháng 9/2005, sau khi tốt nghiệp Đại học tổng hợp Baghdadiya với bằng cử nhân truyền thông. Hành nghề được hai năm, anh bị những tay súng lạ mặt bắt giữ khi đang tác nghiệp ở một quận của người Sunni ở phía bắc Baghdad.

Ba ngày sau, Al-Zaidi được trả tự do khi các đài truyền hình Iraq lên tiếng kêu gọi những kẻ bắt cóc buông tha anh. Khi trở về, Al-Zaidi nói rằng anh không biết những tay súng là ai, nhưng nghi ngờ chúng có liên quan tới Al-Qaeda.

Tới tháng 1 năm nay, Al-Zaidi lại bị bắt giữ. Lần này những kẻ bắt giữ là quân đội Mỹ. Họ lục soát nhà riêng của Al-Zaidi. Không thấy gì khả nghi, ngay hôm sau quân đội Mỹ đã trả tự do cho Al-Zaidi kèm theo lời xin lỗi. Song theo người anh trai Dhirgham, những lần bị bắt giữ đó đã khiến Al-Zaidi có ác cảm với quân đội Mỹ.

"Nó ghét cuộc chiếm đóng của người Mỹ”, Dhirgham nói. Song không phải ai cũng đồng tình với hành động của Al-Zaidi. Một đồng nghiệp của anh thậm chí còn đánh giá thấp sự kiện ném giày, coi đó là một hành động mang tính phô trương. "Anh ta cố gắng gây chuyện để chứng tỏ rằng không ai thông minh bằng mình" - Zanko Ahmed, một phóng viên người Kurd đã từng tham dự khóa đào tạo báo chí cùng Al-Zaidi ở Lebanon nhận xét - "Thật tiếc, anh ta chẳng học được gì từ khóa đào tạo tại Lebanon, nơi chúng tôi được chỉ bảo về nguyên tắc hoạt động của nghề báo cũng như yêu cầu phải thật vô tư, thật trung lập".

Hiện nay, Al-Zaidi đang bị cảnh sát Iraq tạm giam để thẩm vấn. Theo nguồn tin nội bộ, các cuộc thẩm vấn đang tập trung theo hướng liệu phóng viên này đã hành động một mình theo ý riêng, hay do sự xúi giục và thúc đẩy bởi lực lượng nào khác phía sau. Al-Zaidi cũng phải trải qua các cuộc khám nghiệm để kiểm tra xem liệu có chất cồn hay thuốc kích thích nào trong cơ thể đã khiến anh này có hành vi trên.

Al-Zaidi hiện có khả năng bị truy tố vì tội nhục mạ một lãnh đạo nước ngoài và đương kim thủ tướng Iraq. Hình phạt cho các tội danh này có thể lên tới hai năm tù giam, kèm theo một khoản tiền phạt nhỏ.

Gia Bảo