Chấm thẩm định bài thi tốt nghiệp THPT: Chống tiêu cực nửa vời?!
Nhiều địa phương cho biết, sau 6 tháng thi tốt nghiệp, họ vẫn phải loay hoay giải trình về kết quả chấm thẩm định, trong khi họ gần như đứng ngoài việc này.
(TT&VH) - Việc chấm thẩm định những bài thi có dấu hiệu bất thường trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2008 được Bộ GD&ĐT lần đầu tiên thực hiện ngay sau khi công bố kết quả tốt nghiệp THPT lần 1 hồi tháng 6/2008.
Tuy nhiên kết quả chấm thẩm định thế nào không được thông báo rộng rãi, lãnh đạo ngành GD các địa phương không biết, các hội đồng chấm thi không biết.
Cần được đối thoại
Trong hội nghị về công tác thi của Bộ GD&ĐT vừa qua, nhiều địa phương cho biết, sau 6 tháng thi tốt nghiệp, có tỉnh vẫn đang phải loay hoay giải trình về kết quả chấm thẩm định, trong khi họ gần như đứng ngoài việc này.
Theo quy trình chấm thi đã được đưa vào quy chế thi của Bộ GD&ĐT, chấm thi được thực hiện theo hai vòng độc lập, nếu kết quả chấm của giám khảo 1 và giám khảo 2 không trùng khớp thì các giám khảo phải ngồi với nhau để thảo luận, đi đến thống nhất. Trong trường hợp thảo luận không đi đến hồi kết, thì sẽ lấy kết quả của giám khảo chấm vòng 1. Phản ánh của những người nhiều năm chấm thi cho biết: Việc vênh nhau giữa người chấm không phải hi hữu, nhất là ở những môn xã hội, có khi vênh nhau đến 1-2 điểm do quan điểm của người chấm thi khác nhau. Chính vì vậy việc “chấm thẩm định” bằng cách rút một số bài thi ra chấm lại, không có sự đối thoại với hội đồng chấm thi các địa phương, hoặc đối thoại trực tiếp với người chấm là việc khiến các địa phương không “tâm phục khẩu phục”.
Thí sinh làm bài thi (ảnh minh họa)
Ông Lê Duy Vỵ, GĐ Sở GD&ĐT Thái Nguyên cho biết: Khi lãnh đạo tỉnh gọi lên thông báo, mới hay kết quả chấm thẩm định ở Thái Nguyên được Bộ GD&ĐT phán: Chấm rộng 78%! Cụ thể “rộng” cỡ nào, có cơ sở thuyết phục trên cơ sở bài thi cụ thể không thì không được biết.Một đại diện của tỉnh Hà Tĩnh bức xúc: Nhiều giáo viên tham gia chấm thi cho rằng: Việc chấm thẩm định quá chặt chẽ, có khi cứng nhắc, trong khi việc chấm thi tốt nghiệp môn tự luận nhiều khi cần chấm theo hướng có lợi cho thí sinh. Ví dụ cách giải của thí sinh sáng tạo, ngắn gọn hơn đáp án phải được cộng điểm thưởng, hay có những câu thí sinh làm không hoàn chỉnh nhưng vẫn phải cho điểm những phần nhỏ thí sinh làm được... Chính vì vậy, người chấm phải đối thoại, phải thảo luận trong hội đồng chấm thi. Thẩm định là việc cần nhưng nếu thực hiện máy móc sẽ không những không tìm ra tiêu cực lại gây bức xúc cho những nơi thực hiện nghiêm túc.
Chỉ đạo nửa vời?!
Theo lãnh đạo Cục khảo thí và kiểm định chất lượng Bộ GD&ĐT thì việc chấm thẩm định “chỉ để thông báo tình hình cho lãnh đạo các tỉnh, thành phố chứ không căn cứ vào đó điều chỉnh điểm thi của thí sinh, cũng không kết luận tỉnh nào làm sai lệch”. Vậy mục tiêu của việc chấm thẩm định để làm gì khi không thể kết luận các địa phương đã làm đúng chưa? Sai thì sai ở mức nào?
