Kỷ niệm 40 tuổi: Chuột máy tính bên bờ tuyệt chủng
Đúng vào ngày này cách đây tròn 40 năm Doug Engelbart đã giới thiệu với thế giới con chuột máy tính đầu tiên. Tuy nhiên, giờ đây những "chú chuột" đang có nguy cơ xếp xó.
(TT&VH) - Đúng vào ngày này cách đây tròn 40 năm (9/12/1968-2008), Doug Engelbart đã giới thiệu với thế giới con chuột máy tính đầu tiên. Đó được xem là một bước ngoặt quan trọng của ngành công nghiệp máy tính hiện đại. Tuy nhiên sau 40 năm xuất hiện, "đứa con" của Engelbart đang có nguy cơ bị "xếp xó".
Thành tựu đặc biệt
Con chuột đầu tiên của thế giới được giới thiệu với công chúng vào ngày 9/12/1968, trong một buổi trình diễn về tương tác máy tính do tiến sĩ Douglas Engelbart tổ chức ở California. Ngày hôm đó, tại hội thảo máy tính Fall Joint ở San Francisco, Engelbart và các cộng sự tại Viện nghiên cứu Quốc tế Stanford đã trình diễn hàng loạt các công nghệ cực kỳ sáng tạo và độc đáo khi đó, mà nay đã trở nên phổ biến như nhiều "cửa sổ" trong màn hình, biên tập văn bản, kết nối siêu văn bản.
Nhưng trung tâm của buổi trình diễn là sự xuất hiện của con chuột đầu tiên. Dùng tay phải, Engelbart di chuyển thiết bị trông như một cái hộp gỗ thô kệch. Trên màn hình, con trỏ máy tính cũng tiến theo hướng bàn tay chuyển động của ông. Hành động di chuột quá đỗi bình thường trong bối cảnh ngày nay đã thực sự gây nên một cú sốc khi đó.
Bill English, một kỹ sư đã giúp xây dựng nên những con chuột đầu tiên kể lại:"Lúc buổi trình diễn kết thúc, có một sự im lặng tuyệt đối bao trùm trong phòng hội thảo, để rồi mọi người đều đồng loạt đứng lên vỗ tay, khán phòng vỡ òa tiếng hoan hô. Đó là khi chúng tôi biết rằng mình đã đạt được điều gì đó rất đặc biệt".
Tại sao lại là chuột?
Con chuột máy tính trong buổi trình diễn thật ra đã được chế tạo cách đó 3 năm. Nhưng những ý tưởng về con chuột đầu tiên đã được Engelbart phác thảo từ tận năm 1961, sau khi quyết định phải tìm ra một thiết bị sử dụng thuận tiện hơn những chiếc bút định vị, thiết bị vốn phổ biến khi đó. “Chúng tôi đã phải sử dụng những quả bóng định vị to nặng như đạn đại bác" - ông kể - "Chúng tôi có một cái bảng ánh sáng mà muốn sử dụng, người ta phải để nó ở gần màn hình để máy tính có thể nhìn thấy. Và chúng tôi còn có một cái cần điều khiển mà bạn phải đu người lên để chỉnh hướng"
Cái tên "con chuột" được gắn với thiết bị này là hoàn toàn vô tình. Một kỹ thuật viên thấy dây nối với máy tính của thiết bị giống với đuôi chuột nên đã đặt cho nó biệt danh "mouse" (con chuột). Không ngờ đó lại trở thành tên chính thức. "Chúng tôi nghĩ rằng khi xuất hiện với thế giới, thiết bị này phải có cái tên nào đó 'sang' hơn. " - Engelbart kể lại với tờ The Times- "Nhưng thực tế thì không".
Liệu có bị tuyệt chủng?
Trong những năm 1970, hãng Xerox đã phát triển các con chuột và tung ra các sản phẩm chuột thương mại đầu tiên cùng hệ thống máy tính Xerox Star hồi năm 1981, song không thành công. Phải tới khi Apple mua bản quyền sáng chế con chuột hồi năm 1981 và gắn chúng vào các máy McIntosh hồi năm 1984, chuột mới thực sự được chấp nhận và trở nên đại chúng nhờ hệ điều hành Microsoft Windows.
Tuy nhiên sau 40 năm "làm mưa làm gió", giờ chuột đang đối mặt với một sự cạnh tranh dữ dội từ các thiết bị cảm ứng. Ngày càng nhiều người dùng máy tính xách tay không có chuột vì họ đã có thiết bị cảm ứng (touchpad) thay thế. Tương tự, sự phổ biến của các máy điện thoại iPhone và máy chơi điện tử Wii cho thấy tiềm năng chưa được khai phá của các màn hình cảm ứng cũng như các cảm biến chuyển động. HP hiện đang cổ súy cho các máy tính TouchSmart không chuột. Microsoft bỏ hàng triệu USD cho các máy tính Surface, vốn có thể được điều khiển thông qua động tác tay, chạm ngón tay hoặc các tương tác vật lý khác.