Ông Hoàng Đức Minh, lãnh đạo ngành GD Quảng Ninh kể một chuyện dở khóc, dở cười: “Kết quả Bộ GD&ĐT thông báo cho lãnh đạo tỉnh là “có 56 bài thi chấm lỏng tay”. Cụ thể 43 bài vênh với giám khảo chấm chính thức gần 1 điểm, 9 bài vênh từ 1- 1,75 điểm. Từ kết quả này, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo ngành GD&ĐT phải tìm cho ra 9 bài chấm lỏng tay ở trên thuộc HĐ thi nào? Ai chấm?... Thế là vật vã một tháng rưỡi để chấm lại toàn bộ số bài thi nhiều lần, nhưng vẫn không tìm ra được 9 bài chấm lỏng tay từ 1- 1,75 điểm như kết luận”. Ông Minh cho biết do áp lực từ cấp trên nên cuối cùng chúng tôi cũng tạm chọn ra được 7 bài ‘chấm lỏng tay”, nhưng không biết có phải 7 bài trong số 9 bài mà Bộ đã thông báo không? Dù giải thích thế nào thì lãnh đạo tỉnh cũng cho rằng “Bộ chấm thì phải đúng hơn địa phương”.
Tại sao Bộ GD&ĐT không đưa vấn đề chấm thẩm định bài thi tốt nghiệp THPT vào quy chế thi và thực hiện chấm thẩm định ngay sau khi các tỉnh hoàn thành việc chấm thi, so sánh giữa hai kết quả chấm (chính thức và thẩm định), đi tìm nguyên nhân của việc vênh kết quả chấm trên cơ sở đối thoại, công khai và cuối cùng thì công khai kết quả thẩm định cho toàn xã hội? Rõ ràng động thái chấm thẩm định của Bộ GD&DT chỉ là kiểu chống tiêu cực nửa vời và không rõ ràng.
Phải nói thêm là việc chấm thẩm định trên chỉ được làm khi kết quả tốt nghiệp THPT năm 2008 có vấn đề bất thường ở một số địa phương. Phải chăng việc chấm thẩm định chỉ là một động thái để dẹp yên dư luận?
Tuy nhiên kết quả chấm thẩm định thế nào không được thông báo rộng rãi, lãnh đạo ngành GD các địa phương không biết, các hội đồng chấm thi không biết.
Cần được đối thoại
Trong hội nghị về công tác thi của Bộ GD&ĐT vừa qua, nhiều địa phương cho biết, sau 6 tháng thi tốt nghiệp, có tỉnh vẫn đang phải loay hoay giải trình về kết quả chấm thẩm định, trong khi họ gần như đứng ngoài việc này.
Theo quy trình chấm thi đã được đưa vào quy chế thi của Bộ GD&ĐT, chấm thi được thực hiện theo hai vòng độc lập, nếu kết quả chấm của giám khảo 1 và giám khảo 2 không trùng khớp thì các giám khảo phải ngồi với nhau để thảo luận, đi đến thống nhất. Trong trường hợp thảo luận không đi đến hồi kết, thì sẽ lấy kết quả của giám khảo chấm vòng 1. Phản ánh của những người nhiều năm chấm thi cho biết: Việc vênh nhau giữa người chấm không phải hi hữu, nhất là ở những môn xã hội, có khi vênh nhau đến 1-2 điểm do quan điểm của người chấm thi khác nhau. Chính vì vậy việc “chấm thẩm định” bằng cách rút một số bài thi ra chấm lại, không có sự đối thoại với hội đồng chấm thi các địa phương, hoặc đối thoại trực tiếp với người chấm là việc khiến các địa phương không “tâm phục khẩu phục”.
Ông Lê Duy Vỵ, GĐ Sở GD&ĐT Thái Nguyên cho biết: Khi lãnh đạo tỉnh gọi lên thông báo, mới hay kết quả chấm thẩm định ở Thái Nguyên được Bộ GD&ĐT phán: Chấm rộng 78%! Cụ thể “rộng” cỡ nào, có cơ sở thuyết phục trên cơ sở bài thi cụ thể không thì không được biết.Một đại diện của tỉnh Hà Tĩnh bức xúc: Nhiều giáo viên tham gia chấm thi cho rằng: Việc chấm thẩm định quá chặt chẽ, có khi cứng nhắc, trong khi việc chấm thi tốt nghiệp môn tự luận nhiều khi cần chấm theo hướng có lợi cho thí sinh. Ví dụ cách giải của thí sinh sáng tạo, ngắn gọn hơn đáp án phải được cộng điểm thưởng, hay có những câu thí sinh làm không hoàn chỉnh nhưng vẫn phải cho điểm những phần nhỏ thí sinh làm được... Chính vì vậy, người chấm phải đối thoại, phải thảo luận trong hội đồng chấm thi. Thẩm định là việc cần nhưng nếu thực hiện máy móc sẽ không những không tìm ra tiêu cực lại gây bức xúc cho những nơi thực hiện nghiêm túc.
Chỉ đạo nửa vời?!
Theo lãnh đạo Cục khảo thí và kiểm định chất lượng Bộ GD&ĐT thì việc chấm thẩm định “chỉ để thông báo tình hình cho lãnh đạo các tỉnh, thành phố chứ không căn cứ vào đó điều chỉnh điểm thi của thí sinh, cũng không kết luận tỉnh nào làm sai lệch”. Vậy mục tiêu của việc chấm thẩm định để làm gì khi không thể kết luận các địa phương đã làm đúng chưa? Sai thì sai ở mức nào?
Ông Hoàng Đức Minh, lãnh đạo ngành GD Quảng Ninh kể một chuyện dở khóc, dở cười: “Kết quả Bộ GD&ĐT thông báo cho lãnh đạo tỉnh là “có 56 bài thi chấm lỏng tay”. Cụ thể 43 bài vênh với giám khảo chấm chính thức gần 1 điểm, 9 bài vênh từ 1- 1,75 điểm. Từ kết quả này, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo ngành GD&ĐT phải tìm cho ra 9 bài chấm lỏng tay ở trên thuộc HĐ thi nào? Ai chấm?... Thế là vật vã một tháng rưỡi để chấm lại toàn bộ số bài thi nhiều lần, nhưng vẫn không tìm ra được 9 bài chấm lỏng tay từ 1- 1,75 điểm như kết luận”. Ông Minh cho biết do áp lực từ cấp trên nên cuối cùng chúng tôi cũng tạm chọn ra được 7 bài ‘chấm lỏng tay”, nhưng không biết có phải 7 bài trong số 9 bài mà Bộ đã thông báo không? Dù giải thích thế nào thì lãnh đạo tỉnh cũng cho rằng “Bộ chấm thì phải đúng hơn địa phương”.
Tại sao Bộ GD&ĐT không đưa vấn đề chấm thẩm định bài thi tốt nghiệp THPT vào quy chế thi và thực hiện chấm thẩm định ngay sau khi các tỉnh hoàn thành việc chấm thi, so sánh giữa hai kết quả chấm (chính thức và thẩm định), đi tìm nguyên nhân của việc vênh kết quả chấm trên cơ sở đối thoại, công khai và cuối cùng thì công khai kết quả thẩm định cho toàn xã hội? Rõ ràng động thái chấm thẩm định của Bộ GD&DT chỉ là kiểu chống tiêu cực nửa vời và không rõ ràng.
Phải nói thêm là việc chấm thẩm định trên chỉ được làm khi kết quả tốt nghiệp THPT năm 2008 có vấn đề bất thường ở một số địa phương. Phải chăng việc chấm thẩm định chỉ là một động thái để dẹp yên dư luận?
Kiều Nam
Bản quyền © Báo điện tử Thể thao & Văn hóa - TTXVN